In beeld: supernova's, de grote finale

Vanaf 2002 legde ruimtetelescoop Hubble een opmerkelijke reeks foto’s vast waarin de hyperreus V838 Monocerotis plots opzwol en daarbij een omhulsel van omringende stofwolken opwarmde en oplichtte. Wat gebeurde er precies?

Wednesday, June 24, 2020,
Door James Trefil

De dood van een grote ster is veel spectaculairder dan de laatste stuiptrekkingen van sterren zoals de zon. De extra massa van een grote ster zorgt namelijk voor een grotere zwaartekrachtcompressie en een hogere temperatuur in de kern. De koolstof die was ontstaan uit de fusie van helium wordt verbruikt voor de productie van zwaardere elementen als zuurstof en silicium, die op hun beurt ook worden verbruikt.

Bij de kernfusiereacties wordt uiteindelijk ijzer gevormd, het definitieve eindproduct van kernfusiereacties: ijzeratomen zullen nooit spontaan fuseren, en dus komt de energieproductie tot stilstand. De ster kan nu geen weerstand meer bieden aan de zwaartekracht, en onder invloed van de druk en temperatuur in de kern beginnen elektronen en protonen samen te smelten tot neutronen. De kern stort in en vormt op die manier een neutronenster. De buitenste laag van de ster wordt de ruimte ingeblazen tijdens een enorme explosie die bekendstaat als ‘supernova’. Tijdens zo'n explosie ontstaan via kernfusiereacties allerlei zwaardere chemische elementen die in de interstellaire ruimte terechtkomen. 

Daar zullen ze functioneren als bouwstenen voor nieuwe sterren en planetenstelsels.
Je kunt zware sterren (hyperreuzen) beschouwen als gigantische fabrieken waarin het oerelement waterstof wordt omgezet in vrijwel alle elementen van het periodiek systeem.

Sterren 101
Ontelbare sterren staan 's nachts aan de hemel. Ontdek hoe deze hemellichamen ontstaan, hoe ze worden geklassificeerd naar helderheid en temperatuur en wat er gebeurt als ze sterven.

De ruimte verder verkennen? Ga op reis door het heelal in de ruimtespecial van National Geographic.

Lees verder

Verken de manen van Jupiter

Er zijn ondergrondse oceanen op de manen, maar is er ook leven?
3:38

Exoplaneten 101

Exoplaneten roepen de vraag op of wij alleen zijn in het heelal. Ontdek welke soorten exoplaneten er zijn, welke methoden wetenschappers gebruiken om ze te vinden en hoeveel werelden er mogelijk bestaan in het Melkwegstelsel.
3:24

Mars 101

Mensen worden al duizenden jaren gefascineerd door Mars, van zijn bloedrode uitstraling tot de mogelijkheid van leven op zijn oppervlak. Leer hoe de rode planeet werd gevormd uit gas en stof en wat zijn poolkappen mogelijk betekenen voor het leven zoals wij dat op Aarde kennen.
Lees meer