De schat die de wereld deed duizelen

Er zijn weinig geschreven bronnen over Toetanchamon, maar uit de vele voorwerpen in zijn tombe, zoals dit levensgrote houten beeld, is het nodige af te leiden over zijn leven en tijd.

In dit grafmasker is Toetanchamons gezicht vereeuwigd in goud, glas en halfedelsteen. Ook belichaamt het meesterstuk de rijkdom van de 18de Dynastie, die over Egypte heerste van de 16de tot de 13de eeuw v.C. Het Nijldal was destijds een knooppunt van handelsroutes, waarlangs karavanen kostbaarheden van heinde en verre aanvoerden.

Foto door Sandro Vannini
Door Tom Mueller
Gepubliceerd 16 nov. 2022 12:51 CET
Koning Toetanchamon leefde in weelde en stierf onverwacht in zijn tienerjaren. In zijn tombe werden ruim ...

Koning Toetanchamon leefde in weelde en stierf onverwacht in zijn tienerjaren. In zijn tombe werden ruim tweehonderd sieraden gevonden, waaronder deze prachtige hanger in de vorm van een valk, die hijzelf moet hebben gedragen.

Foto door Sandro Vannini

De koninklijke grafkamer werd bewaakt door levensgrote wachtersbeelden. Hierin huisde zijn ka, het mythische concept dat de levenskracht belichaamde, in het hiernamaals.

Foto door Sandro Vannini

Drie taferelen op de noordwand van Toetanchamons grafkamer verbeelden zijn weg naar het hiernamaals. Rechts zien we het ‘openen van de mond’, een ritueel waarmee Toetanchamons opvolger Eje, met de rituele dissel in de hand, de mummie van de farao, hier afgebeeld als Osiris, symbolisch tot leven wekt. In het middelste tafereel wordt Toetanchamon, nu gekleed als levende koning, door hemelgodin Noet verwelkomd in het godenrijk. Links omhelzen Toetanchamon, met gestreept hoofdsieraad, en zijn ka de god Osiris, met wie hij uiteindelijk één wordt.

Foto door Sandro Vannini

Een intiem tafereel siert de gouden troon van Toetanchamon: zijn vrouw, Anchesenamon, wrijft hem in met geurige olie terwijl ze samen onder de zonneschijf Aton zitten. Toetanchamons voorganger, Achnaton, had beroering veroorzaakt door Aton tot enige god te verklaren. Toetanchamon herstelde de aanbidding van de oude goden in ere, met name die van Amon-Ra. Op het kuras (rechts) staat hij afgebeeld met Amon-Ra, die hem een anch aanbiedt, het levenskruis. Het borstharnas werd in stukken gevonden; mogelijk werd het beschadigd door plunderaars.

Foto door Sandro Vannini

Toetanchamon was de laatste erfgenaam uit een familie van machtige heersers die Egypte tot een groot rijk hadden gemaakt. Hij werd begraven met onder meer strijdwagens, pijlen, bogen, schilden en ander wapentuig. Zijn mummie was uitgerust met twee dolken: een van ijzer, die mogelijk afkomstig was van een meteoriet, en een van goud, mogelijk een geschenk van een buitenlandse heerser. Op de sandalen (hierboven te zien) zijn krijgsgevangenen afgebeeld, waardoor de farao bij elke stap die hij zette de vijanden van Egypte symbolisch vertrapte. Dit bed, dat alleen voor begrafenisrituelen werd gebruikt, is versierd met twee heilige koeien met een zonneschijf tussen de hoorns. Het vergulde bed – een van de drie die werden gevonden in de voorkamer van Toetanchamons tombe (afgebeeld op de volgende pagina’s) – verbeeldt de mythe van Mehet-Weret, de koegodin die Ra (de zon) elke dag naar de hemel droeg. Er stonden nog zes andere bedden in de tombe. Deze waren comfortabeler, zodat de koning goed kon rusten in het hiernamaals. 

Foto door Sandro Vannini
Lees meer

Dit vindt u misschien ook interessant

Geschiedenis en Cultuur
Eeuwenoude staatsgevangenis: de Tower of London
Geschiedenis en Cultuur
Schipbreuken uit de oudheid
Geschiedenis en Cultuur
Aristoteles - onderzoeker van het menselijk lichaam
Geschiedenis en Cultuur
Deze minidino kon voelen met zijn staart
Geschiedenis en Cultuur
Wil je ook meer National Geographic?

Ontdek Nat Geo

  • Dieren
  • Milieu
  • Geschiedenis en Cultuur
  • Wetenschap
  • Reizen
  • Fotografie
  • Ruimte
  • Video

Over ons

Abonnement

  • Abonneren
  • Schrijf je in
  • Shop
  • Disney+

Volg ons

Copyright © 1996-2015 National Geographic Society. Copyright © 2015-2021 National Geographic Partners, LLC. Alle rechten voorbehouden.