De toekomst van de ruimtevaart – van vakantie in de ruimte tot mensen op Mars

NASA wil opnieuw naar de maan en zelfs nog verder. Dit is de race van de 21ste eeuw om mensen de ruimte in te sturen.

Gepubliceerd 18 feb. 2021 12:09 CET
NASA-astronaute Christina Koch neemt een ruimteselfie, met de aarde achter haar. Gedurende de eerste ruimtewandeling die ...

NASA-astronaute Christina Koch neemt een ruimteselfie, met de aarde achter haar. Gedurende de eerste ruimtewandeling die alleen door vrouwen werd uitgevoerd, werkten zij en collega-astronaute Jessica Meir op 18 oktober 2019 zeventien uur lang in het vacuüm van de ruimte.

Foto van NASA/Christina Koch

Welkom bij de ruimterace van de 21ste eeuw. De finish bestaat wellicht uit ruimtevakanties van 10 minuten, hotels in een baan om de aarde en mensen op Mars. Dit keer strijden geen grootmachten om dominantie in de ruimte, maar wedijveren particuliere bedrijven om ruimtereizen gemakkelijker en betaalbaarder te maken. Dit jaar bereikte SpaceX een belangrijke mijlpaal: vanuit de Verenigde Staten werden mensen naar het internationale ruimtestation ISS gebracht. Maar de met sterren bezaaide horizon biedt meer mogelijkheden.

Privéruimtevluchten

Privéruimtevluchten zijn geen nieuw concept. Vanaf het prille begin hebben commerciële bedrijven in de Verenigde Staten een rol gespeeld in de lucht- en ruimtevaartindustrie. Om ruimtevaartuigen te kunnen bouwen voor elk groot programma voor bemande ruimtevluchten, doet de NASA sinds de jaren 1960 al een beroep op particuliere aannemers. Dat begon met Project Mercury en vindt nog steeds plaats.

Met het Commercial Crew Program breidt de NASA haar relatie met particuliere bedrijven verder uit. In het kader van dit programma laat NASA SpaceX en Boeing ruimtevaartuigen bouwen die mensen in een baan om de aarde kunnen brengen. De ruimtevaartuigen blijven het eigendom van de bedrijven. De NASA op haar beurt kan er gebruik van maken om astronauten de ruimte in te sturen voor een fractie van de kosten van een plekje in het Russische ruimteschip Sojoez.

SpaceX kwam met een nieuw model en ontwikkelde herbruikbare raketten. Het bedrijf voert sinds 2012 regelmatig bevoorradingsmissies uit naar het internationale ruimtestation. In mei 2020 werd het ruimteschip Crew Dragon ingezet om de NASA-astronauten Doug Hurley en Bob Behnken naar het ISS te brengen. Na bijna een decennium was dit de eerste bemande missie die vanuit de Verenigde Staten werd gelanceerd. De missie, met de naam Demo-2, zal volgens planning in augustus terugkeren naar de aarde. Boeing werkt momenteel aan de Starliner en hoopt in 2021 astronauten naar het ISS te kunnen vervoeren.

Andere bedrijven, zoals Blue Origin en Virgin Galactic, leggen zich toe op suborbitaal ruimtetoerisme. Videobeelden van de testlancering vanuit de cabine van de New Shepard van Blue Origin tonen een adembenemend uitzicht op onze planeet. Het was een relatief rustige reis voor de eerste passagier, een testpop met de ingenieuze bijnaam ‘Mannequin Skywalker’. Virgin Galactic voert testvluchten uit met zijn suborbitale ruimtevaartuig. Betalende klanten beleven in dit ruimtevaartuig ongeveer zes minuten gewichtloosheid tijdens een reis door de atmosfeer van de aarde.

Met deze en andere ruimtevaartuigen die in de pijplijn zitten, zouden dromen van gewichtloze salto’s binnenkort uit kunnen komen. Althans voor passagiers die de forse bedragen voor de ervaring kunnen betalen.

De maan als startpunt

Maanmissies zijn belangrijk voor de verkenning van verder weg gelegen werelden. Na lange tijd geen bezoek aan de maan te hebben gebracht, richt de NASA haar vizier weer op onze naaste hemelbuur. De NASA heeft het ambitieuze plan om een ruimtestation in een baan om de maan te brengen. Dat moet in het komende decennium gebeuren. Op kortere termijn streeft het agentschap er echter naar om tegen 2024 de eerste vrouw (en de volgende man) op de maan te zetten. Daarvoor is het Artemis-programma, een zusje van de Apollo-missies uit de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw, in het leven geroepen.

