Of je ze nu in je lip, navel, wenkbrauw of oor draagt: piercings zijn hip en happening. En dat geldt niet alleen voor het heden. Al langer was bekend dat piercings in de Oudheid werden gedragen als versiering en statussymbool. Uit Turks onderzoek dat is gepubliceerd in maart 2024 blijkt echter dat piercings ook al vóór die periode populair waren.
Eeuwenoude piercings
In de nederzetting Boncuklu Tarla in Oost-Turkije heeft een multidisciplinair team eeuwenoude graven onderzocht, waarin ze kleine ronde ornamenten aantroffen. Wat bleek? De elfduizend jaar oude ornamenten – bestaande uit kalksteen, obsidiaan en riviersteentjes, waarschijnlijk gevonden in de Tigris – werden in de steentijd gedragen als piercings.
De onderzoekers kwamen tot deze conclusie doordat de ornamenten vaak direct op de schedel werden gevonden, op de plek waar vroeger de oren en lippen zaten. Bovendien kwamen de onderzoekers veel beschadigde voortanden tegen, wat wijst op het langdurig dragen van een stenen piercing in de onderlip. Piercings in de onderlip en in het oor werden gemaakt met een scherp voorwerp, zoals een steen of zelfs een plant, om ze vervolgens op te rekken met steeds grotere ornamenten.
Een regionale cultuur
Het dragen van piercings maakt volgens archeologe Emma L. Baysal onderdeel uit van een grotere, regionale cultuur. In het gebied rondom Boncuklu Tarla en in West-Azië zijn namelijk onderzoeken uitgevoerd die vergelijkbare artefacten hebben opgeleverd.
Boncuklu Tarla werd bewoond in een tijd waarin de overgang plaatsvond van het leven als jager-verzamelaars naar het leven op één vaste plek. Doden werden begraven onder de vloeren van de huizen in het dorp. Dit was destijds gebruikelijk, omdat de overledene op die manier binnen de gemeenschap kon blijven. In de graven van de nederzetting werden ruim honderd ornamenten gevonden, wat erop wijst dat het dragen van piercings in deze cultuur veel voorkwam.
Droegen ook kinderen piercings?
De graven van kinderen bevatten als enige geen ornamenten. Mogelijk wijst dit erop dat de piercings verband hielden met een bepaalde status of een leeftijdsgerelateerd ritueel. Maar volgens Baysal kan het ook zo zijn dat kinderen geen piercings kregen in verband met het risico op een infectie.
De onderzoekers hopen door vervolgonderzoek meer aanwijzingen te krijgen over de symboliek achter de ornamenten en de culturele overtuigingen achter deze zelfexpressie.
Nog niet uitgelezen? Schrijf je ook in voor de gratis nieuwsbrief van National Geographic en ontvang de favoriete verhalen van de redactie wekelijks in je mail.
