Dit verhaal is tot stand gekomen in samenwerking met Südtirol.
Je kunt er skiën in september maar wandelen door wijngaarden, en je vindt er een van de grootste beschermde natuurgebieden in Europa, om nog maar te zwijgen van de vele mountainbikeroutes. Dit zijn vijf herfsthoogtepunten in Vinschgau/Val Venosta in Zuid-Tirol/Südtirol, de noordelijkste provincie van Italië.
1. Wandel over de Waalwege
Waalwegen zijn wandelpaden langs oude irrigatiekanalen. Ze zijn toegankelijk, kennen niet al te veel hoogteverschil en zijn cultureel al eeuwen van levensbelang.
Vinschgau is zonnig en droog, maar door de irrigatiekanalen werden ook de meest afgelegen plekken in de omgeving van water voorzien. Dat systeem is zo bijzonder dat het in 2023 werd opgenomen op de representatieve lijst van het immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid.
De variatie in routes is groot. Hoewel de wandelingen nooit steil zijn, is het uitzicht op het berglandschap om je heen altijd spectaculair.
En in de herfst nog net een beetje extra. Door het hele dal voeren routes de bergen in, onder meer op de Sonnenberg/Monte Sole en Nördersberg/Monte Tramontana. Wie wat hoger wil beginnen, kan de kabelbaan naar St. Martin im Kofel nemen, die wandelaars en fietsers naar de Sonnenberg brengt. Vanaf daar zijn er volop mogelijkheden om het herfstige berglandschap te verkennen.
2. Fiets tot laat in het jaar
Fietsen kan in Vinschgau op allerlei manieren. Volg bijvoorbeeld de Etsch Cycle Route, een fietsroute langs de Etsch – in het Italiaans de Adige – die grotendeels het traject van de oude keizerlijke Via Claudia Augusta volgt. De route loopt tegenwoordig van de Reschenpas tot Meran/Merano. Of waag je aan de Stelviopas, met 2758 meter de hoogste bergpas van Italië en maar liefst 48 haarspeldbochten.
Voor mountainbikers zijn er tachtig gemarkeerde trails, van uitdagende afdalingen tot toegankelijke routes voor beginners, met onderweg genoeg berghutten voor een tussenstop. Vooral de herfst is ideaal om op de fiets te stappen: de grootste zomerhitte is voorbij, terwijl de dagen vaak nog zonnig en aangenaam zijn. Met ruim driehonderd dagen zon per jaar loopt het fietsseizoen in Vinschgau dan ook tot ver in het najaar.
3. Het langste skiseizoen van Zuid-Tirol
Skiën alleen in de koudste wintermaanden? Niet in Vinschgau. Hier vind je het langste skiseizoen van heel Zuid-Tirol. Halverwege september opent de eerste gletsjerpiste van Alpin Arena Senales in het Schnalstal, gevolgd door Sulden am Ortler/Solda all’Ortles vanaf eind oktober. In beide skigebieden loopt het seizoen door tot in mei.
Maak een gratis account aan voor meer gepersonaliseerde content.Dankzij pistes op hoogtes tot ruim 3200 meter is de sneeuwzekerheid groot. Niet voor niets komen veel internationale skiteams hier trainen. Zo kun je in Vinschgau een herfstvakantie in de bergen combineren met een vroege voorproef van de winter.
4. Bewonder beschermde natuur
Een van de grootste aaneengesloten beschermde berggebieden in Europa ligt in het uiterste noorden van Italië: Nationaal Park Stelvio/Stilfersjoch. Met een oppervlakte van meer dan 1300 vierkante kilometer, waarvan 530 in Zuid-Tirol, is de variatie in natuur gigantisch.
De hoogteverschillen lopen van 600 meter tot ruim 3900 meter, met de Ortler als iconisch hoogtepunt. In Zuid-Tirol zijn vijf bezoekerscentra aan het nationaal park gewijd, waarvan vier in Vinschgau. Elk centrum belicht een ander thema en laat je kennismaken met de bijzondere natuur en biodiversiteit van het gebied.
En die natuur kun je natuurlijk ook zelf in. In het park leven onder meer steenarenden, gemzen, lammergieren en maar liefst twintig verschillende soorten vleermuizen. Trek je wandelschoenen aan, dan ligt er meer dan 600 kilometer aan routes op je te wachten, van gletsjertours tot wandelingen langs bergboerderijen.
5. Leer over de bergcultuur
In september vindt in Schnalstal/Val Senales een bijzondere bergtraditie plaats: de transhumance. Tijdens deze eeuwenoude schapentrek keert de kudde vanuit de bergen terug naar de lagergelegen vallei. De traditie staat op de Unesco-lijst van immaterieel cultureel erfgoed.
De trek in Schnalstal is extra bijzonder: het is de enige ter wereld waarbij de schapen zowel een gletsjer als een internationale grens, met Oostenrijk, oversteken. Hun terugkeer wordt in het dal uitgebreid gevierd.
In de herfst kun je bovendien kennismaken met Törggelen, een Zuid-Tiroolse traditie waarbij de jonge wijn van het seizoen wordt geproefd, vaak samen met kastanjes en regionale gerechten.
Nog meer bergcultuur vind je rond de vindplaats van Ötzi, de 5300 jaar oude ijsmummie die hier 35 jaar geleden werd ontdekt. Verblijf je bij een deelnemende accommodatie, dan krijg je bovendien de digitale Südtirol Guest Pass Vinschgau. Daarmee profiteer je van verschillende services en exclusieve kortingen die je verblijf extra veelzijdig maken.
Meer inspiratie voor een reis naar Vinschgau? Kijk hier voor meer informatie.
Bas van Oort werkt als schrijver, reisjournalist en fotograaf voor National Geographic en publiceert daarnaast boeken. Hij reist graag naar alle uithoeken van de wereld, maar wordt minstens zo vrolijk van bestemmingen dichtbij, zoals Vlaanderen, Scandinavië of de Alpen.