Een langer verblijf op de maan levert de ervaring en deskundigheid op die nodig zijn voor de langdurige ruimtemissies naar andere planeten. De maan kan ook worden gebruikt als uitvalsbasis waar mensen leren hoe zij essentiële voorraden, zoals raketbrandstof en zuurstof, kunnen aanvullen door deze van plaatselijk materiaal te maken.

Dergelijke vaardigheden zijn van cruciaal belang voor de toekomstige aanwezigheid van de mens in het verre heelal. Die vraagt namelijk om een grotere onafhankelijkheid van aardse hulpbronnen. Hoewel de mens de maan al eerder heeft bezocht, heeft de bekraterde bol nog steeds zijn eigen wetenschappelijke mysteries die moeten worden onderzocht, zoals de aanwezigheid en omvang van waterijs in de buurt van de zuidpool van de maan. Dat is een van de belangrijkste bestemmingen voor ruimteverkenning.

NASA doet ook een beroep op de particuliere sector om haar te helpen de maan te bereiken. Het agentschap heeft drie contracten gegund aan particuliere bedrijven die bezig zijn door mensen bestuurde maanlanders te ontwikkelen. Twee van hen zijn Blue Origin en SpaceX. Maar de ruggengraat van het Artemis-programma wordt gevormd door het gloednieuwe, ultramoderne ruimtevaartuig Orion.

De Orion wordt momenteel gebouwd en getest. Net als de Crew Dragon en Starliner is de Orion een ruimtecapsule die vergelijkbaar is met de ruimtevaartuigen van het Mercury-, Gemini- en Apollo-programma en het Russische ruimtevaartuig Sojoez. De Orion-capsule is echter groter en biedt ruimte aan vier personen. De capsule heeft weliswaar een enigszins ouderwets voorkomen, maar wordt veiliger en betrouwbaarder geacht dan de Space Shuttle van de NASA. Dat was voor zijn tijd een revolutionair vaartuig, maar kon maar één baan om de aarde vliegen en kende veel rampzalige storingen.

Capsules daarentegen kunnen tijdens de lancering worden losgekoppeld, zodat astronauten worden beschermd als een raket defect is. En door hun gewicht en ontwerp kunnen ze ook buiten de directe omgeving van de aarde komen en mogelijk mensen naar de maan, Mars of verder brengen.

Een nieuw tijdperk in de ruimtevaart

Door het Commercial Crew Program te lanceren en met particuliere bedrijven samen te werken om het maanoppervlak te kunnen bereiken, hoopt NASA de economische aspecten van de ruimtevaart te veranderen door de concurrentie te vergroten en kosten te verlagen. Als ruimtereizen echt goedkoper en toegankelijker worden, kan het zo maar zijn dat burgers regelmatig de ruimte zullen bezoeken en een blik kunnen werpen op onze blauwe, waterrijke thuiswereld. Bijvoorbeeld vanuit ruimtecapsules, ruimtestations of zelfs ruimtehotels zoals de opblaasbare leefmodules die Bigelow Aerospace wil bouwen.

De Verenigde Staten is niet het enige land dat zijn blik naar de hemel wendt. Rusland brengt met het ruimtevaartuig Sojoez regelmatig mensen naar het internationale ruimtestation. China is van plan een groot ruimtestation met meerdere modules te bouwen waarin drie taikonauten kunnen worden ondergebracht. Het land heeft al twee testvoertuigen in een baan om de aarde gebracht: Tiangong-1 en Tiangong-2. Beide zijn na enkele jaren in de ruimte veilig in de atmosfeer van de aarde verbrand.

Meer dan een tiental landen kunnen nu raketten in een baan om de aarde brengen. Zes ruimtevaartorganisaties hebben ruimtevaartuigen ontworpen die zich aan de aardse zwaartekracht hebben ontworsteld en naar de maan of Mars zijn gereisd. Als alles goed gaat, zullen de Verenigde Arabische Emiraten zich daar in de zomer van 2020 bij aansluiten wanneer het ruimtevaartuig Hope naar de rode planeet vertrekt. Hoewel er nog geen plannen zijn om mensen naar Mars te sturen, kunnen deze missies – en de ontdekkingen die eruit voortvloeien – helpen de weg te effenen.

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op NationalGeographic.com

Lees meer

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Schrijf je in
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

  • Gebruiksvoorwaarden
  • Privacyverklaring
  • Cookiebeleid
Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2017 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.