Op het platteland in Bolivia is een kleurrijke rok deel van de identiteit. De traditionele wijde pollera’s die de Aymara- en Quechuavrouwen dragen, hebben een lange geschiedenis. Ze dateren uit de tijd van de Spaanse verovering, toen de koloniale machthebbers vrouwen verplichtten eenzelfde rok aan te doen als die in Spanje werd gedragen.
Uiteindelijk werden de pollera’s deel van de traditionele kledij in de Andes. Ze worden vooral geassocieerd met cholita’s, inheemse vrouwen uit het hoogland. De rokken zijn een bron van trots, maar ook een herinnering aan de onderdrukking van plattelandsbewoners.
Een groep Boliviaanse sportvrouwen brengt de pollera’s nu naar de stad. Ze dragen de rokken tijdens hun skateboardshows, als eerbetoon aan de cultuur van de cholita’s. Zo krijgt de kleding van hun voorouders een modern gezicht.
Culturele identiteit en kracht
‘Bij pollera’s denken mensen aan het platteland, aan domme mensen die weinig middelen hebben,’ zegt Daniela Santiváñez, een van de oprichters van skateboardgroep Imilla Skate. De rokken zijn een opvallend onderdeel van hun shows. ‘We willen mensen laten zien dat er niets mis is met het dragen van een pollera. Ze horen bij onze cultuur. We moeten er juist trots op zijn.’
Hun voorouders gaven hun pollera’s een persoonlijk tintje door ze te combineren met gedessineerde blouses, sieraden in lokale stijl en hoeden. De skateboarders van nu hebben die traditie overgenomen.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
‘Pollera’s hebben voor mij veel betekenis,’ zegt Deysi Tacuri López (28), een van de andere leden van de skateboardgroep, die in 2019 in de stad Cochabamba is opgericht. ‘Ik draag ze met trots.’ Voor Tacuri staan pollera’s niet alleen symbool voor haar culturele identiteit, maar ook voor haar eigen kracht.
Volgens de Economische Commissie voor Latijns-Amerika en het Caribisch gebied van de VN telt Bolivia een van de hoogste percentages inheemse inwoners van heel Noord-, Zuid- en Midden-Amerika.
Net als Tacuri hebben ook al haar medeskaters bij ImillaSkate inheemse voorouders. In sommige families worden nog steeds pollera’s gedragen. ‘Mijn moeder en mijn tante dragen ze ook, en ik zie hen als sterke vrouwen.
Hier in Bolivia zijn er veel vrouwen in een pollera die het gezin onderhouden,’ zegt Tacuri. ‘In mijn ogen kan een vrouw in een pollera alles.’ Urenlang oefenen zij en haar teamgenoten hun moves in het Ollantaypark, een van de twee plekken in Cochabamba waar ramps en andere skate-attributen te vinden zijn.
In het begin was het lastig om met de zware lagen stof aan je lijf te skaten en moeilijke trucs te doen, geeft Tacuri toe. Maar uniek is het wel.
Het ontstaan van ImillaSkate
Santiváñez (26), een van de eerste leden van ImillaSkate, leerde als kind skaten van haar broer. In die tijd was het nog ‘een zeldzaamheid als je een meisje op een skateboard zag’. Skateboarden is nu een jaar of twintig populair in Bolivia.
Maar omdat er in Cochabamba geen vrouwelijke voorbeelden waren in de skatescene en ze het geklaag van haar moeder over haar blauwe plekken zat was, is Santiváñez er in haar tienerjaren mee opgehouden.
Na haar studie grafische vormgeving pakte ze haar board weer op en ontdekte ze dat ze niet de enige vrouw was met een passie voor de sport. ‘Op een dag had ik het er met de andere meiden over dat er zo veel jongens samen skaten. Waarom doen wij dat niet?’ herinnert Santiváñez zich.
De naam van de groep geeft al iets weg van haar ambities: imilla betekent ‘jong meisje’ in het Aymara en het Quechua, de twee meest voorkomende inheemse talen in Bolivia. De oprichters begonnen samen met trainen en trokken al doende meer leden aan.
‘Zie het als een vorm van demonstreren. We willen erbij horen.’ – Santiváñez (26), skater.
