Gisteravond keken miljoenen mensen in Europa omhoog. Op 12 augustus schoof de maan langzaam voor de zon en veranderde de zonneschijf in een steeds smaller wordende sikkel. Vanuit Nederland en België bleef een deel van de zon zichtbaar, maar langs een smalle strook over Groenland, IJsland en Noord-Spanje verdween zij korte tijd volledig achter de maan. Fotografen legden het zeldzame schouwspel vast tegen bergen, steden en de avondhorizon. Bekijk hier de bijzonderste beelden van de totale zonsverduistering.
Jaren voorbereiding voor enkele minuten duisternis
Een zonsverduistering ontstaat wanneer de maan tussen de zon en de aarde schuift en haar schaduw op het aardoppervlak werpt. Alleen wie zich in het relatief smalle pad van totaliteit bevindt, ziet de zon volledig achter de maan verdwijnen. Op 12 augustus liep dat pad onder meer over Groenland, IJsland en het noorden van Spanje.
Voor Europa was de eclips bijzonder: voor het eerst sinds 1999 was vanaf het Europese vasteland weer een totale zonsverduistering te zien. Voor veel eclipsjagers begon de voorbereiding dan ook maanden of zelfs jaren geleden. Langs het pad van totaliteit verzamelden zich grote groepen toeschouwers met eclipsbrillen, camera’s en telescopen.
In Spanje verdween de avondzon volledig
Vooral Spanje stond in de belangstelling. Voor het eerst sinds begin vorige eeuw was vanaf het Spaanse vasteland weer een totale zonsverduistering zichtbaar. Grote aantallen eclipsjagers reisden daarom naar het land en op verschillende plaatsen werden speciale kijklocaties ingericht.
Tijdens de laatste momenten voor de totaliteit verdween het directe zonlicht vrijwel volledig. Vervolgens verscheen rond de donkere maanschijf de zilverwitte corona: de ijle buitenste atmosfeer van de zon, die normaal wordt overstraald door het veel fellere zonsoppervlak.
Een zwarte zon boven de Spaanse horizon
De timing maakte de eclips in Spanje extra bijzonder. De zon stond tijdens de totaliteit laag boven de westelijke horizon. Daardoor konden fotografen op plaatsen binnen het totaliteitspad de donkere maanschijf en de lichtende corona vastleggen tegen het landschap.
Niet overal waren de omstandigheden gunstig. In delen van Noord-Spanje en IJsland ontnam bewolking het zicht op delen van de eclips. Op andere plaatsen brak het wolkendek juist op tijd open. De combinatie van een laagstaande zon, wisselende bewolking en het smalle totaliteitspad zorgde daardoor voor sterk uiteenlopende beelden.
Waarom wetenschappers juist op de totaliteit wachten
Niet alleen fotografen en eclipsjagers reisden naar het pad van totaliteit. Ook wetenschappers gebruikten de plotselinge duisternis voor onderzoek naar de zon en de aardatmosfeer.
Voor zonneonderzoekers zijn de minuten van totaliteit bijzonder waardevol. Zodra de maan het felle oppervlak van de zon volledig bedekt, wordt de veel zwakkere corona zichtbaar. Daardoor kunnen onderzoekers delen van de buitenste zonneatmosfeer bestuderen die vanaf de aarde normaal moeilijk waarneembaar zijn.
Zo zag de eclips eruit vanuit Nederland en België
Ook vanuit Nederland en België was de eclips goed zichtbaar, al lagen beide landen buiten het pad van totaliteit. De maan bedekte de zon hier dus nergens volledig. Rond het maximum bleef op veel plaatsen slechts een lichtende sikkel van de zon over.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg National Geographic toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
In Amsterdam bereikte de gedeeltelijke zonsverduistering rond 20.10 uur haar maximum. Omdat de zon op dat moment laag aan de westelijke hemel stond, waren plekken met een vrij uitzicht richting de horizon het meest geschikt om het verschijnsel te volgen.
Ook elders in Europa verzamelden mensen zich op pleinen, heuvels en uitzichtpunten om de gedeeltelijke eclips te bekijken. Op grote delen van het continent draaiden eclipsbrillen en camera’s richting de laagstaande avondzon.
De volgende totale zonsverduistering komt al in 2027
Wie de totaliteit heeft gemist, krijgt relatief snel een nieuwe kans. Op 2 augustus 2027 trekt opnieuw een totale zonsverduistering over delen van Zuid-Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
Vooral langs het centrale deel van het totaliteitspad wordt die eclips uitzonderlijk: op sommige plaatsen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten blijft de zon meer dan zes minuten volledig achter de maan verborgen. Ook vanuit het uiterste zuiden van Spanje zal de totaliteit zichtbaar zijn, al duurt die daar korter.
Voor Nederland en België duurt het aanzienlijk langer voordat een totale zonsverduistering vanuit eigen land te zien is. Tot die tijd zijn hier gedeeltelijke verduisteringen zichtbaar – of kunnen eclipsjagers afreizen naar de smalle strook waar de schaduw van de maan over het aardoppervlak trekt.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Kevin is als Managing Editor Digital verantwoordelijk voor de digitale kanalen van National Geographic. In zijn vrije tijd reist hij het liefst naar bestemmingen die de meeste toeristen doorgaans mijden, zoals Transnistrië, Mongolië of Iran. Daarnaast gaat hij graag op pad met zijn camera en probeert hij nieuwe sporten uit.
