Grote inslagkraters zijn de oorlogswonden van het zonnestelsel. De enorme krater rechtsboven op deze afbeelding behoort tot de grootste op onze buurplaneet Mars. Met een diameter van 470 kilometer – ongeveer de afstand tussen Utrecht en Parijs – is het een indrukwekkend overblijfsel van een kosmische botsing. Zo’n vier miljard jaar geleden sloeg hier vermoedelijk een meteoriet van ongeveer dertig kilometer doorsnee in en liet een litteken achter dat vandaag de dag nog altijd zichtbaar is.
Een Nederlandse naam op Mars
De krater werd in 1972 voor het eerst vastgelegd door de Amerikaanse Marsverkenner Mariner 9. Een jaar later besloot de Internationale Astronomische Unie hem te vernoemen naar de Nederlandse natuur- en sterrenkundige Christiaan Huygens (1629-1695).
Die eer is niet toevallig: Huygens was de eerste die met een zelfgebouwde telescoop details op het oppervlak van Mars wist waar te nemen.
Waarom de kleuren op deze foto afwijken
Mars staat bekend als de rode planeet vanwege het ijzeroxide – roest – dat het oppervlak zijn kenmerkende kleur geeft. Toch oogt deze opname opvallend anders.
De kleuren zijn namelijk sterk verzadigd om subtiele verschillen in de bodem zichtbaar te maken. Daardoor is goed te zien dat de omgeving van de Huygenskrater iets blauwer kleurt dan de rest van het landschap.
Voor geologen leveren zulke kleurverschillen waardevolle aanwijzingen op over de samenstelling van de Marsbodem.
Vastgelegd door een ruimtesonde op doorreis
De afbeelding is niet gemaakt door een satelliet die om Mars draait, maar door de Amerikaanse ruimtesonde Psyche. Die werd op 13 oktober 2023 gelanceerd en vloog op 15 mei 2026 op slechts 4500 kilometer hoogte langs de planeet.
De scheervlucht maakte deel uit van de lange reis naar de metalen planetoïde Psyche, waar de sonde begin 2029 wordt verwacht.
Een blik in het binnenste van Mars
De opvallend goed bewaarde kraterrand rijst twee tot drie kilometer boven de kraterbodem uit. Dat gesteente is tijdens de inslag omhooggeslingerd vanuit een diepte van ongeveer dertig kilometer.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg National Geographic toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Daardoor biedt de Huygenskrater onderzoekers een zeldzame kans om materiaal uit het inwendige van Mars te bestuderen, zonder dat daarvoor geboord hoeft te worden.
Overblijfselen van een gewelddadig verleden
De Huygenskrater is geen uitzondering. In de jonge geschiedenis van het zonnestelsel werden ook andere hemellichamen getroffen door een zwaar bombardement van meteorieten en planetoïden.
Govert Schilling is wetenschapsjournalist en expert op het gebied van astronomie. Voor National Geographic richt hij zijn blik elke maand naar het heelal en bespreekt hij wat hij daar zoal aantreft.
Een van de indrukwekkendste voorbeelden is Mare Orientale op de maan. Dit enorme inslagbekken, dat eerder dit jaar werd gefotografeerd door de astronauten van de Artemis II-missie, heeft een doorsnee van maar liefst 930 kilometer.
Op aarde zijn vergelijkbare inslagstructuren uit die vroege periode niet meer terug te vinden. Door miljarden jaren van plaattektoniek, vulkanisme en erosie zijn de littekens van die oudste kosmische botsingen vrijwel volledig uitgewist.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
