Een aanzienlijk deel van de olie en het gas dat wereldwijd wordt verbruikt, komt uit het noordpoolgebied. Volgens het Wereldnatuurfonds gaat het om ongeveer 10 procent van de olie en 25 procent van het gas. Maar deze winning vindt plaats in een kwetsbare regio, waar unieke ecosystemen samenkomen met de leefgebieden van inheemse volken.
Nieuw onderzoek van de Universiteit van Padua (Italië), dat vandaag is gepubliceerd in PLOS One, laat zien hoe groot die overlap is: 73 procent van het exploitatiegebied valt samen met gebieden waar oorspronkelijke bewoners leven.
40.000 kilometer pijpleiding
De onderzoekers brachten een exploitatiegebied in kaart van meer dan 500.000 vierkante kilometer – ongeveer zo groot als Spanje. Het toont de immense schaal van de olie- en gasexploitatie in het noordpoolgebied.
‘Er zijn vergunningen afgegeven voor een gebied van meer dan 500.000 vierkante kilometer,’ vertelt de geograaf Daniele Codato van de Universiteit van Padua. Hij en zijn team identificeerden daar meer dan 44.000 olie- en gasbronnen, bijna 40.000 kilometer aan pijpleidingen en bijna twee miljoen kilometer aan seismische lijnen. Dit zijn open plekken in de toendra die ontstaan door de opsporing van koolwaterstof.
Zeven procent van het exploitatiegebied overlapt met ecologisch beschermde regio’s en dertien procent met het leefgebied van drie belangrijke diersoorten: de ijsbeer, de kariboe en de geelsnavelduiker. Maar de grootste overlap is die tussen de locaties waar naar olie- en gas wordt geboord en het leefgebied van inheemse volken: 73 procent.
Leestip: Deze Boliviaanse vrouwen eren hun cultuur door... te skaten in inheemse kledij
De overlap kan volgens de onderzoekers leiden tot zowel ecologische als sociale spanningen in de noordpool, zeker in regio’s met grootschalige exploitatie, zoals de Alaska North Slope in de Verenigde Staten (zie foto bovenaan) en het Jamal-Schiereiland in Rusland.
Weinig kennis over olie- en gasindustrie op de Noordpool
De klimaatgevolgen van de olie- en gasboringen zijn al een tijdlang zichtbaar in het noordpoolgebied. Uit onderzoek dat in 2022 werd gepubliceerd in Nature blijkt dat de Noordpool sinds 1979 bijna viermaal zo snel opwarmt als de rest van de wereld.
Het is dan ook cruciaal om meer kennis te vergaren over de winning van fossiele brandstoffen in de regio. Maar dat is lastig, zeggen de onderzoekers.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
Codato: ‘Een terugkerende uitdaging in ons onderzoek is het gebrek aan toegankelijke en geïntegreerde informatie over de olie- en gasindustrie. De informatie over het noordpoolgebied is sterk gefragmenteerd, dus een van onze hoofddoelen was het samenbrengen van deze verspreide bronnen in één vrij toegankelijke tool.’
Houd olie in de grond
Met hun kaarten hopen de onderzoekers zowel vervolgonderzoek als betere besluitvorming over de winning van olie en gas in het noordpoolgebied te stimuleren. Volgens het Wereldnatuurfonds liggen er naast de bekende bronnen ook nog veel onontdekte olie- en gasbronnen in de arctische grond verscholen. Naar schatting eenvijfde van de totale onbekende locaties.
‘Als we onze klimaatdoelen willen halen, is het noordpoolgebied mogelijk een van de regio’s waar fossiele brandstoffen in de grond moeten blijven. Onze Arctische atlas is een sterk argument voor het instellen van een boorverbod,’ aldus Codato.
Mocht er toch geboord worden, is het volgens de onderzoekers heel belangrijk om het perspectief van de inheemse volken en de bescherming van het ecosysteem mee te nemen in de besluitvorming.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
