Lodewijk XIV was koning van Frankrijk van 1643 tot zijn dood in 1715. Met een regeerperiode van meer dan 72 jaar behoort hij tot de langst regerende vorsten uit de Europese geschiedenis. Hij werd bekend als de Zonnekoning: hij zag zichzelf als het stralende middelpunt van de staat. Tijdens zijn bewind bereikte Frankrijk het hoogtepunt van zijn macht en invloed en versterkte Lodewijk de absolute macht van de monarchie. In de vijfde aflevering van de podcast Veldheren Historia bespreken Tom en Mart de Kruif zijn bizarre leven.
Versailles als toneel van absolute macht
Een belangrijk symbool van die macht was Versailles. Lodewijk erfde het landgoed van zijn vader, Lodewijk XIII, die er een jachtslot had laten bouwen. Vanaf 1661 liet hij Versailles uitgroeien tot een enorm paleis vol marmer, goud en spiegelgalerijen. Het werd niet alleen zijn residentie, maar ook het centrum van zijn hof.
Het dagelijks leven van Lodewijk in Versailles draaide om uitgebreide en tamelijk bizarre rituelen. Wanneer hij wakker werd, las hij de Bijbel en zette hij zijn pruik op. Daarna besprak hij de dag en ontving hij zijn familie, zelfs wanneer hij naar het toilet ging.
Artsen bekeken en roken zijn ontlasting. Vervolgens werd de koning aangekleed, soms in aanwezigheid van wel 150 mensen. Wie hoog genoeg in aanzien stond, mocht hem bijvoorbeeld zijn hemd aangeven of helpen met zijn rode hakschoenen.
Honderden hovelingen, twintig gangen
Een omvangrijke hofhouding stond voortdurend voor hem klaar. Zo waren er tientallen lakeien, negen kappers, dertien kledingmaaksters, twaalf klokkenmakers en twee dragers van zijn toilet.
Beluister hier de vijfde aflevering van Veldheren Historia.
Ook zijn maaltijden waren omvangrijk. Lodewijk at ’s avonds een twintiggangenmenu en was dol op doperwten. Op tafel verschenen onder meer vogels, patrijzen, duiven, vleestaarten, kippen, zalm, slakken, chocolade en ijs. Genodigden mochten daarbij aanwezig zijn, maar stonden zwijgend toe te kijken zonder zelf te eten.
Toen de gezondheid van de koning staatszaak werd
Zijn levensstijl had gevolgen voor zijn gezondheid. Hij kreeg problemen met zijn tanden en leed aan een pijnlijke anale fistel, waardoor lopen, zitten en paardrijden moeilijk werden. In 1686 was zijn toestand zo ernstig dat een operatie noodzakelijk werd.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg National Geographic toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Op 18 november werd de koning geopereerd, in een tijd zonder verdoving, antibiotica of kennis van bacteriën. Daarmee werd zijn persoonlijke gezondheid een kwestie van staatsbelang: het lot van Frankrijk was nauw verbonden met dat van de Zonnekoning.
Meer weten over zonnekoning Lodewijk XIV? In de nieuwe podcast Veldheren Historia nemen voormalig Commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif en zijn zoon, geschiedenisleraar Tom de Kruif, je mee in de geschiedenis. Aan de hand van kleine en persoonlijke verhalen schetsen vader en zoon De Kruif de militaire, politieke en culturele achtergronden. Beluister Veldheren Historia via Spotify of een andere podcast-app.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Jurre is als Digital Editor actief voor alle digitale kanalen van National Geographic. Door zijn brede interesse en journalistieke achtergrond is hij van alle markten thuis, al gaat zijn hart toch wat sneller kloppen van verhalen over reizen, geschiedenis en natuur. In zijn vrije tijd gaat hij graag met de backpack op stap óf ontdekt hij, thuis aan de keukentafel, kerkers en kastelen in Dungeons & Dragons.
