Je eet duizenden stukjes plastic per jaar

Plasticdeeltjes zitten in ons drinkwater, in de lucht die we inademen en in het voedsel dat we eten, maar onduidelijk is nog hoe schadelijk dat is voor onze gezondheid.Tuesday, June 11, 2019

Door Sarah Gibbens
Plastic wordt in de gehele voedselproductieketen gebruikt. Hier worden bananen die groeien op een plantage in Kameroen bedekt met plastic zakken om misvorming te voorkomen.

De minuscule plasticdeeltjes die in de wetenschap ‘microplastic’ worden genoemd, zijn overal. Ze liggen op de bodem van de zee, verborgen in het zand van elk strand en zweven in de lucht. En ze zitten ook in ons lichaam.

Vorig jaar oktober werd microplastic ontdekt in de ontlasting van acht deelnemers aan een pilotstudie, waarbij onderzoek werd gedaan naar de hoeveelheid plastic die mensen onbedoeld binnenkrijgen.

In een nieuw onderzoek, dat in het tijdschrift Environmental Science and Technologyis verschenen, wordt gesteld dat mensen mogelijk tussen de 39.000 en 52.000 stukjes microplastic per jaar binnenkrijgen. Als we daar de hoeveelheid microplastic aan toevoegen die we mogelijk ook inademen, komt dat aantal zelfs op ruim 74.000.

Hoe kwamen ze tot deze schattingen?

Onder een deeltje microplastic worden fragmenten verstaan die kleiner zijn dan vijf millimeter maar die vaak nog veel kleiner en alleen onder de microscoop zichtbaar zijn.

In de nieuwe studie werd uitgegaan van het bestaande onderzoek naar microplastic dat werd aangetroffen in bier, tafelzout, zeevruchten, suiker, alcohol en honing. Om te kunnen berekenen hoeveel van deze voedingswaren door de gemiddelde persoon worden gegeten, baseerden de onderzoekers zich op de aanbevelingen van het Amerikaanse ministerie van Landbouw.

Het bestaande onderzoek naar microplastic in ons voedsel bestrijkt wat betreft calorieën slechts vijftien procent van al het voedsel dat de gemiddelde persoon tot zich neemt.

Het team bestudeerde ook onderzoeken naar de hoeveelheid microplastic in drinkwater en in de lucht. Mensen die de dagelijks aanbevolen hoeveelheid kraanwater drinken, krijgen daarbij nog eens vierduizend plasticdeeltjes per jaar binnen, terwijl degenen die alleen gebotteld water drinken elk jaar zelfs 90.000 plasticdeeltjes inslikken.

Kieran Cox, een van de auteurs van de nieuwe studie, denkt dat de schattingen nog aan de voorzichtige kant zijn en dat mensen in werkelijkheid nog veel meer plastic binnenkrijgen.

“Veel van het eten dat we hebben meegerekend, waren voedingswaren die we rauw eten. We zijn nog niet eens toegekomen aan voedingswaren die in talloze lagen plastic zijn verpakt,” zegt Cox. “Ik denk dat het waarschijnlijk is dat we veel meer plastic inslikken dan we beseffen.”

In een onderzoek dat in 2018 in het tijdschrift Environmental Pollution verscheen, werd geconcludeerd dat mensen meer plastic binnenkregen door het inademen van stofdeeltjes dan het eten van schaaldieren.

Wat zijn de gevolgen voor onze gezondheid?

Wat gebeurt er als het plastic eenmaal in ons lichaam aanwezig is? Komt het in de bloedsomloop terecht? Hoopt het zich op in de darmen? Of wordt het zonder schadelijke gevolgen gewoon weer uitgescheiden?

Wetenschappers weten nog steeds niet hoeveel microplastic het menselijk lichaam aankan of hoeveel schade dat plastic kan aanrichten. In 2017 kwamen onderzoekers van King’s College London met de hypothese dat het microplastic dat zich in de loop van tijd in ons lichaam ophoopt, uiteindelijk schadelijk is. Verschillende soorten plastic hebben verschillende toxische eigenschappen. Sommige zijn gemaakt van giftige bestanddelen als chloor, terwijl in andere sporen van lood uit het milieu zijn opgepikt. Door de ophoping van giftige bestanddelen zou op termijn het afweersysteem geschaad kunnen worden.

