Voor veel mensen hoort niezen bij de lente. Miljoenen hebben last van pollenallergieën, en dat probleem groeit. Door stijgende temperaturen duurt het pollenseizoen langer en neemt ook de hoeveelheid pollen in de lucht toe. Maar er speelt nog iets anders: onweer.
Wat gebeurt er met pollen tijdens een storm?
Een onweersbui in de lente lijkt misschien verfrissend, maar ze kunnen allergieën juist verergeren. Dat komt door een combinatie van wind, regen en hoge luchtvochtigheid.
Volgens meteoroloog Dante Ricci worden tijdens een storm pollen en stofdeeltjes van de grond opgetild en door de lucht verspreid. Alles wat buiten ligt komt in beweging en kan worden ingeademd.
Leestip: Proefkonijn: Myrthe onderzoekt waarom hooikoorts een groeiend probleem is
Maar het belangrijkste effect vindt plaats op microscopisch niveau. Door de combinatie van vocht en krachtige winden barsten pollenkorrels open in honderden kleinere fragmenten, zogeheten subpollen.
Hoewel regen een deel van de pollen uit de lucht spoelt, blijven deze kleinere deeltjes vaak nog uren rondzweven. Bovendien stimuleert regen de groei van planten, wat later weer voor nieuwe pollen zorgt.
Kleine deeltjes met grote impact
De grootte van pollendeeltjes is daarbij van belang. Normale pollen zijn relatief groot en blijven meestal hangen in de bovenste luchtwegen. Ze veroorzaken klachten zoals niezen, jeukende ogen en een verstopte neus.
Maar wanneer pollen uiteenvallen in veel kleinere deeltjes, verandert dat beeld. Deze fragmenten zijn klein genoeg om diep in de longen door te dringen. ‘Grotere pollen zijn minder schadelijk dan de kleine fragmenten die ontstaan tijdens een storm,’ zegt bioloog William Anderegg van de University of Utah (VS).
Van hooikoorts naar ‘onweerastma’
Juist die kleine deeltjes kunnen ernstige reacties veroorzaken. Volgens kinderlongarts Erica Stevens vergroten ze het risico op zware astma-aanvallen; een verschijnsel dat bekendstaat als onweerastma.
Het lichaam reageert dan overdreven sterk op de ingeademde deeltjes. De luchtwegen raken geïrriteerd en produceren extra slijm, wat het ademen bemoeilijkt. In sommige gevallen ontstaat bronchospasme: een samentrekking van de spieren rond de luchtwegen.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
Dat kan leiden tot benauwdheid en in ernstige gevallen zelfs tot ademhalingsproblemen die medische hulp vereisen. Dat dit geen zeldzaam verschijnsel is, bleek in 2016 in Melbourne. Na een zware onweersbui belandden duizenden mensen met ademhalingsklachten in het ziekenhuis en vielen er zelfs doden. Ook in andere delen van de wereld zijn vergelijkbare situaties gemeld.
Wat kun je doen?
Omdat pollen en extreem weer toenemen, wordt het belangrijker om voorbereid te zijn. Dat begint met oplettendheid: door het weerbericht en de pollenverwachting in de gaten te houden, kun je risico’s beter inschatten.
Leestip: Waarom je zelfs na acht uur slaap nog moe bent (en wat je smartphone daarmee te maken heeft)
Pollenconcentraties zijn vaak het hoogst in de ochtend en vroege middag. Later op de dag naar buiten gaan kan helpen om klachten te beperken. Ook binnenshuis kun je maatregelen nemen, zoals ramen gesloten houden tijdens stormachtig weer en een airconditioner gebruiken om de lucht te filteren.
Voor mensen met astma of ernstige allergieën blijft medicatie essentieel. Zij moeten ervoor zorgen dat ze hun behandeling volgen en altijd een inhalator of andere noodzakelijke middelen bij de hand hebben.
Een groeiend probleem
De combinatie van klimaatverandering en luchtvervuiling zorgt ervoor dat pollen een steeds grotere rol spelen in onze gezondheid. Het is geen acute crisis, maar wel een terugkerend probleem waar mensen steeds vaker de gevolgen van merken.
Zoals klimatoloog Corye Davis het samenvat: het hoort misschien bij het seizoen, maar dat betekent niet dat het onschuldig is. Zeker nu de omstandigheden veranderen, is het iets om serieus rekening mee te houden.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
