Lancering SpaceX markeert start van commercieel ruimteveer

Nu de missie ‘Crew-1’ op weg is naar het ISS, kan de VS na negen jaar weer astronauten op reguliere vluchten naar het ruimtestation brengen.

Gepubliceerd 17 nov. 2020 14:57 CET
Op 15 november 2020 gaan de bemanningsleden van de Crew-1-missie – gezagvoerder Mike Hopkins (in het ...

Op 15 november 2020 gaan de bemanningsleden van de Crew-1-missie – gezagvoerder Mike Hopkins (in het midden), Victor Glover (links), Shannon Walker (achter) en de Japanse astronaut Soichi Noguchi (rechts) – op weg naar het lanceerplatform van het Kennedy Space Center in Florida om te beginnen aan de eerste commerciële bemande missie van de NASA.

Foto van Gregg Newton, AFP via Getty Images

Op 15 november denderde een Falcon 9-raket van SpaceX om even vóór half twee ’s nachts Nederlandse tijd met vier astronauten aan boord door de nachthemel boven Cape Canaveral, Florida, op weg naar het International Space Station (ISS). De raket trok een vurig spoor door de duisternis en verdween al snel uit zicht. Twaalf minuten later werd de Crew Dragon-capsule van de neus van de raket gescheiden en begonnen de astronauten aan hun 27,5 uur durende reis naar het ruimtestation. 

“Dat was een geweldige rit,” zei gezagvoerder Mike Hopkins nadat de Dragon-capsule zijn omloopbaan rond de aarde had bereikt.

Met de lancering van maandagochtend is het bedrijf SpaceX begonnen aan zijn reguliere vluchten met het ruimtevaartuig Crew Dragon, die na een geslaagde testmissie in mei, naar het ISS en met twee astronauten aan boord, door de NASA was goedgekeurd voor commerciële vluchten. Op de nu gelanceerde missie, met de naam ‘Crew-1’, zullen de astronauten een halfjaar aan boord van het ISS verblijven. In mei 2021 zal de Crew Dragon voor de kust van Florida aan een parachute op aarde terugkeren.

Een Falcon 9-raket stijgt op van het lanceerplatform van het Kennedy Space Center in Florida, waarmee de missie Crew-1 onderweg is.

Foto van Michael Seeley, National Geographic

“Dit is opnieuw een historisch moment,” zei Jim Bridenstine, de baas van de NASA, op de persconferentie voorafgaand aan de lancering. “We lanceren vier astronauten (...) om namens het Amerikaanse volk en de mensheid als geheel zeer reëel en belangrijk werk te doen.”

Eerder was de Crew-1-missie enkele weken uitgesteld nadat een lancering in oktober was afgebroken als gevolg van een storing in de motoren van de Falcon 9. Bij die lancering moest een GPS-satelliet van de US Space Force in een baan rond de aarde worden gebracht. Teams die het mankement onderzochten, kwamen tot de conclusie dat kleppen in de raketmotoren verstopt raakten, waardoor de lancering op het laatste moment automatisch werd afgebroken. Nadat de raketmotoren waren vervangen, werd de GPS-satelliet eerder deze maand alsnog met succes gelanceerd. Twee motoren van de Crew-1-raket die hetzelfde euvel vertoonden, werden eveneens vervangen.

De start van de Crew-1-missie komt om diverse redenen in de geschiedenisboekjes: het is de eerste ruimtevlucht van lange duur in negen jaar tijd die vanaf Amerikaanse bodem is gelanceerd en ook de eerste reguliere vlucht van een bemande missie na bijna tien jaar waarin de NASA afhankelijk was van de Russische ruimtecapsule Sojoez om astronauten in een baan om de aarde en weer terug te brengenbijna tien jaar waarin de NASA afhankelijk was van de Russische ruimtecapsule Sojoez om astronauten in een baan om de aarde en weer terug te brengen. Daarnaast is missiepiloot Victor Glover de eerste zwarte astronaut die aan een langdurig verblijf in de ruimte begint en is boordwerktuigkundige Shannon Walker de eerste vrouw die met een commercieel ruimtevaartuig in een baan om de aarde wordt gebracht.

“Ik verwacht de eerste van velen te zijn,” zei Walker over haar vlucht. “En ik verheug me op de dag dat we niet meer bij zulke gelegenheden hoeven stil te staan.”

