Op woensdag verdwijnt in Nederland en België 87 tot 90 procent van de zon achter de maan. Een totale zonsverduistering krijgen we niet te zien, maar ook de gedeeltelijke eclips levert spectaculaire beelden op, van een sikkelvormige zon tot bijzondere schaduwen op de grond. National Geographic-fotograaf Babak Tafreshi legt uit hoe je het natuurverschijnsel veilig én zo indrukwekkend mogelijk vastlegt.
Eerst dit: bescherm je ogen én je camera
Tijdens een zonsverduistering is er minder van de zon te zien, maar dat betekent niet dat het veilig is om er direct naar te kijken. De zon kan je ogen nog steeds beschadigen als de maan slechts gedeeltelijk voor de zon schuift.
Om veilig naar de zonsverduistering te kijken, heb je daarom een speciale eclipsbril nodig die duizenden keren donkerder is dan een gewone zonnebril.
Daarnaast is het belangrijk om zonnefilters voor je camera te gebruiken. Je kunt namelijk geen zonsverduisteringsbril gebruiken om door een cameralens, telescoop of verrekijker te kijken, want de geconcentreerde zonnestralen kunnen het filter beschadigen en vervolgens je ogen raken. Het kan bovendien funest zijn voor je camera en de sensor onherstelbaar beschadigen.
In Spanje of IJsland? Zo fotografeer je de totale eclips
Het moment dat de maan volledig voor de zon schuift, is het enige moment waarop je zonder bescherming naar de eclips kunt kijken. In de praktijk is dit moment echter snel voorbij en voor de zonsverduistering van 12 augustus geldt dat dit alleen in delen van Spanje en IJsland het geval is. In Nederland en België zul je je oogbescherming constant nodig hebben.
Ben je getuige van de totale zonsverduistering? Zorg er dan voor dat je je filter pas een paar seconden van tevoren afdoet, maar kijk niet door de zoeker totdat de zon volledig is verduisterd. Zodra je na de totaliteit ook maar een klein beetje zon ziet verschijnen, zet je je eclipsbril weer op en plaats je het zonnefilter terug voor de camera.
Groothoek- of telelens?
Vanuit welke positie kun je de eclips het beste fotograferen? De eerste stap is beslissen of je een groothoeklens of een telelens gebruikt.
Als je voornamelijk groothoekfoto’s maakt, kun je omgevingselementen in je foto opnemen, zoals de kleuren aan de horizon of wolken in de lucht. Denk ook aan mensen, dieren in het wild en bomen in je compositie. Onder bomen creëert de eclips in de gedeeltelijke fase fotogenieke sikkelvormige lichtvlekken op de grond.
Vanaf een hoger gelegen plek is het mooi om de naderende en verdwijnende schaduw van de maan op het land te fotograferen. Je kunt ook zogenoemde schaduwbanden zien als je een wit of lichtgekleurd oppervlak om je heen hebt.
Wanneer je fotografeert met een telelens, kun je het beste dicht bij de middenlijn van het verduisteringspad gaan staan, waar de totaliteit langer duurt, om je kansen te vergroten om details van de corona en protuberansen, grote lussen van heet gas aan de rand van de zon, vast te leggen. Close-upfoto's kunnen echter overal in het pad van de eclips worden gemaakt.
Meer bijzondere hemelverschijnselen in één nacht
Let ook op de vijf seconden voor en na de totaliteit, want dan krijg je een van de mooiste scènes van de zonsverduistering: de zon komt achter de maan vandaan met een lichtflits die verbonden is met een dunne lichtkrans rond de maan, de zogenaamde ‘diamantring’.
Totaliteit brengt geen pikdonkere duisternis met zich mee: het is juist helderder dan volle maan en zorgt ervoor dat de helderste planeten en een paar sterren zichtbaar worden. Venus en Jupiter zullen ook aan weerszijden van de verduistering te zien zijn.
Er zullen later op de avond en in de nacht ook talloze vallende sterren te zien zijn, omdat de zonsverduistering samenvalt met meteorenzwerm Perseïden.
Dit heb je nodig om de eclips scherp vast te leggen
Voor een scherpe foto gebruik je een goed statief en een afstandsbediening voor de sluiter, zodat je camera niet beweegt tijdens het fotograferen. Als je geen afstandsbediening hebt, gebruik dan de zelfontspanner.
Zorg er ook voor dat de camera beschermd is tegen beweging door de wind, vooral wanneer je een telelens gebruikt. Gebruik bij een spiegelreflexcamera de spiegelvergrendeling om trillingen te voorkomen.
Mijn favoriete lens voor het fotograferen van zonsverduisteringen is een lens met een brandpuntsafstand van 400 tot 600 mm voor close-ups en een groothoeklens van 14 tot 20 mm.
Met deze camera-instellingen vergroot je de kans op een goede foto
Ik raad aan om de ISO laag te houden en een sluitertijd van 1/2 tot 1/10 seconde of sneller te gebruiken. Stel je camera in op handmatige scherpstelling, omdat de autofocus tijdens een zonsverduistering in de war raakt.
Zelfs als je met een telefoon fotografeert, schaf dan een klein statief of een statiefbevestiging aan en fotografeer in de RAW-modus voor een beter dynamisch bereik, oftewel het verschil tussen de lichtste en donkerste delen van een foto.
De belangrijkste tip heeft niets met je camera te maken
In 1995 zag ik mijn eerste totale zonsverduistering op de grens van Afghanistan en Iran. De verduistering duurde in totaal vijftien seconden. Ik maakte pagina’s vol aantekeningen over wat ik met twee camera's zou doen gedurende die paar seconden – maar de verduistering kwam, ik keek omhoog – en toen was het voorbij.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg National Geographic toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Ik realiseerde me dat een zonsverduistering iets diep vanbinnen kan losmaken. Ik heb mensen zien huilen en mensen zien lachen. Je moet voorbereid zijn op deze menselijke reactie om een goed resultaat te behalen. Ik raad daarom aan een timer of de Solar Eclipse Timer-app te gebruiken om je te waarschuwen voor belangrijke momenten.
In 2008 was ik in Zuid-Siberië en besloot ik panoramafoto's van de zonsverduistering uit de hand te maken. Ik dacht dat ik al meerdere zonsverduisteringen had gezien, maar door de snelle temperatuurdaling begon mijn hand zo te trillen dat ik mijn plan niet kon uitvoeren. Zelfs met ervaring is het dus het beste om een statief te gebruiken.
Het belangrijkste is uiteindelijk dat je niet vergeet om zelf naar de zonsverduistering te kijken. Zeker als het je eerste totale zonsverduistering is – en het misschien jaren duurt voordat je er weer een kunt zien – wil je ook naar huis gaan met de herinnering aan wat je hebt meegemaakt.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Stéphanie is freelance (reis)journalist en fotograaf. Ze schrijft voor National Geographic het liefst over onderwerpen waar ze ook in het dagelijks leven niet over uitgepraat raakt. Met ruim vijftig landen op de teller is reizen een van haar grote hobby's, maar eerlijk is eerlijk: in haar volkstuintje is ze minstens zo gelukkig als ver weg.
