Een goede nacht doet wonderen voor je gemoed. Maar de gezondheidsvoordelen reiken verder dan dat: slaap is van grote invloed op je ontwikkeling. Dat geldt ook wanneer je veel te vroeg ter wereld bent gekomen, zo blijkt uit nieuw onderzoek van het UMC Utrecht dat werd gepubliceerd in Journal of Neuroscience.

Wanneer spreek je van een vroeggeboorte?

De laatste drie maanden van een zwangerschap vormen een belangrijke fase in de ontwikkeling van een ongeboren kind. Maar niet altijd wordt de draagduur tot het eind volgemaakt. ‘Normaal gesproken brengen baby’s zo’n veertig weken door in de baarmoeder,’ zegt coauteur en slaaponderzoeker Jeroen Dudink van het UMC Utrecht. ‘Komt een kindje eerder dan week 37 ter wereld, dan spreek je van een vroeggeboorte of premature baby. Dat kan gevolgen hebben voor de ontwikkeling.’ Zo kampen prematuren vaker met cognitieve, mobiliteits-, en gedragsproblemen.

Slaap lijkt daarin een belangrijke rol te spelen, zo concluderen de onderzoekers. Naar aanleiding van eerdere studies met muizen werd al vermoed dat voldoende slaap een positieve invloed heeft op de vroege hersenontwikkeling. Maar of die resultaten ook voor mensen zouden gelden, was nog niet bekend. Tot nu.

Een slaapexperiment met machine learning

Met behulp van machine learning slaagden de onderzoekers erin de slaappatronen van vroeg geboren baby’s te analyseren: het team ontwikkelde een algoritme dat herkent in welke slaapfase een baby zich bevindt. Daaruit kwam naar voren dat de witte stofbanen in de hersenen, verantwoordelijk voor soepele communicatie tussen neuronen, zich beter leken te ontwikkelen bij baby’s die meer slaap, en bovenal actieve slaap (of remslaap), hadden gehad.

‘Tijdens de actieve slaap maken baby’s veel kleine bewegingen, waardoor verbindingen worden aangelegd in de hersenen,’ vertelt hoofdonderzoeker Eline de Groot, die op het onderwerp promoveerde. ‘Op die manier leert een baby bijvoorbeeld waar zijn voet zit, en dat je die kunt bewegen. Zo maak je tijdens het slapen een blauwdruk van je lichaam en alle connecties die daarbij komen kijken.’

Slapen is gezond

Slaap is dus van groot belang voor een gezonde ontwikkeling, maar te vroeg geboren baby’s worden in het ziekenhuis geregeld gewekt voor medische procedures. ‘Een kindje zou er baat bij hebben wanneer deze actieve slaap niet onnodig wordt onderbroken,’ stelt Dudink. ‘Het lastige is dat de actieve slaap moeilijk is te onderscheiden van wakker zijn, omdat deze slaapfase gepaard gaat met veel bewegingen en geluidjes.’ Het ontwikkelde algoritme kan daarbij helpen.

De resultaten wijzen niet alleen op het belang van slaap bij de vroege hersenontwikkeling van baby’s, maar werpen ook vragen op over de rol van slaap bij andere leeftijdsgroepen. ‘We weten nog vrij weinig over slaap, terwijl het naast voldoende beweging en een gezond dieet de basis vormt van een goede gezondheid. We moeten de ogen open voor het belang van slaap,’ aldus Dudink.