Dieren

Zeldzame video: kameelspin versus miljoenpoot

In een ongebruikelijke video van een kameelspin die een miljoenpoot verschalkt, is te zien hoe ongelooflijk snel de spin is.Monday, July 9, 2018

Door Annie Roth

Met al die fraaie opnamen van emblematische roofdieren als leeuwen, luipaarden en cheeta’s op de Afrikaanse savannen zien we gemakkelijk over het hoofd hoe bijzonder het aangeboren jachtinstinct van een van de kleinste roofdieren van dit gebied is: de kameelspin.

Kameelspinnen worden ook wel rolspinnen of zonnespinnen genoemd, maar het zijn geen spinnen (noch kamelen!). Kameelspinnen behoren tot de spinachtigen, en hoewel ze geen spinnenweb weven of gif produceren, zijn ze ongelooflijk snel en gewapend met een stel buitenmaatse, gekartelde kaken waarmee ze een kleine hagedis doormidden kunnen bijten.

Toen safarigids Guy Brunskill een rondleiding gaf in het wildreservaat van Londolozi, dat aan het beroemde Krugerpark in Zuid-Afrika grenst, spotte hij een rolspin die in een strijd op leven en dood was verwikkeld. Brunskill pakte meteen zijn camera.

De beelden van zijn video lijken versneld te zijn, maar dat is niet zo: het is de ongelooflijke snelheid van de kameelspin. Met behulp van vier paar pootjes kunnen deze spinachtigen snelheden van tot wel zestien kilometer per uur bereiken.

Maar snelheid is niet het enige wapen van deze spin. Hij bezit ook een stel zaagvormige kaken die soms wel een derde van de totale lengte van het insect kunnen uitmaken. De kaken zijn uitgerust met meerdere scherpe stekels waarmee de spin door de taaie huid van kleine hagedissen, termieten en andere spinachtigen kan steken.

Snelheidsduivels

Kameelspinnen gebruiken hun uitzonderlijke snelheid om hun prooi te verrassen, en wanneer ze die prooi eenmaal stevig in hun greep hebben, verscheuren ze hem met hun krachtige kaken.

In de blog waarin hij het tafereel beschreef, toonde Brunskill bewondering voor het kleine roofdier. “We waren allemaal zo onder de indruk van deze kleine en unieke spinachtige en van de manier waarop hij zich aan zijn omgeving heeft aangepast (…) en zijn slachtoffers op pure snelheid overmeestert.”

Dankzij zijn snelheid kan de kameelspin korte metten maken met de miljoenpoot, maar volgens milieudeskundige National Geographic-onderzoeker Alberto Borges is dat waarschijnlijk niet de reden waarom het insect zo’n snelheid aan de dag legt.

De kameelspin moet concurreren met roofdieren als schorpioenen, tijgerduizendpoten, wolfspinnen (in woestijngebieden) en vogelspinnen (in regenwouden), schreef Alberto Borges in een e-mail. “Daarom moet hij zijn voedsel heel snel opeten om niets aan zijn concurrenten af te hoeven geven.”

Wetenschappers hebben meer dan duizend soorten kameelspinnen geïdentificeerd, waarvan de grootste een lengte van ruim vijftien centimeter kan bereiken. Deze griezelige kruipers komen voor in woestijnen en op steppen en savannen in Afrika, het Midden-Oosten, Centraal-Azië, het zuidwesten van de VS, Mexico en Zuid-Amerika. (In 2004 was een foto van een rolspin in Irak een sensatie op internet.)

Over kameelspinnen is veel nog niet bekend, want ze zijn lastig te bestuderen omdat ze vaak in onherbergzame gebieden voorkomen en een groot deel van hun leven onder de grond doorbrengen.

Defensief

Vergeleken met de kameelspin is de miljoenpoot in de video duidelijk in het nadeel. Zijn enige wapens om roofdieren af te weren zijn zijn dikke buitenpantser en klieren die een vies ruikend goedje uitscheiden. Zijn belangrijkste verdediging bestaat eruit dat hij zich tot een bal oprolt, zoals ook in de video is te zien.

“Miljoenpoten weten dat ze kunnen overleven door zich op te rollen, zodat hun kop buiten bereik is van de kaken van roofdieren,” schreef Borges. (Lees ook: ‘Bekijk hoe miljoenpoten zich verzamelen om te overleven.’)

Maar dat alles is niet genoeg om de kameelspin af te schrikken. De spin is zó snel dat hij de miljoenpoot al in zijn kaken heeft voordat deze zich begint op te rollen, aldus Borges.

kameelspinnen doen denken aan leeuwen in de zin dat ze hun prooi eerst doden voordat ze hem opeten. Dat is ook de reden waarom ze hun slachtoffers vaak onthoofden. Wanneer ze de prooi eenmaal hebben gedood, spuiten ze het kadaver in met een spijsverteringsvloeistof, waardoor de ingewanden van hun slachtoffer veranderen in een soort soep die ze kunnen opslurpen.

Sommige mensen vinden dit soort video’s misschien gruwelijk, maar ze hebben een belangrijke wetenschappelijke functie. Dit soort amateur-video’s van kameelspinnen helpt wetenschappers om hun theorieën over het gedrag van deze moeilijk te observeren spinachtigen te testen.

Het tafereel “toont eens te meer hoeveel er valt te zien en welke fascinerende dingen je kunt meemaken als je je ogen de kost geeft,” zegt Brunskill.

Lees meer