Deze week zorgde Donald Trump opnieuw voor internationale opschudding. De Amerikaanse president sprak openlijk zijn wens uit om Groenland over te nemen, en sluit zelfs militair ingrijpen niet uit. De reactie vanuit Denemarken en de rest van Europa liet niet lang op zich wachten. Toch is het idee om grondgebied te kopen van een ander land niet nieuw. Door de geschiedenis heen zijn landsgrenzen vaker verschoven door oorlog, verdragen én transacties. Deze vier voorbeelden laten zien hoe vloeibaar grenzen in het verleden zijn geweest.
1. Rusland neemt Estland over van Zweden
In 1645 kwam Estland volledig in Zweedse handen, nadat Zweden het noorden van het land al in 1561 had veroverd. In die periode was het Zweedse Rijk een dominante macht rond de Oostzee, maar het kreeg steeds meer concurrentie.
Een van die rivalen was Peter de Grote van Rusland. Tijdens de Grote Noordse Oorlog versloeg hij de Zweden, waarna in 1721 de vrede werd gesloten. Voor een bedrag van twee miljoen riksdaalders droeg Zweden onder meer Estland over aan het Russische Keizerrijk.
Leestip: Heeft de geheime bibliotheek van Ivan de Verschrikkelijke echt bestaan?
Na de Russische Revolutie wist Estland korte tijd onafhankelijk te worden via het Verdrag van Tartu (1920). In 1940 werd het land echter opnieuw geannexeerd door de Sovjet-Unie. Pas op 6 september 1991, na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, herwon Estland definitief zijn onafhankelijkheid.
2. De Verenigde Staten kopen Alaska van Rusland
In de achttiende eeuw trokken Russische bonthandelaren steeds vaker naar Alaska, waar zij jaagden op pelsdieren. Permanente Russische vestiging begon in 1784, met de stichting van een nederzetting op Kodiak.
Leestip: Werd Manhattan in 1624 echt voor slechts 24 dollar verkocht aan Nederland?
In de negentiende eeuw verloor Rusland zijn belangstelling voor het gebied. Na de verloren Krimoorlog had het rijk dringend geld nodig en vreesde het dat Alaska anders door de Britten zou worden ingenomen. De Verenigde Staten grepen hun kans: in 1867 kocht minister van Buitenlandse Zaken William H. Seward Alaska voor 7,2 miljoen dollar.
De inheemse bevolking werd niet geraadpleegd. Wat destijds werd bespot als ‘Seward’s Folly’ bleek later letterlijk een gouden zet: eind negentiende eeuw werden grote goudvoorraden ontdekt. In 1959 werd Alaska officieel de 49ste staat van de VS.
3. Groot-Brittannië neemt de Nederlandse Goudkust over
Het huidige Ghana trok al in de vijftiende eeuw Europese mogendheden aan vanwege zijn goud. Naast Portugezen vestigden ook Nederlanders, Britten en Denen handelsposten en koloniale forten langs de kust. Aanvankelijk draaide de handel om goud en ivoor, later vooral om tot slaaf gemaakte mensen.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
In 1637 veroverde Nederland Fort Sint George op de Portugezen. Het fort werd een belangrijk knooppunt in de trans-Atlantische slavenhandel, waar in de achttiende eeuw jaarlijks tienduizenden mensen werden verkocht.
In 1872 droeg Nederland zijn bezittingen aan de Nederlandse Goudkust over aan Groot-Brittannië, voor 47.000 gulden. In ruil daarvoor beloofden de Britten Nederland niet tegen te werken bij de koloniale expansie op Sumatra, vastgelegd in het Sumatraverdrag.
4. Duitsland koopt Palau van Spanje
De eerste Europeanen die Palau bereikten, waren Britten. Het schip van kapitein Henry Wilson sloeg in 1783 kapot op het rif, waarna de bemanning maandenlang werd opgevangen door de lokale bevolking. Samen lapten ze het schip weer op en de Britten konden hun weg vervolgen.
Leestip: Deze 3 landen bestaan tegenwoordig niet meer – hoe kan dat?
In 1885 kreeg Spanje, met steun van paus Leo XIII, formeel zeggenschap over de Caroline-eilanden, waaronder Palau. De buitenlandse inmenging bleef beperkt, maar veranderde toen Duitsland in 1899 de Spaanse koloniale bezittingen in de regio kocht voor 25 miljoen peseta’s. De Duitsers begonnen met de winning van fosfaat en bauxiet en legden kokosplantages aan.
Daarna volgden nieuwe machtswisselingen: Palau kwam achtereenvolgens onder Japans en Amerikaans bestuur, voordat het eiland in 1994 officieel onafhankelijk werd.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