Volgens Glover “gaat het om iets dat we moeten vieren als we het eenmaal hebben bereikt. Ik ben vereerd in deze positie te verkeren.”

Een levendig stel

De NASA koos Hopkins als gezagvoerder van de historische Crew-1-missie omdat hij in 2013 als astronaut in een Russische Sojoez-capsule naar het ISS is gevlogen. En hoewel het voor ‘rookie’ Glover de eerste ruimtereis is, is hij een ervaren gevechtspiloot en testvlieger voor de NASA. “Dit mag dan zijn eerste vlucht zijn, maar als iemand het van buitenaf zou bekijken, zouden ze het verschil niet merken,” zegt Hopkins over Glover.

Glover zelf vindt het “geweldig om een rookie te zijn, want ik weet dat ik deze lui alles kan vragen en dat ik dan drie uitstekende opinies krijg voorgeschoteld.” Glover heeft de wat ironische bijnaam ‘Ike’, of eigenlijk ‘IKE’, de afkorting voor ‘I Know Everything’.

Tijdens voorbereidingen voor de Crew-1-missie op het Lanceercomplex 39A van het Kennedy Space Center, op maandag 9 november 2020, wordt een Falcon 9-raket van SpaceX met de capsule Crew Dragon uit de HIF (‘Horizontal Integration Facility’) gerold.

Foto van Joel Kowsky, NASA

“Het herinnert me eraan elke gelegenheid te baat te nemen om mijn mond te houden, en ik begin daar nu mee,” schertste Glover tijdens een persmoment met verslaggevers in oktober. 

De andere leden van de bemanning zijn NASA-astronaute Walker, die in 2010 deel uitmaakte van een Sojoez-missie naar het ISS, en astronaut Soichi Noguchi van de JAXA (Japanese Aerospace Exploration Agency), die eerder met zowel de spaceshuttle van de NASA als een Sojoez heeft gevlogen.

In de vroege ochtend van dinsdag Nederlandse tijd zal de Crew Dragon aan het ISS aandokken, waar de bemanning zal worden verwelkomd door NASA-astronaute Kate RubinsKate Rubins en de Russische kosmonauten Sergej Ryzjikov en Sergej Choed-Svertsjov, die in oktober op het ruimtestation arriveerden.

Met al die mensen aan boord zullen de omstandigheden in het ISS wat krap zijn, want het ruimtestation telt slechts zes hutten. Het was Hopkins die genoegen moest nemen met een tijdelijke slaapplek, vermoedelijk in de aangedokte Crew Dragon-capsule, die van de bemanning de naam Resilience (‘Veerkracht’) heeft gekregen, ter ere van de teams van SpaceX en de NASA die erin zijn geslaagd de missie gedurende de aanhoudende COVID-19-pandemie gereed te maken voor lancering. 

“In de tijd van de spaceshuttle sliep de gezagvoerder vaak in de cockpit,” zegt Hopkins. “Als iemand van ons daar moest slapen, vond ik dat ik het moest zijn.”

Noguchi is met een totaal van 177 dagen in de ruimte – onder meer als bemanningslid van de eerste spaceshuttle na de ramp met de Columbia in 2003 – een van de meest ervaren astronauten van de Crew-1-missie. Met zijn droge gevoel voor humor zei hij dat hij zich het meest ergert aan mensen “die hun richtingaanwijzer niet gebruiken.” Zijn ‘guilty pleasure’ was “in slaap vallen tijdens vergaderingen.” En hij is zó dol op sushi dat hij ooit een maki van zalm in de ruimte heeft gerold.

Walker verheugt zich op het leven aan boord, dat ze goed kent van het halfjaar dat ze in 2010 als astronaute in het ISS heeft doorgebracht.

“Het is zó’n fantastische plek,” zegt zij. Ze kijkt vooral uit naar het weerzien met de ‘Koepel’ – de met patrijspoorten uitgeruste kegel op de Tranquility-module van het ISS. “Dat je in de gelegenheid bent te genieten van dit 360o-uitzicht op de aarde beneden je en de rest van het universum, is heel bijzonder,” zegt Walker, die doctor in de natuurkunde is.

