Het wordt deze week prachtig fietsweer in Nederland, een perfect moment om eropuit te trekken. Voor indrukwekkende natuur hoef je niet ver te zoeken: ook in eigen land vind je uitgestrekte stuifduinen, glooiende heuvels en eeuwenoude verdedigingslinies. Dit zijn vijf van de mooiste fietsroutes van het land.

1. Dwars door de ‘Brabantse Sahara’

Tussen Waalwijk en Loon op Zand liggen de Loonse en Drunense Duinen. Dit gebied staat bekend om zijn uitgestrekte stuifzandduinen, en wordt daarom ook wel de Brabantse Sahara genoemd.

Het gebied ontstond tijdens de laatste ijstijd, toen het terugtrekkende landijs grote hoeveelheden zand achterliet. Door het kappen van bomen, het steken van turf en intensieve begrazing heeft het stuifzand in de eeuwen die volgden vrij spel gehouden. De Loonse en Drunense Duinen bestaan echter niet alleen uit stuifzand: je treft er ook bossen, moerassen, heide en weilanden aan.

Hoewel de metershoge zandheuvels zelf minder geschikt zijn voor fietsers, lopen er onverharde paden langs en door het gebied. Op deze routes kom je langs historisch Brabants erfgoed zoals de Mariakapel in Udenhout en het Bonaventuraklooster in Biezenmortel. Met wat geluk spot je onderweg ook dassen, steenmarters, salamanders of heikikkers.

de loonse en drunense duinen zijn duizenden jaren geleden ontstaan. het gebied maakt sinds 2024 deel uit van het van gogh nationaal park.
Wirestock//Getty Images
De Loonse en Drunense Duinen zijn duizenden jaren geleden ontstaan. Het gebied maakt sinds 2024 deel uit van het Van Gogh Nationaal Park.

2. Fietsen langs de vennen van Oisterwijk en de Kampina

Slechts twaalf kilometer ten zuiden van de Loonse en Drunense Duinen ligt een ander Noord-Brabants natuurgebied: de Kampina en de Oisterwijkse bossen en vennen.

Hier wisselen natte heide, bossen, struwelen en tientallen vennen elkaar af. Die vennen ontstonden nadat regenwater zich verzamelde in oude stuifzandkuilen. Inmiddels vormen ze een leefgebied voor soorten als ijsvogels, kuifeenden en de gagel.

Leestip: 5 routes die laten zien waarom Duitsland misschien wel het beste fietsland van Europa is

Vanuit het bezoekerscentrum in Oisterwijk loopt er een 33 kilometer lange fietsroute die langs verschillende vennen slingert. Je kunt je tocht echter ook bij een van de vele natuurpoorten beginnen.

de oisterwijkse vennen en bossen
Sake Van Pelt / 500px//Getty Images
In de Oisterwijkse vennen en bossen tref je tientallen vennen. Deze zijn ontstaan nadat regenwater in stuifzandkuilen is blijven staan.

3. Langs forten en vestingsteden op de Waterlinieroute

Wie natuur graag combineert met geschiedenis, zit goed op de Waterlinieroute. Deze verdedigingslinie bestond uit ongeveer honderd forten, bunkers en vestingsteden en moest, door de tussenliggende gebieden onder water te zetten, het gewest Holland beschermen tegen binnenvallende troepen.

Tegenwoordig hebben de Hollandse Waterlinies geen militaire functie meer. Maar de tientallen forten en vestingwerken zijn nog wél te bezichtigen. Een aantal forten is in privébezit, maar de meeste kun je tijdens een fietstocht bezoeken.

Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!

Vanuit Edam slingert de Waterlinieroute langs de voormalige waterlinie richting het zuiden. Onderweg passeer je ruim vijftig verdedigingswerken, waaronder Fort aan de Kwakel, Fort Maarsseveen, het Muiderslot en de vesting Weesp. De route eindigt na ruim vierhonderd kilometer bij Bergen op Zoom.

