De meeste elementen waaruit het universum bestaat, zijn afkomstig van kosmische mega-explosies. Zo danken we elementen die zwaarder zijn dan ijzer, waaronder goud, aan zogenoemde kilonova’s. Maar een kilonova ontstaat niet zomaar: daarvoor moeten twee neutronensterren, ultradichte restjes van geëxplodeerde sterren (na een supernova), in elkaar opgaan.

Een uniek sterrenstelsel onderzocht

Onderzoek dat is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature toont aan dat het stelsel CPD-29 2176, dat op elfduizend lichtjaar afstand van de aarde staat, gedoemd is te eindigen in een kilonova. CPD-29 2176, dat zich aan de buitenste rand van de Melkweg bevindt, bestaat uit een neutronenster die in een baan van zestig dagen rond een hete ster draait. Die ster draait om zijn eigen as en is achttien keer zo zwaar als onze zon (zie illustratie 1, onderaan). Astronomen schatten dat het universum op dit moment slechts tien van dit soort stelsels telt, een extreem zeldzame vondst dus.

Wat staat sterrenstel CPD-29 2176 te wachten?

Binnen een paar miljoen jaar zal de zwaartekracht van de neutronenster een groot deel van de massa van de hete ster waar hij omheen draait, afstoten. Deze ster sterft vervolgens in een supernova (2); zijn overblijfselen vormen een tweede neutronenster (3). Een miljard jaar later zullen de twee neutronensterren in elkaar opgaan (4), totdat ze volledig samensmelten en een kilonova veroorzaken (5): een galactische vuurwerkshow waarbij nieuwgevormde zware elementen het universum in worden geslingerd.

sterrenstelsel cpd29 2176
P. MARENDELF, CTIO/NOIRLAB/NSF/AURA