Er suizen zo’n 25.000 planetoïden in de buurt van de aarde, elk zo’n 140 meter lang. Mocht een van deze brokstukken de aarde raken, dan zijn de gevolgen mogelijk niet te overzien. Daarom kwam NASA met het plan om planetoïden van baan te laten veranderen door ze heel hard te raken met een klein ruimtevoertuig. Om te testen of dat werkt, werd project DART in leven geroepen: Double Asteroid Redirection Test.

In september 2022 werd de techniek getest. Dimorphos, een planetoïde die geen bedreiging vormde, werd geraakt door een voertuig ter grootte van een busje. Met een snelheid van ruim 22.000 kilometer per uur botsten de twee objecten tegen elkaar aan. Dimorphos beweegt sindsdien in een andere baan rondom de rots Didymos. De eerste menselijke verdediging tegen kwaadwillende ruimterotsen was een feit.

Zwerfkeien in de ruimte

Maar als gevolg van de knal ontstond er een zwerm keien, waarvan onduidelijk is waar ze precies terecht zullen komen. Ruimtetelescoop Hubble spotte bijvoorbeeld 37 keien, waarvan sommige bijna zeven meter lang, die langzaam bij Dimorphos vandaan bewegen. De mensheid heeft dus voor het eerst in de geschiedenis haar eigen meteorenstorm gecreëerd.

Astronoom Andy Rivkin werkte mee aan DART. Hij had niet verwacht dat er bij de klap zo veel rotsblokken zouden loskomen. ‘We vermoeden dat de keien al loszaten en door de schokgolf zijn vrijgekomen. Ze zijn niet ontstaan door de botsing zelf.’

Maar wat zijn de gevolgen van deze menselijke meteorenstorm? Een nieuwe studie – die nog niet wetenschappelijk is getoetst – komt met mogelijke antwoorden. Wetenschappers simuleerden de talloze manieren waarop deze keien de komende twintigduizend jaar rond de zon draaien. Dat ze de aarde gaan raken, lijkt uitgesloten.

Een onvermijdelijke botsing met Mars

‘Maar ze komen waarschijnlijk wel in dezelfde baan als Mars terecht’, zegt onderzoeker Marco Fenucci van ESA (European Space Agency). En als dat gebeurt, zullen de keien door de dunne atmosfeer van Mars prikken. ‘Daar zullen ze een krater creëeren,’ aldus Fenucci, die de diameter ervan schat op ruim driehonderd meter.

Uit de berekeningen van Fenucci en zijn team blijkt dat dit tweemaal gaat gebeuren. Eerst over zesduizend jaar en nog eens over dertienduizend jaar. Als de keien een nogal zwakke structuur hebben, exploderen ze in de atmosfeer van Mars. Zo niet, dan slaan ze een krater. Het enige scenario waarin de rotsen een gevaar vormen voor de mens, is als toekomstige astronauten zich toevallig op het verkeerde moment op de verkeerde plek op het Marsoppervlak bevinden.

De kennis die met deze studie is opgedaan, is om nog meer redenen relevant. Het is aannemelijk dat planetoïden die uit gewilde materialen bestaan in de toekomst worden gemijnd. Maar DART heeft laten zien dat je planetoïden niet zomaar kunt splijten. Veel van de rotsen die losbreken zullen zo klein zijn dat ze geen gevaar vormen. Maar sommige keien, zeker als ze wat groter zijn, kunnen ook onze kant op komen. ‘Hoe meer dingen je in de ruimte brengt die de aarde kunnen raken, hoe groter het probleem,’ aldus Fenucci.