Meer dan tweehonderd terdoodveroordeelden voelden als laatste de handen van de beul John Ellis (1874-1932) om hun nek. Met de uiterste precisie plaatste hij de strop om hun hals en haalde hij de hendel van het valluik over. Als hij zijn werk goed had gedaan, brak hun nek tijdens de val en waren ze snel uit hun lijden verlost. Zo niet, dan kon de doodsstrijd minutenlang duren, iets wat Ellis koste wat kost wilde voorkomen. Ellis zou uitgroeien tot één van de beroemdste beulen uit de geschiedenis. Wat voor man was hij?
Een gevoelige man met een grimmig beroep
Ellis begint zijn carrière op 22-jarige leeftijd in de beruchte Newgate Prison in Londen. Waarom hij juist dit beroep koos, is nooit helemaal duidelijk geworden. Zijn vrouw zou fel tegen zijn keuze zijn geweest.
Toch blijkt Ellis talent te hebben. In elf jaar tijd werkt hij zich op tot hoofdbeul van het Britse Rijk. Buiten zijn werk leidt hij een heel ander leven: hij werkt in een kapperszaak in Rochdale en stond bekend als een stille, gesloten man die nauwelijks spreekt over zijn executies.
Leestip: Simo Häyhä, de ‘Witte Dood’ die de dodelijkste sluipschutter aller tijden werd
Uit een bericht in de Australische krant The Advertiser (1924) blijkt dat hij dol is op honden. Hij heeft veel succes op de racebaan met zijn zelfgefokte whippets, een windhondenras. En in tegenstelling tot veel andere mensen in die tijd, laat hij ze in leven als hun racecarrière erop zit. ‘Ik neem nooit afscheid van een oude vriend,’ zo zegt hij tegen de verslaggever, terwijl hij een van zijn honden over de kop aait.
Meerdere kranten omschrijven Ellis als een ‘gevoelig’ en ‘teerhartig’ man, die zelfs zijn eigen kippen niet wil ombrengen voor de zondagse maaltijd. Hij vraagt een vriend het voor hem te doen.
De executie die wereldnieuws werd
In 1910 haalt een van zijn executies de krant. De man die hij moet ophangen is Hawley Harvey Crippen, beter bekend als Dr. Crippen. Hij wordt ervan verdacht zijn vrouw te hebben vermoord en in stukken te hebben gehakt.
Crippen staat op het punt per schip naar Canada te vluchten – samen met zijn als jongen vermomde maîtresse – wanneer hij wordt gesnapt door de kapitein. Crippen wordt ter dood veroordeeld en een paar dagen later doodsbang naar het schavot geleid door Ellis.
‘Hij scheen alle energie verloren te hebben. Men bracht hem nog een ontbijt, maar hij gebruikte er nagenoeg niets van,’ meldt de Provinciale Noordbrabantsche en ’s Hertogenbossche Courant over zijn executie. Crippen zou volkomen kleurloos zijn geweest toen Ellis hem de strop omdeed. Na een val van ruim twee meter bungelde hij levenloos aan het touw. Iedere executie levert Ellis een bedrag van tien pond op.
Het breekpunt: de executie van Edith Thompson
In 1923 gaat het mis. De man die tot die tijd ogenschijnlijk probleemloos bijna tweehonderd mensen opknoopte, breekt volledig als hij een vrouw moet executeren. Edith Thompson is ter dood veroordeeld vanwege vermeende medeplichtigheid aan de moord op haar man, uitgevoerd door haar minnaar: Frederick Bywaters.
Zowel Bywaters als Thompson blijven haar onschuld volhouden – en zelfs het publiek stuurt petities naar de minister van Binnenlandse Zaken om haar te sparen, maar die is onverbiddelijk. Vijf dagen voor de terechtstelling moet Ellis haar maten opnemen voor de juiste lengte van het touw, maar hij durft de cel niet in omdat zij zo moet huilen. In De Avondpost van 1931 staat beschreven hoe hij zich voelde op de executiedag:
‘Toen ik, bij het aanbreken van den dag, bij haar in den cel kwam, stootte zij een verschrikkelijken schreeuw uit, zóó hartverscheurend dat ik hem nooit vergeten zal. Ik knipte haar prachtig haar af. De priester kon haar niet meer kalmeren. Zij zag en begreep niets meer; ik geloof, dat ze krankzinnig was geworden. (…) Ik was naar lichaam en ziel gebroken. Ik zou het liefste willen sterven om me niet meer dat vreeselijke te moeten herinneren. (…) En ik vatte direct het plan op, om ontslag te vragen.’
Er bestaan wel twijfels over de claim dat Ellis door specifiek deze executie ontslag wilde nemen, want in andere kranten ontkent hij dit. Maar hij heeft er nooit een geheim van gemaakt dat de executie een blijvende indruk op hem maakte.
Getroffen door zenuwziekte
Wat de reden voor zijn ontslag ook is, volgens zijn vrienden en familie is Ellis na de executie van Thompson niet meer dezelfde. Zijn drankgebruik gaat alle perken te buiten, hij wordt thuis gewelddadig en heeft ‘last van zijn zenuwen’, iets dat hij zelf ook toegeeft. In augustus 1924 jaagt hij een kogel door zijn kaak. Zijn vrouw vindt hem op de woonkamervloer en hij weet het ongeluk wonderwel te overleven.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
Zelfmoord* is in Engeland op dat moment een strafbaar feit en de gehavende Ellis moet diezelfde maand nog voor de rechter verschijnen. Die lijkt oprecht aangedaan door Ellis’ toestand en spreekt hem liefdevol toe, zo blijkt uit het Dagblad van Noord-Brabant. ‘Het doet me waarlijk leed u hier te zien, Ellis,’ zou de rechter gezegd hebben. ‘Het leven werd u teruggeschonken. Maak er een goed gebruik van, om uw misdaad uit te boeten.’
Ellis staat op de planken
Ellis probeert zijn leven op de rit te krijgen en krijgt een rol in een toneelstuk: The adventures of Charles Peace. In 1927 staat hij ermee in de schouwburg van Gravesend, net ten oosten van Londen. De hoofdpersoon is een crimineel die aan het slot van het stuk eindigt aan de galg. Niemand minder dan Ellis speelt de beul.
Het toneelstuk is vanwege de levensechte executie nogal controversieel, maar trekt wel de aandacht. Toch wordt het al snel uit de theaters geweerd en Ellis komt zonder baan te zitten. Zijn drankgebruik blijft een probleem en zijn zenuwen blijven opspelen. Op 20 september 1932 bedreigt hij in een wanhopige, dronken bui eerst zijn vrouw en kind met een scheermes, maar zet het uiteindelijk in zijn eigen keel. Dit keer overleeft hij het niet.
In 2024 kwam een biografie uit over Ellis, The Hangman’s Scrapbook, gebaseerd op zijn eigen notities en beschrijvingen van zijn executies.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
*Denk je aan zelfdoding? Neem dan contact op met de zelfmoordpreventie.