Toen onderzoekers van de Johns Hopkins University keken naar de gevolgen van het eten van zeevruchten die met microplastic waren verontreinigd, kwamen ze eveneens tot de slotsom dat het in de loop van tijd opgehoopte plastic het immuunsysteem en de balans van de darmflora zou verstoren.

Volgens Cox hebben wetenschappers moeite met het vaststellen van de hoeveelheid microplastic die nodig is om de eerste gezondheidsklachten te veroorzaken. Net als in het geval van luchtvervuiling of giftige bouwmaterialen, lopen mensen met bestaande gezondheidsklachten en zij die veel met plastic in aanraking komen de meeste risico’s om er ziek van te worden.

bekijk galerij

Volgens Leah Bendell, ecotoxicoloog aan de Simon Fraser University in Canada, is het uitgangspunt van Cox’ onderzoek te simplistisch voor een kwestie waarbij zoveel variabelen een rol spelen, “maar de conclusie dat we heel veel microplastic binnenkrijgen, is denk ik wel gerechtvaardigd.”

Volgens haar moeten we bedenken dat microplastic allerlei vormen heeft – van scherfjes en schijfjes tot kraaltjes, vezels en aanslag – en uit verschillende materialen met honderden verschillende chemische toevoegingen kan bestaan. Daarom schrijft ze microplastic ook “meerdere persoonlijkheden” toe: sommige vormen kunnen giftige bestanddelen bevatten, terwijl andere graag bacteriën en parasieten aan zich binden.

Een plasticvrij dieet? 

Mensen krijgen microplastic op talloze manieren binnen. We slikken het in met de zeevruchten die we eten, krijgen het binnen via de lucht die we inademen en eten het op met voedingswaren die in plastic zijn verpakt.

Daarom is het lastig, “zo niet onmogelijk”, om microplastic helemaal te vermijden, zegt Cox.

Mensen zouden de hoeveelheid microplastic die ze binnenkrijgen kunnen verminderen door hun levensstijl te veranderen, bijvoorbeeld door kraanwater te drinken in plaats van water uit plastic flessen.

In de studies die onder de loep werden genomen, waren microvezels de plasticdeeltjes die verreweg het meest werden aangetroffen. De vezels zijn afkomstig van synthetische stoffen als nylon en polyester, en komen doorgaans bij het wassen in het spoelwater van wasmachines en vervolgens in het milieu terecht.

Fragmenten van soorten plastic die vaak voor plastic zakken en rietjes worden gebruikt, kwamen op de tweede plaats op de ranglijst van meest gevonden soorten plastic.

Cox hoopt dat zijn onderzoek benadrukt dat de plasticvervuiling veel verder gaat dan de verontreiniging van de wereldzeeën en het zeeleven.

“Tot nu toe hebben we onszelf nog niet gezien als mogelijke slachtoffers van de plasticvervuiling,” zegt hij, “maar dat zijn we dus wel.”

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op NationalGeographic.com

Negen miljard kilo plastic belandt jaarlijks in de oceaan. Meer informatie over de plasticsoep en wat je daar zelf tegen kunt doen, vind je op natgeo.nl/stopmetplastic.

STOP MET PLASTIC

Stop met plastic

Je eet jaarlijks 11.000 stukjes microplastic en 9 andere verbluffende cijfers over de plasticsoep

Negen miljard kilo. Zoveel plastic belandt er jaarlijks in de oceaan. En dat is niet het enige confronterende cijfer dat we je kunnen voorleggen. Nog een duwtje in de rug nodig om plasticvrij(er) te leven? Hier heb je er tien.

Maak jouw eigen Plastic Plan

Negen miljard kilo plastic belandt jaarlijks in de oceaan. National Geographic zet zich in voor vermindering van wegwerpplastic. Jij ook?
Stop met plastic

Stop met Plastic

Lees meer over #STOPMETPLASTIC
Lees meer