NASA gaat voor het eerst in ruim 30 jaar weer richting Venus

Twee ruimtesondes moeten antwoord gaan geven op grote vragen over onze buurplaneet, zoals waarom deze een helse, giftige versie van de aarde lijkt.

Gepubliceerd 4 jun. 2021 11:59 CEST
Venus

Ruimtesondes kunnen door de dikke atmosfeer van Venus kijken, naar een buitenaards oppervlak dat in bepaalde opzichten griezelig veel op dat van de aarde lijkt.

Foto van NASA/JPL

NASA kwam onlangs met een verrassing voor planeetwetenschappers: tijdens een ‘State of NASA’-bijeenkomst kondigde het agentschap aan dat de kolkende, giftige planeet Venus het doelwit wordt van de volgende twee missies van het ambitieuze Discovery- programma.

“Deze twee zustermissies, die beide als doel hebben om te achterhalen hoe Venus een inferno kon worden waar lood aan het oppervlak smelt, bieden de wetenschappelijke gemeenschap de mogelijkheid om onderzoek te doen naar een planeet waar we ruim dertig jaar niet meer zijn geweest,” zei NASA-directeur Bill Nelson tijdens de bijeenkomst. “We hopen dat deze missies bijdragen aan onze kennis over het ontstaansproces van de aarde en de reden dat die op dit moment leefbaar is, terwijl andere rotsplaneten in ons zonnestelsel dat niet zijn.”

Een van de sondes, genaamd DAVINCI+, gaat de toxische atmosfeer van de planeet onderzoeken. Deze bestaat uit een dikke nevel van CO2 en wolken van zwavelzuur. De andere, VERITAS, zal het oppervlak van de planeet gedetailleerd in kaart brengen en een poging doen om de geologische historie te reconstrueren.

 Deze missies wonnen van twee andere finalisten, waarbij sondes zouden zijn afgereisd naar de vulkanische Jupitermaan Io of de maan Triton bij Neptunus. Deze bestemmingen staan al decennia lang hoog op de wensenlijst van de planeetwetenschap.

NASA-sonde New Horizons maakte deze opname van een vulkaanuitbarsting op de Jupitermaan Io toen het ruimtevaartuig in 2007 langs Jupiter vloog op weg richting Pluto.

Foto van NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute/Goddard Space Flight Center

De aankondiging komt in een tijd van toenemende belangstelling voor een door de VS geleide missie naar Venus, die door sommige wetenschappers ook wel “de vergeten planeet” wordt genoemd. Venus lijkt opvallend veel op de aarde, wat betreft omvang en massa. Het is tegenwoordig een helse, ongastvrije wereld, maar het was mogelijk ooit een gematigde, met oceanen bedekte planeet als de onze. Kennis over de reden dat Venus zo extreem onherbergzaam werd is van groot belang om te weten te komen hoe vaak planeten die echt op de aarde lijken voorkomen.

“Onze buurplaneet is even groot als de aarde maar lijkt er totaal niet op. Hoe kan dat? Het is nogal wezenlijk om daar achter te komen,” stelt planeetwetenschapper Paul Byrne van de North Carolina State University. “Er zijn behoorlijk belangrijke vragen te beantwoorden over het ontstaan, de kenmerken en de ontwikkeling van een planeet met de omvang van de aarde.”

Dubbel plezier

De missies van het Discovery-programma van NASA zijn minder omvangrijk en goedkoper dan die van het New Frontiers-programma of de zogenaamde ‘Flagship’-missies. Aan Discovery-missies, die zo'n beetje om de drie jaar worden gelanceerd, hangt meestal een prijskaartje van zo'n 450 miljoen dollar, exclusief raket en kosten voor de missieleiding, terwijl de expedities van New Frontiers zo'n 850 miljoen dollar kosten. Voor Flagship-missies, zoals die van de Marsrovers Perseverance en Curiosity, kunnen de kosten in de miljarden dollars lopen. 

