Je kapsel was in het oude Rome veel meer dan een kwestie van smaak. Haar kon iets zeggen over je identiteit en sociale status, terwijl de laatste modes sterk werden beïnvloed door het keizerlijk hof. Deze vijf kapsels laten zien hoe belangrijk haar was voor de Romeinen.
1. Een Romeinse dame liet haar haar doen door haar personeel
In het midden zit de vrouw des huizes in een rieten stoel, gekleed in tuniek en mantel. Vier slaafgemaakte vrouwen verzorgen haar: een privékapster (ornatrix) doet het eigenlijke kapwerk, één houdt de spiegel vast; de twee anderen staan klaar met een zalfpotje en een waterkan.
2. Godinnen hoefden de haarmode niet te volgen
De sociale verplichting om modieus gecoiffeerd door het leven te gaan gold niet voor godinnen en nimfen, zoals deze Scylla-figuur.
Godinnen werden doorgaans afgebeeld met meer symbolische kapsels, gestyled in rustige golven, eenvoudige knopen, sluiers of loshangende lokken. Het doel was om goddelijke schoonheid, waardigheid, vruchtbaarheid of macht uit te stralen.
3. Dit spectaculaire kapsel werd populair onder de Flavische keizers
Misschien wel het herkenbaarste kapsel ontstond onder de Flavische keizers Vespasianus, Titus en Domitianus, maar het bleef ook daarna nog een tijd in zwang.
Het voorhoofd wordt omkranst door een hoge kroon van kleine gevlochten krulletjes, terwijl het haar op het achterhoofd in een chignon (knot) wordt gevlochten. Er werd niet geschroomd om indien nodig een vals haarstukje te gebruiken om aan het ideaalbeeld te voldoen.
4. Haarmode helpt dit eeuwenoude portret te dateren
Dergelijke houten panelen, ook wel Fajoemportretten genoemd, dateren uit de Romeinse tijd in Egypte. Ze zijn vaak een levensechte afbeelding. Kleding, sieraden en vooral de haarmode kunnen helpen om een portret te dateren, hier in de Flavische stijl, eind eerste-begin twee eeuw.
5. Dit weelderige ‘haar’ is helemaal geen haar
Het lijkt of de vrouw op deze camee een zeer weelderige haardos heeft, maar het gaat hier om de mythische Lydische koningin Omphale, die de huid van de Nemeïsche leeuw op haar hoofd draagt.
Deze had ze afgepakt van de held Hercules, die ze op de slavenmarkt had gekocht nadat hij iemand had vermoord. Om hem te vernederen moest hij vrouwenkleren dragen. Uiteindelijk werden ze verliefd en kregen ze samen een kind.
Meer Romeins haar is te zien in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. De tentoonstelling Kapsalon RMO, t/m 1 november 2026. Verder lezen? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
