Het krioelt van het leven in de bodem van de diepzee. Dat blijkt uit een nieuwe studie naar hydrothermale bronnen die is gepubliceerd in vakblad Nature. Hydrothermale bronnen zijn spleten in de zeebodem die voorkomen op plekken waar twee tektonische platen aan elkaar grenzen. Hier vermengt zeewater zich met het magma onder de aardkorst. Uit deze spleten spuit vervolgens gloeiend heet zwavelrijk water.
Van zulke bronnen was al bekend dat ze diersoorten aantrekken, waaronder tal van garnalen, krabben en kokerwormen. Maar dat er ook ín de bodem dieren leven, is nieuwe informatie. Van microben is wel bekend dat ze onder het aardoppervlak leven, maar het is de eerste keer dat er grotere levensvormen zijn ontdekt, zoals wormen en slakken.
Leven onder de zeebodem
Voor het onderzoek reisden marien bioloog Sabine Gollner en haar onderzoeksteam van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee af naar de Oost-Pacifische Rug. Deze vulkanisch actieve, onderzeese bergketen bevindt zich in het oostelijk deel van de Grote Oceaan. Een op afstand bestuurbare robot nam poolshoogte op zo’n 2,5 kilometer diepte.
Het doel was om rotsmonsters te verzamelen en deze te controleren op larven van de kokerworm, maar het bleek lastig om de rots in vervoerbare stukjes te breken. De robot, voorzien van armen en een camera, tilde daarom delen van de zeebodem op. Daarmee legde hij larven van de kokerworm bloot, en nog veel meer.
Door de bodem om te woelen, onthulde de robot holten van zo’n 10 centimeter diep, gevuld met warme vloeistof én dierenleven. Het team ontdekte dieren die voorheen alleen werden gevonden boven de zeebodem: kokerwormen, borstelwormen en zeeslakken.
Onderling verbonden ecosysteem
Dat volwassen kokerwormen samen met larven in de holten werden gevonden, kan een doorbraak betekenen in het begrijpen van de levenscyclus van de dieren. Onderzoekers vermoeden dat de larven zich door de holten in de bodem verspreiden. Sommigen blijven in de holten tot ze volwassen zijn, terwijl anderen zich vestigen in de scheuren in de zeebodem en daar uitgroeien tot een volwassen worm.
Als dat blijkt te kloppen, vormen de zeebodem en de kleine holten eronder een onderling verbonden ecosysteem. ‘Het ecosysteem in dit gebied houdt niet op bij wat we kunnen zien, maar omvat ook het leven vlak onder de grond,’ aldus Gollner.
De zeebodem beschermen
Als we deze unieke extremofielen willen beschermen, zal volgens wetenschappers een groter deel van de zeebodem moeten worden beschermd. In de praktijk is dat lastig, want veel van deze ecosystemen bevatten zeldzame mineralen die we gebruiken voor nieuwe technologieën.
Een van de grootste bedreigingen voor het kwetsbare leefgebied is diepzeemijnbouw, waarbij mineralen als kobalt en nikkel worden gewonnen uit de zeebodem. ‘We moeten op zijn minst leren begrijpen wat zich in de zeebodem bevindt voordat we deze gebieden vernietigen,’ vertelt Heather Olins, bioloog bij Boston College, die niet betrokken is bij de studie.
Gollner geeft aan dat het onduidelijk is hoe diep deze ondergrondse leefgebieden reiken. Om die vraag te beantwoorden en de hydrothermale bronnen te kunnen beschermen, is meer onderzoek nodig.
Meer lezen? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief van National Geographic en ontvang wekelijks de favoriete verhalen van de redactie in je mail.
