Collageen is uitgegroeid tot een miljardenmarkt. Beroemdheden en influencers prijzen het eiwit aan als wondermiddel tegen rimpels, haaruitval en gewrichtspijn. In 2025 werd wereldwijd zo’n twee miljard dollar uitgegeven aan collageensupplementen, en dat bedrag blijft groeien. Maar de wetenschap is voorzichtiger. Hoewel sommige studies voordelen laten zien, is nog lang niet alles duidelijk over wat collageen werkelijk doet.

Wat is collageen?

Collageen is het meest voorkomende eiwit in het menselijk lichaam. Ongeveer 30 procent van alle eiwitten bestaat eruit. Het vormt een belangrijk onderdeel van onder meer de huid, pezen, spieren, botten, bloedvaten en de darmwand, zegt diëtiste Julia Zumpano van de Cleveland Clinic (VS).

Leestip: Hoe gezond zijn omega 3-supplementen? Experts waarschuwen voor risico’s

Op basis van de moleculaire structuur en de plaats waar het in het lichaam voorkomt, zijn er 28 typen collageen te onderscheiden. De typen I tot en met V komen vaker voor dan de andere typen. Negentig procent van het collageen in het lichaam is type I.

Hoe maakt je lichaam collageen aan?

In ons lichaam wordt collageen voornamelijk aangemaakt door gespecialiseerde cellen, fibroblasten genaamd. Om aminozuren aan elkaar te rijgen tot collageen, hebben deze cellen voedingsstoffen nodig zoals vitamine C en zink, zegt Zumpano.

Collageen geeft elasticiteit aan de huid en beschermt organen. Het helpt bij de bloedstolling en de groei van nieuwe huidcellen. Wanneer het lichaam onvoldoende collageen aanmaakt, raken deze processen verstoord.

Waarom neemt collageen af met de leeftijd?

Na je veertigste verlies je jaarlijks ongeveer één procent van het collageen in je lichaam. Op tachtigjarige leeftijd kan dit verlies oplopen tot 75 procent. Met minder collageen om pezen en ligamenten te ondersteunen, ontwikkelen veel mensen chronische pijn die hen belet actief te blijven.

Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!

Tegelijkertijd verslapt de huid en ontstaan er rimpels wanneer de collageenniveaus in de binnenste huidlaag afnemen. Verschillende factoren kunnen dit proces versnellen. Studies tonen aan dat roken, alcohol, uv-licht en een hoge suikerconsumptie na verloop van tijd de collageenproductie verlagen en het eiwit verzwakken, wat leidt tot meer rimpels.

Wat doen collageensupplementen?

Supplementen kunnen verkrijgbaar zijn in de vorm van pillen, poeders, gummies of drankjes. Deze bevatten collageen dat afkomstig is van rundvlees, vis, kip of andere bronnen.

In de Europese Unie zijn gezondheidsclaims voor collageen niet officieel goedgekeurd. Volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) mogen fabrikanten daarom niet beweren dat collageensupplementen bijvoorbeeld rimpels verminderen.

Leestip: Waarom blijf je snoepen als je vol zit? Onderzoek laat zien waarom snacks moeilijk te weerstaan zijn

Toch toonde een overzichtsstudie uit 2021 onder 1125 (voornamelijk vrouwelijke) deelnemers dat mensen die collageensupplementen gebruikten minder rimpels kregen en een verbeterde huidelasticiteit en hydratatie ervoeren.

Een belangrijke kanttekening: alle supplementen bevatten ook andere ingrediënten die mogelijk aan deze resultaten hebben bijgedragen, aldus een analyse van dermatologen van Harvard Medical School (VS) en Massachusetts General Hospital (VS).

Gerandomiseerde gecontroleerde studies die de effecten op huidelasticiteit, hydratatie, rimpels of andere parameters onderzoeken, zijn doorgaans kleinschalig, voegden ze eraan toe. Ook studies naar haar en nagels zijn beperkt. Kortom: er is meer onderzoek nodig.

Helpt collageen tegen gewrichtspijn?

Volgens verschillende onderzoeken zouden collageensupplementen ook kunnen helpen bij het ondersteunen van verouderende gewrichten. Studies bij jonge atleten hebben een verband aangetoond tussen collageensupplementen en verminderde pijn en een afname van ontstekingen, wat een snellere terugkeer naar de sport na blessures bevordert.

Een onderzoek naar de werking van supplementen bij mensen van middelbare leeftijd laat ook een verband zien. Deelnemers die collageensupplementen namen, ervoeren gedurende de onderzoeksperiode minder pijn dan de placebogroep, vooral degenen die meer dan drie uur per week sportten.

Leestip: Helpt magnesium echt tegen slapeloosheid en angst? Dit zegt de wetenschap

De studie koppelde collageensupplementen ook aan een verbetering van de stemming. De mentale boost zou simpelweg verband kunnen houden met een afname van de pijn, maar de bevindingen bevestigden het bewijs voor antidepressieve effecten bij muizen die collageen kregen. Dat onderzoek wekt de indruk dat collageen de bloed-hersenbarrière kan passeren.

Moet je per se collageensupplementen kopen?

Toch hoef je niet meteen supplementen te slikken. Er zijn ook andere manieren om te profiteren van de potentiële voordelen van collageen, zeggen experts. Veel voedingsmiddelen bevatten collageen, waaronder vlees, kip, vis, eieren en bottenbouillon.

Zumpano raadt daarnaast aan om vitamine C, koper, zink en de aminozuren proline en glycine te consumeren om de collageenproductie te ondersteunen. ‘We kunnen niet zeggen dat een supplement een wondermiddel is.’

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!