Toen Bram Stoker eind negentiende eeuw werkte aan zijn literaire sensatie Dracula, haalde hij zijn inspiratie niet alleen uit folklore, maar ook uit echte gebeurtenissen. In het Engelse kustplaatsje Whitby stuitte hij op het verhaal van een scheepsramp. Deze gebeurtenis vertoont opvallend veel overeenkomsten met een belangrijke scène in zijn roman.

Van de Dmitry naar de Demeter

In de zomer van 1890 verbleef de Ierse schrijver een maand in Whitby, aan de noordoostkust van Engeland. Het stadje maakte veel indruk op hem. De huizen langs de kliffen, de ruïnes van Whitby Abbey en een kerkhof met uitzicht op zee: alles vormde een directe inspiratie voor zijn werk, maar het was vooral een lokaal scheepswrak dat hem het meeste prikkelde.

Vijf jaar eerder, in 1885, was het Russische vrachtschip Dmitry tijdens een zware storm bij Whitby aan de grond gelopen. Volgens kranten uit die tijd beukten de golven zo hard tegen het schip dat de masten braken en het vaartuig uit elkaar begon te vallen. Toeschouwers verzamelden zich massaal bij de kust om het drama te volgen.

Leestip: Het verhaal van Dracula is gebaseerd op een echte prins. Wie was hij?

De bemanning bleef aanvankelijk aan boord in de hoop het schip nog veilig binnen te loodsen. Uiteindelijk werden alle zeven opvarenden gered, al is niet precies duidelijk hoe dat gebeurde.

De gebeurtenis vertoont opvallende gelijkenissen met de Demeter in Dracula, het schip dat de vampier naar Engeland brengt. Net als de Dmitry loopt ook de Demeter vast na een storm. En ook de herkomst lijkt geen toeval. In de roman vertrekt het schip uit Varna: een anagram van Narva, de haven van waaruit de Dmitry vertrok.

Whitby als inspiratiebron

Tijdens zijn verblijf verdiepte Stoker zich intensief in de lokale geschiedenis. Hij bezocht het Whitby Museum en raadpleegde boeken in de bibliotheek. Daar stuitte hij op informatie over Oost-Europese vorstendommen en de naam ‘Dracula’, die hij in zijn notities omschreef als ‘duivel’.

Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!

Ook sprak hij met vissers en inwoners over scheepsrampen en ongelukken op zee. Whitby had een lange maritieme geschiedenis, met talloze doden.

Leestip: Het spookschip dat 38 jaar stuurloos ronddreef door het poolijs

Stoker noteerde naar verluidt zo’n negentig namen van grafstenen op het lokale kerkhof, die later in zijn roman terugkeren. Zo verschijnt kort na de aankomst van de Demeter een personage met de naam Swales, die dood wordt aangetroffen met een gebroken nek.

Waar kwam de hond uit Dracula vandaan?

In Dracula speelt één detail een opvallende rol bij de aankomst van de Demeter: een grote hond die van boord springt en aan land rent. Later blijkt dat de vampier zelf te zijn, die zich had vermomd. Opvallend genoeg komt zo’n dier niet voor in de verslagen van de ramp met de Dmitry.

Onderzoekers denken daarom dat hij zich mogelijk door andere verhalen liet inspireren. Een vaak genoemd voorbeeld is de ondergang van de Greyhound in 1770, voor de kust van Ierland. Tijdens die ramp strandde een jonge schipper, en een reddingspoging liep tragisch af. Het verhaal zou Stoker via zijn moeder hebben gekend, die uit die regio kwam.

Leestip: Dit Amerikaanse spookschip was 139 jaar vermist en werd gevonden door amateurarcheologen

Toch is het lastig om precies te achterhalen waar de hond vandaan komt. In Stokers notities verschijnt het idee pas na zijn verblijf in Whitby, wat erop wijst dat hij verschillende invloeden samenbracht tot één element in zijn roman.

Het dier vertoont ook sterke overeenkomsten met de barghest: een mythisch wezen uit Yorkshire dat rampspoed en dood zou voorspellen. Volgens de overlevering laten honden in de omgeving het ook horen wanneer het verschijnt, iets wat personage Mina Murray in het verhaal beschrijft kort na de aankomst van het schip.

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!