Zestig jaar geleden deden archeologen een spectaculaire vondst in Zuid-Griekenland: een vrijwel volledig intact bronzen harnas van 3500 jaar oud. Het is een van de oudste harnassen uit deze tijd die is gevonden.

Uit eerdere experimenten met replica’s bleek dat het zogenaamde Dendra-harnas behoorlijk veel bewegingsvrijheid gaf. Maar betekent dat ook dat het werd gebruikt tijdens grote veldslagen, of was het toch een ceremonieel harnas? Op die vraag lijken we nu een antwoord te hebben. Dat staat te lezen in een onderzoek dat werd gepubliceerd PLOS One.

Moderne mariniers in een oud jasje

Om de mogelijkheden van het harnas te testen, hesen de onderzoekers dertien Griekse mariniers in een replica. Uit overblijfselen blijkt dat de gemiddelde Griekse man in de late bronstijd tussen de 1,62 en 1,67 meter lang was. Maar de drager van het gevonden Dendra-harnas moet zeker 1,77 meter zijn geweest. Daarom kozen de onderzoekers voor mariniers van ongeveer dezelfde lengte voor hun experiment.

Zij moesten een veldslag simuleren, zoals beschreven in de Ilias van Homerus. In dit Griekse epos staan oude oorlogstechnieken uit de bronstijd beschreven. Maar omdat de Ilias pas vijfhonderd jaar na de veldslagen werd opgesteld, is niet duidelijk in hoeverre het berust op de waarheid, of dat het toch vooral een literaire invulling is.

Daarom spiegelden de onderzoekers de oorlogsverslagen van Homerus aan archeologisch bewijs. Deze informatie werd gebruikt voor de simulatie van een elf uur durende veldslag, inclusief protocollen voor de juiste vechtbewegingen, wapengebruik en welke delen van het lichaam voornamelijk geraakt werden. Daarna was het de beurt aan de dertien mariniers om de bevindingen in de praktijk te brengen. De beelden daarvan vind je onderaan het artikel.

Was het harnas geschikt om mee te vechten?

Natuurlijk werden de nodige voorzorgsmaatregelen genomen. De zwaarden en speren kregen bijvoorbeeld een stompe punt om verwondingen en schade te voorkomen. Na een dag vol voetgevechten werd de effectiviteit van het harnas beoordeeld.

Het bleek inderdaad flexibel genoeg om alle bewegingen te kunnen maken en het kon de meeste klappen prima opvangen. En hoewel het harnas vrij zwaar is – ongeveer dertig kilo – bleek het niet té zwaar voor fitte soldaten om een volle dag in te vechten. De kans is zeer groot dat het Dendra-harnas inderdaad gebruikt werd door elitesoldaten uit de bronstijd.

Bekijk hier de beelden van de training.

Nog niet uitgelezen? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief van National Geographic en ontvang de favoriete verhalen van de redactie wekelijks in je mail.