Het klinkt als een scenario uit een sciencefictionfilm: een neusspray die het verouderende brein helpt herstellen. Toch denken onderzoekers van Texas A&M University (VS) dat ze een belangrijke eerste stap in die richting hebben gezet. Uit hun recente studie blijkt dat zo’n spray ontstekingen in de hersenen vermindert en het geheugen verbetert. Hoe belangrijk is deze doorbraak?

Waarom ons brein achteruitgaat met de jaren

Naarmate we ouder worden, neemt ons geheugen vaak af. Dat komt niet alleen doordat hersencellen ‘verslijten’, maar ook door de toename van een lichte, chronische ontsteking in de hersenen.

Leestip: Op deze leeftijden gaat het verouderingsproces van je lichaam plotseling sneller

Deze ontsteking maakt het moeilijker om nieuwe informatie op te slaan en verbanden te leggen. Op de lange termijn speelt dit proces mogelijk ook een rol bij ziekten als Alzheimer.

Een eenvoudige, maar veelbelovende behandeling

Om deze achteruitgang tegen te gaan, ontwikkelde een team onder leiding van neurobioloog Ashok Shetty een neusspray die ontstekingen in de hersenen vermindert. De eerste proeven blekken opvallend effectief: slechts twee doses waren genoeg om resultaat te zien.

Leestip: Wanneer ben je officieel ‘oud’? Dit zeggen wetenschappers over ouderdom

Binnen enkele weken verbeterde het geheugen van de proefdieren, en de effecten hielden maanden aan. De onderzoekers publiceerden hun bevindingen onlangs in het vakblad Journal of Extracellular Vesicles.

De sleutel van de behandeling ligt in zogeheten extracellular vesicles (EV’s): kleine ‘pakketjes’ die biologische informatie vervoeren. Deze bevatten microRNA’s: moleculen die de activiteit van genen in cellen kunnen beïnvloeden.

Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!

In het hersenweefsel remmen ze ontstekingen in gebieden die betrokken zijn bij veroudering, waardoor het brein als het ware wordt beschermd tegen achteruitgang.

Een slimme route naar de hersenen

Wat deze studie bijzonder maakt, is de manier waarop de behandeling wordt toegediend. In plaats van pillen of injecties, kozen de onderzoekers voor een neusspray.

Leestip: 7 wetenschappelijk bewezen voordelen van ouder worden

Het idee hierachter is dat de neus een snellere route naar de hersenen biedt. Normaal gesproken beschermt de bloed-hersenbarrière de hersenen tegen schadelijke stoffen, maar via de neus kunnen bepaalde deeltjes deze barrière deels omzeilen en directer in de hersenen terechtkomen.

Wat betekenen deze resultaten?

Toch is het belangrijk om de resultaten in perspectief te plaatsen. Tot nu toe is de behandeling alleen onderzocht in dierstudies. Of die ook bij mensen werkt, is nog onbekend. Termen als ‘het brein verjongen’ zijn dus voorlopig vooral hoopvol bedoeld.

Desondanks is het onderzoeksteam optimistisch over toekomstige toepassingen en heeft het al een patentaanvraag ingediend voor de therapie.

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!