Wie liever kortere trajecten fietst, kan kiezen uit tientallen deelroutes, zoals de Fortenlandroute (38 km), de Biesbosch Fortentocht (70 km) of Rondje Slot Loevestein (32 km).

fort uitermeer aan de vecht. de hollandse waterlinies werden gebruikt om buitenlandse troepen tegen te houden. na de eerste wereldoorlog werden de vestingwerken langzaam uit dienst genomen.
Yauhen_Zaluzhny//Getty Images
Fort Uitermeer aan de Vecht. De Hollandse Waterlinies werden gebruikt om buitenlandse troepen tegen te houden. Na de Eerste Wereldoorlog werden de vestingwerken langzaam uit dienst genomen.

4. Klimmen en afdalen in Zuid-Limburg

Voor fietsers die graag wat hoogtemeters maken, blijft Zuid-Limburg onovertroffen. Rondom Valkenburg slingeren routes door een landschap van heuvels, bossen, holle wegen en wijngaarden dat eerder Zuid-Europees dan Nederlands aandoet.

Verken de regio bijvoorbeeld via de Mergellandroute of maak een tocht langs Kasteel Schaloen. Onderweg kom je door dorpen als Mechelen, Geulhem en Reijmerstok, of fiets je langs het Amerikaanse oorlogskerkhof in Margraten. Hoewel de lokale routes verschillen in afstand en moeilijkheidsgraad, zijn ze voorzien van bewegwijzering.

Leestip: Deze 11 wandelroutes laten zien hoe verrassend veelzijdig de Nederlandse natuur in de lente is

Sportievelingen met een goede conditie – of een opgeladen elektrische fiets – kunnen ook de Gulperberg, de Sint Pietersberg of de beruchte Keutenberg beklimmen. Hierna is het genieten van het uitzicht én een van de vele speciaalbieren die de regio rijk is.

de natuur rond valkenburg
JacobH//Getty Images
Er zijn verschillende uitdagende fietsroutes door de heuvels rondom Valkenburg.

5. Over de Sallandse Heuvelrug en door het Twentse Reggedal

In Overijssel vind je Nationaal Park De Sallandse Heuvelrug. Dit bijzondere natuurgebied bestaat uit bos, weiland, akkers, heide én zestien heuvels. Deze werden gevormd door landijs dat tijdens de voorlaatste ijstijd (het Saalien, 150.000 v.C.) de regio bedekte.

Er slingeren verschillende fietsroutes over de Sallandse Heuvelrug. Onderweg tref je de Canadese militaire begraafplaats Holten, waarna de Holterberg (75 meter), de Lemelerberg (77 meter) en de Sprengenberg (35 meter) je dwingen om een tandje bij te zetten.

Op laatstgenoemde vind je de Palthetoren, een voormalig jachthuis met sterrenobservatorium waar je even uit kunt blazen. Als je geluk hebt kun je hier een das, ree, roodborsttapuit of zandhagedis spotten. Hier leeft ook het uit Zweden overgebrachte korhoen.

Ben je nog niet uitgefietst? Op slechts twintig kilometer van de Sallandse Heuvelrug vind je het beekdal van de Regge. Op de fiets volg je de rivier de Regge terwijl bloemrijke graslanden, hooilanden, dekzanden en hakhoustruwelen elkaar afwisselen.

zonsondergang boven de sallandse heuvelrug
CWP . / 500px//Getty Images
Zonsondergang boven de hei op de Sallandse Heuvelrug.

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!

Headshot of Jurre van Breugel
Jurre van Breugel
Digital Editor

Jurre is als Digital Editor actief voor alle digitale kanalen van National Geographic. Door zijn brede interesse en journalistieke achtergrond is hij van alle markten thuis, al gaat zijn hart toch wat sneller kloppen van verhalen over reizen, geschiedenis en natuur. In zijn vrije tijd gaat hij graag met de backpack op stap óf ontdekt hij, thuis aan de keukentafel, kerkers en kastelen in Dungeons & Dragons.