In de tweede aflevering van de podcast Veldheren Historia nemen Tom en Mart de Kruif je mee naar het zestiende-eeuwse Neurenberg. Hier maken we kennis met Franz Schmidt, de lokale beul en heelmeester van de stad. Schmidt werd gerespecteerd, maar was ook een sociale paria. Hoe was het om een beul te zijn?
Tegen zijn wil de beul van Neurenberg
Franz Schmidt (1555-1634) was meer dan veertig jaar lang de beul van Neurenberg, een van de belangrijkste steden van het Heilige Roomse Rijk. Tijdens zijn carrière voltrok Schmidt 361 doodvonnissen en voerde honderden lijfstraffen uit.
Toch was hij geen man die genoot van geweld. Integendeel: uit zijn dagboek rijst het beeld op van iemand die zijn taak met grote nauwkeurigheid uitvoerde, juist omdat hij onnodig lijden wilde voorkomen.
Schmidts lot was al vroeg bezegeld. Zijn vader werd – door het ontbreken van een beul – tegen zijn wil gedwongen om een executie uit te voeren. Daarmee rustte op de familie voorgoed het stempel van beul, iets waar je in de zestiende eeuw niet meer van af kwam.
Het werk – en het bijbehorende stigma – ging over van vader op zoon en bepaalde zo ook zijn plaats in de samenleving.
Een nuttig kwaad
Want hoewel de beul onmisbaar was voor het functioneren van de rechtspraak, werd hij door zijn stadsgenoten gemeden. Hij mocht niet overal naar binnen, was niet in iedere kerk welkom en zijn familie had grote moeite om een huwelijkspartner te vinden.
De beul hoorde bij de stad, maar was nooit echt een van haar inwoners. Schmidt verlangde er dan ook naar dat zijn kinderen aan dat leven zouden ontsnappen.
Beluister hier de tweede aflevering van Veldheren Historia.
Als toegewijd lutheraan geloofde Schmidt echter wel dat hij een nuttige taak vervulde: hij zorgde voor genoegdoening bij de families van de slachtoffers en zond de veroordeelde, mits deze voor de executie spijt betuigde en om vergiffenis vroeg, naar God.
Vakmanschap en mensen genezen
Een onthoofding moest wel in één slag worden uitgevoerd. Een fout betekende niet alleen extra lijden voor de veroordeelde, maar ook gezichtsverlies voor de beul zelf. Daarom oefende Schmidt voortdurend, verdiepte hij zich in anatomie en beschouwde hij een snelle, zuivere executie als het hoogste bewijs van vakmanschap. Tijdens zijn carrière lukte het Schmidt vrijwel altijd (98%) om de executie in één slag te voltrekken.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Opmerkelijk genoeg was Schmidt naast zijn werkzaamheden als beul ook actief als genezer. Omdat hij veel kennis had van het menselijk lichaam kon hij duizenden patiënten met botbreuken, verwondingen en andere lichamelijke klachten behandelen.
Daarmee verdiende hij zelfs een aanzienlijk deel van zijn inkomen. Zo hielpen de handen die veroordeelden executeerden, anderen weer op de been.
Meer weten over hoe het was om een beul te zijn? In de nieuwe podcast Veldheren Historia nemen voormalig Commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif en zijn zoon, geschiedenisleraar Tom de Kruif, je mee in de geschiedenis. Aan de hand van kleine en persoonlijke verhalen schetsen vader en zoon De Kruif de militaire, politieke en culturele achtergronden. Beluister Veldheren Historia in je favoriete podcast-app of via Spotify.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Jurre is als Digital Editor actief voor alle digitale kanalen van National Geographic. Door zijn brede interesse en journalistieke achtergrond is hij van alle markten thuis, al gaat zijn hart toch wat sneller kloppen van verhalen over reizen, geschiedenis en natuur. In zijn vrije tijd gaat hij graag met de backpack op stap óf ontdekt hij, thuis aan de keukentafel, kerkers en kastelen in Dungeons & Dragons.
