Geschiedenis en Cultuur

Scheepswrak fameuze Franklin-expeditie na 170 jaar gevonden

Hebben archeologen de mysterieuze verdwijning van de Franklin expeditie opgelost?

Door Brian Clark Howard
Foto's Van Parks Canada via EPA

Een verdoemde expeditie

Volgens Delgado was de Franklin expeditie een van de best uitgeruste en meest ervaren expedities inde 19e eeuw om de Noordwestelijk Doorgang te nemen. Het was lange tijd een heilige graal om een route bovenlangs Noord-Amerika te vinden die sneller zou zijn dan om via de Atlantische en Stille Oceaan te varen.

De expeditie vertrok uit Engeland in 1845. De schepen ontmoetten walvisvaarders in de koude wateren bij noordelijk Canada. En toen kreeg de wachtende wereld enkel nog stilte te horen. “Het werd een van de boeiendste “wat is er gebeurd”-verhalen aller tijden”, zegt Delgado. Vele reddingspogingen en archeologische pogingen werden de jaren erna ondernomen door team uit verschillende landen. Een aantal graven werden uiteindelijk op Beechey Island teruggevonden.

Krassen op de menselijke botten die op Koning Willemeiland zijn gevonden zijn als bewijs aangenomen dat de overlevenden zijn overgegaan op kannibalisme. Een briefje van een bemanningslid vermeldde dat Franklin was overleden en de schepen verlaten, maar gaf verder geen details. Inuit vertelden dat ze een van schepen snel in het water zagen zinken, maar geschiedkundigen betoogden later dat het veel waarschijnlijker is dat de schepen in stukken uiteen zijn gebroken door het ijs.

Hoop op koud water

Delgado dat het feit dat het scheepswrak grotendeels intact lijkt, goede hoop geeft dat we meer te weten zullen komen over wat er echt gebeurd is met de expeditie. Er is een grote kans dat dat boeken en brieven aan boord in het koude water goed bewaard zijn gebleven, zegt hij. Hij voegt eraan toe dat het schip waarschijnlijk een ‘tijdcapsule’ is, die niet alleen laat zien wat er met de bemanning is gebeurd, maar ook in dat het tijdperk.

Het wrak vinden was door de jaren heen een grote uitdaging vanwege de lage temperaturen, het pakijs en de uitgestrektheid van die afgelegen gebied. “Als de Canadezen besluiten om meer onderzoek te gaan doen, dan denk ik dat dit schip het verhaal van die mannen gaat vertellen of, als we hun geschreven woorden vinden, dat ze hun eigen verhaal vertellen”, zegt Delgado.