Toen Walker voorafgaand aan de lancering met National Geographic sprak, zei ze dat ze zich over geen enkel onderdeel van de Crew-1-missie zorgen maakt. “Ik ben niet zo’n bang type,” zei ze. “Ik bedoel, tja, ik moet ervoor zorgen dat de belastingaangifte wordt gedaan terwijl ik hierboven ben. Dat zal wel een uitdaging zijn.”

Een Falcon 9-raket stijgt op van het lanceerplatform van het Kennedy Space Center in Florida, waarmee de missie Crew-1 onderweg is.

Foto van Joel Kowsky, NASA

Om zich voor te bereiden voor deze reis in een omloopbaan rond de aarde, trainden Hopkins en Glover gezamenlijk in centra van de NASA en SpaceX, waar ze de Crew Dragon gedurende honderden uren in vluchtsimulators hebben bediend. “Je weet zo’n beetje wat de ander denkt – zorgen, gedachten – en je kunt iemands lichaamstaal lezen,” zegt Hopkins.

Eerder was hij verrast door de flamboyante kledingkeuze van Glover, vooral door zijn voorliefde voor schrille sokken. “Toen Ike zijn schoenen uittrok, bleek hij héél kleurrijke sokken te dragen,” herinnert Hopkins zich. “Dus ik dacht: oké, het wordt tijd om mijn sokken wat meer cachet te geven.”

De hele bemanning zal nu bijzondere voetkleding mee aan boord nemen, waar de astronauten doorgaans zonder schoeisel rondzweven. “Ik denk dat we allemaal, de hele bemanning, er nu een ding van hebben gemaakt en dat we niet alleen meer bij elkaar passende poloshirts en bemanningsshirts gaan dragen,” zegt Glover, die zich vooral verheugt op de bijzondere ervaring van het reizen door de ruimte.

“Alles wat ik op deze missie zal doen, doe ik voor het eerst, dus ik wil van elk moment genieten,” zegt hij. Daartoe behoort ook het passeren van de Kármán-lijn, de grens op een hoogte van honderd kilometer boven de aarde waar de aardatmosfeer ‘officieel’ eindigt en de ruimte begint. Glover vertelt dat hij in de simulator al kippenvel kreeg toen hij deze grens virtueel passeerde. “Ik zal de enige in dat ruimtevaartuig zijn die deze limiet voor het eerst bereikt.”

Op 8 november 2020 arriveert de bemanning – bestaande uit de NASA-astronauten Shannon Walker (links), Victor Glover (midden, links) en Mike Hopkins (midden, rechts) en Soichi Noguchi (rechts), astronaut van de JAXA (Japan Aerospace Exploration Agency) – bij het lanceerplatform van het Kennedy Space Center van de NASA.

Foto van Michael Seeley, National Geographic

Een halfjaar in de ruimte

Wanneer ze zich eenmaal in het ruimtestation hebben geïnstalleerd, zullen de astronauten werken aan onderhoudsklussen, ruimtewandelingen buiten het ISS maken en wetenschappelijke experimenten uitvoeren. Tijdens dat onderzoek wordt onder meer gekeken naar de vraag hoe de hersenen en het hart van astronauten reageren op de omstandigheden in de ruimte en naar het groeiproces van radijsjes in gewichtloosheid. Daarnaast wordt een nieuw ruimtepak met geavanceerde isolatietechnologie getest en onderzocht hoe de gezondheid van astronauten wordt beïnvloed door verschillende diëten aan boord.

Aan het einde van het halfjaar zal de bemanning van de Crew-1-missie het ISS verlaten terwijl de astronauten van NASA’s Crew-2 missie arriveren. Onduidelijk is hoe het er dan op aarde zal uitzien, gezien de aanhoudende politieke onrust, veranderingen in leiderschap en de coronavirus-pandemie. Maar Hopkins hoopt dat de lancering in deze donkere tijden als goed nieuws wordt gezien.

“Ik denk dat het iets is waar mensen inspiratie uit kunnen putten en dat het misschien ook een beetje afleiding kan bieden,” zegt hij.

“Ik ben het helemaal met Mike eens,” zegt Glover. “Op dit moment kunnen we elk goednieuwsverhaal heel goed gebruiken.”

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op NationalGeographic.com

Lees meer