Dit verhaal is tot stand gekomen in samenwerking met de Steiermark en Gesäuse.
‘Deze massieve rotswanden hielden tijdens de Laatste IJstijd een schuivende gletsjer tegen,’ zegt Andi als we Nationaal Park Gesäuse binnenstappen, een van de blikvangers van de Steiermark en het enige nationaal park in de Oostenrijkse deelstaat. ‘De wijde omgeving was bedekt met ijs, maar niet hier. Daardoor kon de natuur haar gang gaan en kom je in het park veel unieke dier- en plantensoorten tegen.’
Andi kent Gesäuse als zijn broekzak. Vanaf het moment dat het natuurgebied twintig jaar geleden werd uitgeroepen tot nationaal park werkt hij er als communicatiemedewerker. In zijn vrije tijd steekt hij graag de handen uit de mouwen door de steile rotswanden zelf te beklimmen. Zelfs toen hij vader werd, nam hij geen pauze van zijn geliefde natuurgebied – in een kinderwagen met drie wielen duwde hij zijn pasgeboren zoon de berg op.
Ons wacht vandaag evengoed een uitdagende klim, eentje die ik bovendien geheel op eigen kracht moet volbrengen. Dat kan ook niet anders, de berghut waar we de nacht doorbrengen ligt negenhonderd meter hoger. Dit zijn geen wandelpaden waar je de handrem van je kinderwagen moet vergeten.
Bestuiving door seksueel bedrog
Hoewel het nationaal park pas twintig jaar bestaat, wordt de natuur er al honderden jaren bestudeerd. Bijvoorbeeld door de benedictijner monniken in het klooster van Admont, aan de voet van het gebergte. Naar één van hen, pater Gabriel Strobl (1846-1926), is zelfs een vliegensoort genoemd: Hemerodromia strobli. ‘Dat gebeurt vaker trouwens. Om de vijf jaar wordt er hier wel een nieuwe diersoort gevonden.’
Onderaan een grashelling zakt Andi door de knieën bij een orchidee. Aan weerszijden van de slanke stengel zitten donkerbruine bloempjes die verdraaid veel op vliegjes lijken. ‘Dat klopt. Deze orchidee bootst zowel de geur als vorm van vrouwtjesvliegen na,’ zegt Andi. ‘De mannetjes merken het verschil niet en klimmen erbovenop om de liefde te bedrijven. De plant dropt vervolgens een pluimpje stuifmeel op hun kop. Bestuiving door seksueel bedrog, noem je dat.’
Getränke en warme Speisen
Negenhonderd meter hoger – we zijn inmiddels boven de boomgrens – treffen we de Ennstalerhütte badend in de lentezon. Vanaf het zachte gras rondom de hut kijken we in alle richtingen uit op de blote pieken van Gesäuse, terwijl huttenwaard Ernst zijn gasten verrast met Zirbenschnaps, een lokale drank gemaakt van dennenappels. Samen met zijn vrouw is hij deze week begonnen aan zijn vijfde seizoen als huttenwaard.
Waarom de hut juist op deze plek ligt, ver weg van waterbronnen? ‘Die moeten er lang geleden, toen de hut werd gebouwd, wel zijn geweest. Maar vermoedelijk zijn ze door rotsval weggespoeld.’ Ik bekijk de cederhouten pannetjes aan de gevel om een geboortejaar te vinden. Die tref ik boven de krijtborden met Getränke en warme Speisen: 1885. ‘Van alle hutten in Gesäuse is dit de oudste,’ vertelt Ernst later in de eetzaal, waar 44 afgepeigerde wandelaars zich op hun knoedels storten.
Wat wordt het antwoord van Moeder Aarde?
De volgende morgen dalen we langs de andere kant de berg af. De kale rotswanden kleuren lichtoranje in de vroege morgenzon, her en der wordt het bospad versperd door omgevallen bomen. ‘Als bomen door een storm of lawine omvallen, laten we ze vergaan tot humus,’ legt Andi uit. ‘Een dode boom is voor honderden verschillende dieren, planten en schimmels een waar feestmaal.’
Sowieso doet het park er alles aan om deze bijzondere wildernis te bewaren – juist door zo min mogelijk te doen. ‘De natuur krijgt de ruimte om zelf met oplossingen te komen. Ook hier zien we bomen en planten verdwijnen door klimaatverandering, maar niemand weet hoe de natuur gaat reageren.’ Bij een jonge spruit van een beukenboom, die eigenwijs over het pad omhoog kruipt, gaat Andi opnieuw door de knieën. ‘Misschien is dit wel het antwoord van Moeder Natuur.’
Zin gekregen om Gesäuse zelf te ontdekken? De meer dan vijfhonderd kilometer aan uitdagende wandelpaden voeren je naar de mooiste toppen van het gebergte, waar je kunt overnachten in elf gezellige berghutten. Onderaan de uitlopers beleef je het avontuur te water: in het stroomgebied van de Enns kun je raften, kajakken of een canyoningtour doen. Meer informatie over de Steiermark vind je hier.