In de afgelopen drie jaar is ImillaSkate uitgegroeid tot een clubje van negen skaters. Als actief lid kom je wekelijks trainen en laat je zien dat je respect hebt voor diversiteit en traditie. De uitvalsbasis van de groep is Cochabamba, maar dankzij sociale media hebben ze fans tot ver buiten de landsgrenzen.
Op Instagram heeft Imilla Skate ruim 26.000 volgers, op Facebook bijna negenduizend. De video’s op het YouTubekanaal halen soms duizenden views. Op TikTok zijn ze met meer dan 6500 volgers ook actief.
Santiváñez benadrukt wel dat de leden alleen tijdens shows een pollera dragen: ‘Zie het als een vorm van demonstreren. We willen erbij horen.’ Skateboarden brengt ‘allerlei soorten mensen’ bij elkaar, zegt ze. ‘Het is een hechte groep, samen willen we de wereld mooier maken.’
Tacuri zegt dat de leden dankzij ImillaSkate trots zijn geworden op hun afkomst. ‘We kozen er zelf voor om meer te weten te komen over onze eigen cultuur en identiteit, en andere kleding te dragen. Daarmee hopen we nieuwe generaties te inspireren,’ zegt Tacuri.
Hulp van grootmoeders
Nadat de skateboarders eenmaal hadden besloten om met de pollera’s te laten zien dat ze trots zijn op hun plattelandsafkomst, moesten ze eerst zelf vertrouwd raken met de ingewikkelde rokken.
Omdat ze niet wisten waar ze een pollera vandaan moesten halen, vroegen ze hun grootmoeders om hulp. Vervolgens gingen ze de hele stad door op zoek naar winkels waar ze er een konden kopen, plus de bijpassende hoeden en linten voor in hun haar.
‘We proberen duidelijk te maken dat we onze moeders, tantes en grootmoeders daardoor beter begrijpen.’ – Deysi Tacuri López (28), skater.
Ze kwamen terecht op de Mercado de Punata, een markt in Cochabamba waar voedsel en tweedehands kleding worden verkocht. ‘Iedereen was verbaasd dat we op zoek waren naar traditionele kleding. Omdat we jong zijn en uit de stad komen snapten mensen niet waarom we die aan wilden,’ zegt Santiváñez.
‘We proberen duidelijk te maken dat we onze moeders, tantes en grootmoeders daardoor beter begrijpen,’ voegt Tacuri daaraan toe. Volgens haar verloren de pollera’s iets van hun stigma toen Evo Morales in 2006 werd verkozen tot de eerste inheemse president van Bolivia.
Hij kwam met een nieuwe wet die 36 inheemse talen erkende en de inheemse volken in het land meer autonomie gaf, onder meer door gemeenschappelijk grondbezit mogelijk te maken.
In 2019 trad Morales af na een regeerperiode van bijna veertien jaar: hij werd ervan beschuldigd verkiezingsfraude te hebben gepleegd, met grote protesten en ongeregeldheden in het land tot gevolg.
Een krachtige boodschap
Tacuri ziet voor haar skateboardgroep een taak weggelegd om zich in te zetten voor meer erkenning van inheemse culturen. ‘Bij evenementen en culturele manifestaties zie je pollera’s voorbijkomen. Vrouwen krijgen een steeds sterkere positie, maar we zijn er nog niet,’ zegt ze.
Nu zien de imilla’s dat in ieder geval in hun eigen stad verandering op komst is. ‘Toen ik nog klein was, kwam het niet in me op dat meisjes ook konden skateboarden,’ vertelt Tacuri. ‘Daarom ben ik er ook een paar jaar mee gestopt. Maar nu, met ImillaSkate, hebben we een netwerk opgebouwd: je ziet steeds vaker meisjes die de sport beoefenen.’
‘Vrouwen krijgen een steeds sterkere positie, maar we zijn er nog niet.’ – Deysi Tacuri López (28), skater.
Zeven van de leden zijn zelfs naar het binnenland van Bolivia getrokken en hebben daar een korte documentaire opgenomen. Op YouTube staat een trailer van zes minuten waarin te zien is hoe ze zich in hun kleurrijke rokken een weg banen over onder meer industrieterreinen, plattelandswegen, en door parken.
‘Ons doel is om het skateboarden te stimuleren en meer bekendheid te geven, en te zorgen dat er meer skateparken komen waar we kunnen oefenen,’ zegt Tacuri. ‘Maar we willen ook een boodschap afgeven: laten we niet vergeten waar we vandaan komen.’
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