Op dit moment zijn er twee Discovery-vluchten van NASA gaande. De in 2009 gelanceerde Lunar Reconnaissance Orbiter brengt al meer dan tien jaar het maanoppervlak in kaart. De InSight Lander, die in 2018 werd gelanceerd, doet onderzoek naar het binnenste van Mars.

In 2021 staan nog twee lanceringen op het programma: Lucy gaat onderzoek doen naar verschillende planetoïden om aan de hand daarvan meer te weten te komen over de jonge jaren van ons zonnestelsel en Psyche gaat naar een reusachtige, extreem metaalhoudende planetoïde met dezelfde naam. De toenmalige keuze voor deze twee missies naar asteroïden werd niet door alle wetenschappers met enthousiasme begroet, met name omdat de vluchten het wonnen van verschillende voorstellen voor missies naar Venus waaronder VERITAS en DAVINCI+.

Lang verwacht

Die missies krijgen nu dus alsnog de kans om nieuwe kennis op te doen over onze in nevelen gehulde buurplaneet.

Magellan, de laatste Amerikaanse missie naar Venus, eindigde in 1994 zoals de bedoeling was: met een duik van de sonde in de atmosfeer van de planeet. Sinds die tijd hebben Europese en Japanse sondes een bezoek gebracht aan het wilde zusje van onze aarde en hebben wetenschappers vanaf aarde voortdurend telescopen op haar gericht gehad.

Venus 101
Venus is vernoemd naar de Romeinse godin van de schoonheid en staat bekend om haar uitzonderlijke helderheid. Kom meer te weten over de vulkanen op het oppervlak van Venus, de stormen die door haar atmosfeer razen en het verrassende kenmerk van Venus dat elke planeet of ster aan de nachtelijke hemel doet verbleken.

Maar desondanks zijn de raadselen rond Venus alleen maar groter geworden. Zo is er steeds meer bewijs dat er vulkanisme voorkomt op het planeetoppervlak, terwijl er op Venus geen sprake is van tektonische activiteiten, op aarde de belangrijkste aanstichter van dit fenomeen. Daarnaast is er de omstreden ontdekking van fosfine in de atmosfeer van Venus wat letterlijk een teken van leven zou kunnen zijn.

Binnenkort, mogelijk al in 2030, vertrekt de Deep Atmosphere Venus Investigation of Noble gases, Chemistry, and Imaging, oftewel DAVINCI+-sonde richting Venus. Deze daalt af in de dampkring rond de planeet (die 90x zo dicht is als die van de aarde) en neemt monsters en verzendt data waarmee wetenschappers kunnen bepalen hoe deze is ontstaan, en of er ooit oceanen waren op de planeet.

Terwijl DAVINCI+ de dampkring rond Venus bestudeert, draait de sonde VERITAS (Venus Emissivity, Radio Science, InSAR, Topography, and Spectroscopy) rondjes rond de planeet en brengt het planeetoppervlak in kaart. Met de beelden van de sonde, in combinatie met gedetailleerde informatie over de chemische samenstelling en de topografie van het planeetoppervlak, kan een reconstructie gemaakt worden van de geologische geschiedenis van Venus - en mogelijk het antwoord geleverd worden op de vraag hoe de planeet ‘de hel van hiernaast’ werd.

“Mijn arme hond dacht dat echt dat er iets aan de hand was omdat ik zo hard schreeuwde toen ik erachter kwam dat onze missie was geselecteerd,” twitterde David Grinspoon van het Planetary Science Institute, die deel uitmaakt van het DAVINCI+-team.

 “Hier heb ik letterlijk mijn hele loopbaan voor gewerkt,” liet hij ook per tweet weten. “De laatste Amerikaanse Venus-missie werd in 1989 gelanceerd, het jaar dat ik afstudeerde. Er is zoveel dat we kunnen leren over het klimaat en de geschiedenis van aarde-achtige planeten en over leven in het heelal.”

Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd op NationalGeographic.com

Lees meer

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Schrijf je in
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

  • Gebruiksvoorwaarden
  • Privacyverklaring
  • Cookiebeleid
Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2017 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.