Koekoek: Parasiet met een voorkeur

2018 is het jaar van de vogel bij National Geographic! Naast grote verhalen over het vogelrijk, belichten schrijver Rob Buiter en illustrator Joris de Raedt dit jaar elke maand een vogelsoort die niet alleen liefhebbers, maar ook onderzoekers intrigeert.

Foto's Van Illustratie: Joris de Raedt
Gepubliceerd 9 mei 2018 11:52 CEST, Geüpdatet 5 nov. 2020 07:04 CET
Koekoek
Koekoek
Foto van Illustratie: Joris de Raedt

De vraag of bepaald gedrag is aangeleerd of aangeboren, is bij de koekoek vrij eenvoudig te beantwoorden. Deze vogels kennen hun ouders niet, want ze worden grootgebracht door een zogenoemde waardvogel.

Al het typische koekoeksgedrag moet dus wel in hun genen gebakken liggen; van de kleine karekiet of de heggenmus die ze grootbrengt, kunnen ze het niet leren. Toch is het nest van de waardvogel waarin een vrouwtje opgroeit, ook het type nest waarin ze later haar eigen eieren zal dumpen. Zij leert dus mogelijk wel íets van haar gastouders.

Raymond Klaassen, vogelonderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen, is mateloos geïntrigeerd door de koekoek. Bij zijn onderzoek komt de onvoorstelbare geslachtsdrift van de mannetjes hem zeer van pas. Hij hoeft maar het geluid van een vrouwtje af te spelen bij zijn vangnet, of een paar minuten later hangt er een mannelijke koekoek in, die hij vervolgens kan meten, wegen, ringen of soms van een zender voorzien.

“Ik heb één probleem”, bekent hij. “Om de vragen rond de voorkeur voor een bepaalde waardvogel te beantwoorden, moet ik eigenlijk vrouwtjes vangen. Maar dat lukt maar zelden.” Wie weet hoe dát moet, mag het zeggen.

Volg het jaar van de vogel bij National Geographic! Dit verhaal is ook te lezen in het meinummer van National Geographic Magazine. 

Lees meer

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Schrijf je in
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

  • Gebruiksvoorwaarden
  • Privacyverklaring
  • Cookiebeleid
Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2017 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.