Rijden met afvalplastic op Antarctica

Een reis van een maand richting de geografische zuidpool, in een voertuig gemaakt van zwerfafval: de door zonne-energie aangedreven Solar Voyager moet een belangrijke stap worden richting een schonere wereld, vrij van plastic puin. donderdag 21 juni 2018

Door Esmee van Dijk
Foto's Van Edo Landwehr
De Solar Voyager is meerdere keren getest om zijn geschiktheid vast te stellen. Hier zien we het voertuig tijdens de laatste testrit in IJsland.

National Geographic staat de hele maand juni in het teken van #STOPMETPLASTIC. Zo vestigen we de aandacht op de plasticsoep in oceanen en het overmatige gebruik van wegwerpplastic. Lees meer over wat jijzelf kunt doen om het gebruik van wegwerpplastic te verminderen.

Aanleiding voor de bouw van het bijzondere voertuig was een verfrommeld plastic champignonbakje. Op een dag wilde Edwin ter Velde, die als initiatiefnemer van Clean2Antarctica de expeditie met de Solar Voyager op touw heeft gezet, de verpakking weggooien. Maar de volgende vraag hield hem tegen: “Waarom beschouwen wij dit als afval?” Het bakje werd een inspiratiebron, waardoor hij besloot voortaan bewuster om te gaan met plastic afval.

Inmiddels heeft het gezin van Ter Velde een zero-waste-levensstijl: in plaats van alles weg te gooien, is recyclen de norm. Op de vraag hoe het mogelijk is een leven te leiden zonder afval te produceren, heeft hij een simpel antwoord: “Bedenk dat je zelf verantwoordelijk bent voor het in huis halen van plastic.” Vlees halen bij de slager met herbruikbare bakjes en het brood van de bakker in een theedoek wikkelen; het scheelt een hoop plasticverpakkingen.

Als liefhebber van techniek ziet Ter Velde kunststoffen niet als afval, maar als constructiemateriaal. Voor de bouw van de Solar Voyager verzamelde hij samen met groepen kinderen zwerfafval in de buurt van basisscholen. Een mengsel van bijeengeraapt plastic en overblijfselen uit een afvalfabriek werd versnipperd, en met behulp van een 3D-printer samengeperst tot zogenaamde HexCores. Deze bouwstenen hebben de vorm van een honingraat en passen perfect in elkaar. Dit levert een stevige constructie op voor de carrosserie van de Solar Voyager.

De Solar Voyager tijdens de laatste testrit in IJsland.

De aandrijving van de wagen verloopt via een tiental zonnepanelen, dat boven op de bestuurderscabine en de aanhangwagens is bevestigd. De zonne-energie wordt bovendien gebruikt voor het maken van drinkwater. Met de verworven duurzame energie kan het ijs worden verwarmd tot 80°C. De zonneboiler heeft een belangrijke functie: de lucht op Antarctica is extreem droog, waardoor het voor de bemanning van het voertuig belangrijk is zeker vijf liter water per dag te drinken.

Aan het eind van dit jaar zal de tocht over Antarctica van start gaan. Edwin ter Velde zal, samen met zijn vrouw Liesbeth, een afstand van zo’n 2400 kilometer moeten afleggen van basiskamp Union Glacier naar het zuidelijkste punt van de aarde en terug. De voorbereidingen voor het team van Clean2Antarctica zijn al in volle gang: op het strand leren Edwin en Liesbeth te anticiperen op noodsituaties. De trailers van de wagen kunnen worden omgekeerd, waarna ze functioneren als slee met kite. Ook nemen zij elke dag een koude douche om zich lichamelijk voor te bereiden. Langdurige blootstelling aan een temperatuur van -30°C kan namelijk leiden tot onderkoeling. De Solar Voyager is inmiddels tweemaal getest op IJsland en is er, “op een paar cosmetische aanpassingen na, al klaar voor”, aldus Ter Velde.

Clean2Antarctica probeert met de expeditie een belangrijke boodschap over te brengen. Als de maatschappij gezamenlijk wil werken aan een betere leefomgeving, dan “moeten we eerst onze mindset veranderen”, vindt Ter Velde. Het doel is dus mensen niet alleen te confronteren met de plasticproblematiek, maar ze juist in te laten zien dat het ook anders kan.

Een tocht over Antarctica in een duurzame auto levert geen directe oplossing, erkent Ter Velde, maar stimuleert wel tot nadenken over onze wegwerpcultuur en hoe wij zelf een bijdrage kunnen leveren aan een schoner milieu. Het verzamelde plastic speelt daarin een belangrijke rol: “Elke HexCore is voorzien van een duurzaamheidsboodschap, aangedragen door de basisschoolkinderen die hielpen zwerfvuil te verzamelen.” Deze boodschappen worden onthuld zodra de zuidpool is bereikt.

Lees meer