Door extreme droogte werd vorige week in Indonesië een dorp weer zichtbaar dat jarenlang op de bodem van het Karian-reservoir lag. Van Somang zijn inmiddels muren, fundamenten en resten van een moskee te zien. Ook elders in de wereld liggen dorpen en steden onder stuwmeren en meren verborgen. Wanneer het waterpeil sterk daalt, komen soms delen van die verdwenen plaatsen opnieuw aan de oppervlakte. Deze zes voorbeelden laten zien wat er onder het water bewaard is gebleven.
1. Curon – het verdronken dorp waarvan één toren zichtbaar bleef
In Zuid-Tirol, in het noorden van Italië, steekt een eenzame klokkentoren uit het Reschenmeer – te zien op de afbeelding bovenaan. Het is het laatste overblijfsel van Curon, of Graun, zoals het dorp in het Duits heet. Het oude dorp verdween in 1950 onder water toen het bestaande meer door een damproject sterk werd vergroot.
Zo’n 150 families werden gedwongen te verhuizen, nadat ze zich jarenlang tevergeefs hadden verzet tegen het project. Op de oever werd een nieuw dorp gebouwd: Curon Venosta. Bij uitzonderlijk lage waterstanden worden rond de toren soms ook resten zichtbaar van het dorp dat hier ooit lag.
2. Sant Romà de Sau – een kerk als graadmeter van het waterpeil
Op zo’n twee uur rijden van Barcelona ligt een dorpje dat hetzelfde lot trof als Curon. In 1960 verdween Sant Romà de Sau onder water bij de aanleg van het stuwmeer van Sau, in de Catalaanse regio Osona.
Bij lage waterstanden komt de kerk van Sant Romà de Sau tevoorschijn, terwijl de rest van het dorp onder het wateroppervlak verborgen blijft. De wisselende waterstand maakt de kerk tot een opvallende graadmeter van droogte: soms steekt alleen de toren boven het water uit, tijdens uitzonderlijk droge perioden komt een veel groter deel van het gebouw bloot te liggen.
3. Shicheng – straten en tempels verborgen op de bodem van een meer
Verscholen in het Qiandao-meer in Oost-China ligt de verzonken stad Shicheng, ook wel de ‘Leeuwenstad’ genoemd. In 1959 verdween de stad toen een dam werd aangelegd voor een waterkrachtcentrale. Voor het grotere stuwmeerproject moesten honderdduizenden bewoners uit de omliggende regio worden hervestigd, onder wie de inwoners van Shicheng.
De stad is tot op de dag van vandaag uitzonderlijk goed bewaard gebleven. Onder het water liggen onder meer oude stadspoorten, straten, huizen en tempels verscholen. De verzonken stad is daardoor een uitzonderlijke tijdcapsule van het China van vóór de aanleg van het reservoir.
4. Villa Epecuén – de badplaats die na jaren weer droogviel
In de Argentijnse provincie Buenos Aires liggen de restanten van een ooit bruisende badplaats. Villa Epecuén was een geliefde vakantiebestemming, waar bezoekers kwamen voor het mineraalrijke water van het nabijgelegen Lago Epecuén.
Anders dan de meeste plaatsen in dit overzicht verdween Villa Epecuén niet bewust door een stuwmeer. Na een periode van extreme regenval bezweek in 1985 een waterkering en moest de hele bevolking worden geëvacueerd.
De bewoners hoopten nog terug te keren, maar Villa Epecuén bleef jarenlang onder water staan. Toen het water later weer zakte, kwamen de wit uitgeslagen ruïnes geleidelijk tevoorschijn. Vandaag de dag komen bezoekers er om roestige auto’s en ingestorte gebouwen te zien.
5. St. Thomas – het dorp dat na decennia weer droogviel
In de Amerikaanse staat Nevada, niet ver van Las Vegas, ligt het verlaten dorp St. Thomas. Ooit was dit een levendig dorp, gesticht door mormoonse kolonisten. In de jaren dertig moest het worden ontruimd omdat het water van het nieuwe Lake Mead na de voltooiing van de Hooverdam het gebied zou overspoelen.
Tegenwoordig is St. Thomas echter weer boven water gekomen. Door de sterk gedaalde waterstand van Lake Mead kwamen de resten van het dorp opnieuw droog te liggen. Bij voldoende lage waterstanden zijn fundamenten en oude straatpatronen zichtbaar. Het hele gebied staat onder bescherming van de National Park Service als historisch erfgoed.
6. Vilarinho da Furna – een verdwenen dorp dat steeds weer opduikt
In het noorden van Portugal ligt het dorp Vilarinho da Furna, dat in 1972 onder water verdween. Toen in de jaren zestig een stuwmeer in de rivier de Homem werd gepland, kwam het dorp binnen het geplande overstromingsgebied te liggen. De hele bevolking werd gedwongen te vertrekken.
Wanneer het waterpeil zakt, komen de restanten van het dorp echter weer tevoorschijn. Stenen muren, wegen en fundamenten maken dan opnieuw zichtbaar hoe het dorp ooit was opgebouwd. De ruïnes herinneren niet alleen aan het landschap dat hier vóór het stuwmeer lag, maar ook aan de gemeenschap die ervoor moest wijken.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Jim is editor voor National Geographic. Hij studeerde sociale geografie, en specialiseerde zich in duurzaamheid en groene steden. Schrijven is zijn passie; hij ziet in elk verhaal – hoe klein ook – een kans om de wereld beter te begrijpen. In zijn vrije tijd bezoekt hij graag concerten en filmhuizen, of gaat hij hardlopen.
