Kijk hoe lasers de verborgen geschiedenis van deze rivier onthullen

Met behulp van hoogwaardige lidar-scans bracht een cartograaf de bochten en geulen in kaart die de rivier de Mississippi in het verleden heeft gevolgd – met fascinerende resultaten.

Gepubliceerd 11 nov. 2019 13:04 CET, Geüpdatet 5 nov. 2020 06:20 CET
Kleurrijke kaarten op basis van lasermetingen vanuit de lucht, een technologie die ‘lidar’ wordt genoemd, tonen ...
Kleurrijke kaarten op basis van lasermetingen vanuit de lucht, een technologie die ‘lidar’ wordt genoemd, tonen de topografie en het reliëf van het historische stroomgebied van de Mississippi-delta. In dit gedeelte zijn de voortdurend verschoven beddingen van de rivier in drie county’s te zien.
Foto van Daniel Coe

Voor cartografen en topografie-liefhebbers zijn de kaarten die Harold Fisk in 1944 van de benedenloop van de Mississippi maakte een baanbrekend werk. Halverwege de vorige eeuw bracht deze geoloog de machtige rivier verbluffend nauwkeurig en gedetailleerd in kaart met behulp van luchtfoto’s en plaatselijke kaarten. Hoogtepunt van zijn onderzoek was een reeks van vijftien kaarten waarop de meanderende Mississippi en zijn historische beddingen, van Missouri tot het zuiden van Louisiana, waren aangegeven.

De kaart die geoloog Harold Fisk in 1944 maakte van een 64 kilometer lang gedeelte van de Mississippi, van Friars Point tot Gunnison. Fisk gebruikte luchtfoto’s en plaatselijke detailkaarten om beddingen uit heden en verleden in kaart te brengen.
De lidar-kaart van hetzelfde gebied brengt de verschuivingen in de afgelopen 75 jaar aan het licht. Door erosie en veranderingen in de stroomkracht van het water is de bedding van de rivier in het midden van de afbeelding verbreed en richting het zuiden opgeschoven.

Ruim zeventig jaar later wilde Daniel Coe, cartograaf van de Washington Geological Survey, de kaarten van Fisk in nog meer detail en in een andere vormgeving reconstrueren. Coe kon gebruikmaken van de hypernauwkeurige gegevens die de US Geological Survey (USGS) vergaart met behulp van lidar, een technologie waarbij een landschap met behulp van laserpulsen vanuit de lucht in kaart wordt gebracht. De laserpulsen leggen de vorm van de rivierbedding en alles daaromheen vast: elk huis, elke boom en elk weggetje. Nadat Coe de lagen vegetatie en menselijke ingrepen uit de gegevens had gefilterd, kon hij kaarten met uitsluitend de geomorfologische kenmerken van het land creëren: meanders die ooit traag door het landschap stroomden, bleken te zijn doorsneden door directe stroombeddingen, en oude spoelvlakten die door weringen en dijken waren afgesneden, werden weer zichtbaar.

Wetenschappers van de USGS vergaren lidar-gegevens (die bijna allemaal online toegankelijk zijn) om in beeld te brengen hoe landschappen in de loop der tijd zijn veranderd, en ondernemende kaartenmakers kunnen deze gegevens op allerlei manieren interpreteren. Kleine veranderingen in de hoogte van een gebied kunnen het verschil maken tussen een vreedzame stroom en een verwoestende overstroming. Spoelwater met grote hoeveelheden slib uit landbouwgebied kan de loop van een rivier verleggen en langere scheepvaartroutes creëren.

Daardoor is het verleden van een rivier ook een goede aanwijzing voor zijn rol bij toekomstige aardverschuivingen, overstromingen en erosie. “Het meest verrassende aspect is nog hoeveel van de oude rivier in het landschap is terug te vinden,” zegt Coe. “Het is alsof je de vingerafdrukken ziet die de rivier heeft achtergelaten.”

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op NationalGeographic.com

kijk verder

History

History month

Duik in oktober de geschiedenis in met History Month.
Lees meer