De zomerzonnewende vindt vandaag om 10:24 uur plaats. De zon staat dan het hoogst aan de hemel; het noordelijk halfrond ontvangt meer daglicht dan op enig ander moment. Dit kantelpunt valt elk jaar rond 20 of 21 juni en markeert het begin van de astronomische zomer. Direct na de zomerzonnewende beginnen de dagen weer langzaam korter te worden, al is dat in de eerste weken nauwelijks merkbaar.
Wat gebeurt er tijdens de zomerzonnewende?
De zomerzonnewende is het directe gevolg van de kanteling van 23,5 graden van de aardas. Door die schuine stand ontvangen het noordelijk en zuidelijk halfrond in de loop van het jaar afwisselend meer of minder zonlicht. Dat vormt de basis van onze seizoenen.
Van maart tot september helt het noordelijk halfrond naar de zon toe. De zon staat hoger aan de hemel, de dagen worden langer en de temperaturen lopen op. Tijdens de zomerzonnewende bereikt die kanteling het uiterste punt: vanaf de aarde gezien bereikt de zon haar noordelijkste positie aan de hemel.
Op het zuidelijk halfrond is het juist winter. Daar valt in deze periode de winterzonnewende, met de kortste dag van het jaar.
Waarom wordt het hierna niet meteen kouder?
Het klinkt logisch om de zomerzonnewende te zien als het warmste moment van het jaar, maar dat klopt niet. De temperatuur volgt de zonnestand met vertraging. Land en water nemen gedurende het voorjaar en de vroege zomer steeds meer warmte op en blijven die energie ook na de zonnewende vasthouden. Daardoor stijgen de temperaturen vaak nog wekenlang door, zelfs wanneer de dagen alweer iets korter worden.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
In Nederland en België worden de hoogste gemiddelde temperaturen meestal pas in juli of augustus gemeten. Meteorologen spreken daarom van een seizoensvertraging: de hoeveelheid zonlicht bereikt haar maximum tijdens de zomerzonnewende, maar de atmosfeer en het aardoppervlak hebben tijd nodig om daarop te reageren.
De dagen worden dus alweer korter, terwijl de zomer vaak nog moet pieken. De zomerzonnewende markeert daarmee geen einde, maar een begin: het hoogtepunt van het licht, waarna de dagen langzaam maar onvermijdelijk weer korter (maar niet direct kouder) worden.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Ramon is freelance editor voor National Geographic. Al jong raakte hij gefascineerd door de wisselwerking tussen mens en omgeving, vooral op de meest afgelegen plekken ter wereld. Niet voor niets studeerde hij sociale geografie. Zijn favoriete uitdaging als redacteur is om complexe verhalen om te zetten in begrijpelijke teksten.
