Giraffen staan bekend om hun lange nek, maar mogelijk zijn ze ook verrassend goed met getallen. Nieuw onderzoek wijst erop dat ze over geavanceerdere cognitieve vaardigheden beschikken dan lange tijd werd gedacht.
In een nieuwe studie in Scientific Reports tonen onderzoekers aan dat sommige giraffen het vermogen hebben om hoeveelheden te onthouden en te combineren. Hoewel een directe vergelijking lastig is vanwege de verschillende onderzoeksmethoden, lijken giraffen hier zelfs beter in te zijn dan paarden, honden of zebravissen, zegt Iker Loidi, promovendus klinische psychologie en psychobiologie aan de Universiteit van Barcelona (Spanje) en hoofdauteur van het artikel.
Wortels tellen
De studie werd uitgevoerd met vier giraffen in de dierentuin van Barcelona. Daarvoor maakten de onderzoekers gebruik van wortels, een favoriete groente van giraffen.
Loidi stond aan een tafel met een groene bak en twee gele bakken. Hij opende een deksel van elke gele bak om een klein aantal wortelstukjes te laten zien. Vervolgens liet hij de giraffe de groene bak zien, die extra wortelstukjes bevatte. Daarna sloot hij de gele bakken af, zodat de wortels niet meer zichtbaar waren. Vervolgens voegde hij via een opening ongemerkt extra wortelstukjes toe aan een van de gele bakken. De giraffen moesten erachter komen in welke gele bak de meeste wortels zaten.
In een video (hieronder) van een giraffe genaamd Nuru is te zien dat de eerste gele bak twee stukjes wortel bevat, de tweede bak drie stuks en de groene bak twee stuks. Loidi voegt vervolgens de twee wortelstaafjes uit de groene bak toe aan de eerste gele bak. Na een korte pauze kiest Nuru correct de eerste bak en smult ze van haar beloning: in totaal vier stukjes wortel.
Om tot dat antwoord te komen, moest Nuru elke hoeveelheid onthouden, de relevante hoeveelheden bij elkaar optellen en begrijpen dat 2+2 groter is dan 3, aldus Loidi.
Omdat giraffen waarschijnlijk geen symbolen gebruiken om hoeveelheden aan te duiden, zoals mensen en sommige andere dieren dat wel kunnen, is het geen echte optelling, verduidelijkt Loidi. Het kan eerder gezien worden als de basis voor optellen en het is mogelijk een weerspiegeling van dezelfde mentale processen die wij als mensen hebben gebruikt om complexere wiskunde te ontwikkelen.
Valsspelen
Loidi en zijn collega's voerden meerdere rondes van deze tests uit met alle vier de giraffen. Twee van hen, Nuru en een mannetje genaamd Njano, slaagden met vlag en wimpel. De andere twee vonden een manier om vals te spelen. Zij konden alleen de juiste bak kiezen als het ook de laatste bak was die de onderzoeker had aangeraakt.
Onderzoekers weten niet zeker waarom sommige giraffen wel slaagden en anderen niet. Mogelijk hebben de verschillende giraffen van nature verschillende numerieke vaardigheden, maar het is ook een mogelijkheid dat ze andere vaardigheden in de dierentuin hebben geleerd.
Het team deed vergelijkbare tests om te controleren of de giraffen hoeveelheden konden ontleden, wat vergelijkbaar is met aftrekken. Ze probeerden dat met taken die zowel combineren als ontleden vereisten. De giraffen slaagden hier niet in, waarschijnlijk omdat aftrekken complexer is dan optellen.
Voorop in de ontwikkeling
Lange tijd werd gedacht dat alleen mensen over numeriek inzicht beschikten. De afgelopen decennia hebben onderzoekers echter ontdekt dat veel verschillende dieren hoeveelheden kunnen begrijpen en ermee kunnen werken. Honingbijen tellen bijvoorbeeld het aantal oriëntatiepunten dat ze passeren, terwijl wolven kunnen inschatten of hun roedel groot genoeg is om op grote zoogdieren te jagen.
Loidi maakt deel uit van een team dat cognitie van hoefdieren bestudeert, een groep waartoe ook antilopen tot zebra’s behoren. Het team heeft eerder onderzocht hoe goed hoefdieren onderscheid kunnen maken tussen verschillende hoeveelheden van hetzelfde object – of ze bijvoorbeeld een dienblad met zes snacks boven een dienblad met vier snacks verkiezen. In dit onderzoek presteerden giraffen beter dan acht andere diersoorten, waaronder lama's, bizons en neushoorns.
Een ander experiment toonde aan dat giraffen voorkeur geven aan salades met relatief meer wortels, de groente waar ze dol op zijn.
Een completer beeld
'Omdat andere diersoorten vergelijkbare vaardigheden hebben aangetoond, is het aantonen dat giraffen dit soort manipulatie van hoeveelheden kunnen uitvoeren geen revolutionaire ontdekking,’ zegt Tyrone Lucon Xiccato, een zoöloog aan de Universiteit van Ferrara in Italië die numerieke cognitie bij verschillende vissoorten heeft bestudeerd.
‘Maar elke nieuwe test helpt ons een completer beeld te schetsen van hoe cognitieve vaardigheden zich bij dieren hebben ontwikkeld,’ zegt Xiccato. Het brengt ons ook een stap dichter bij het beantwoorden van grotere vragen, zoals hoe de numerieke vaardigheden van een dier zich verhouden tot zijn ecologie en levensstijl.
In het geval van giraffen gaat dat mogelijk om het bepalen van welke delen van de savanne meer plekken hebben om te schuilen of om beslissingen te nemen binnen hun complexe sociale groepen, die zich vaak splitsen en weer samenvoegen. Loidi: ‘Giraffen zijn cognitieve wezens. Wij zijn niet de enige intelligente dieren.’
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Stéphanie is freelance (reis)journalist en fotograaf. Ze schrijft voor National Geographic het liefst over onderwerpen waar ze ook in het dagelijks leven niet over uitgepraat raakt. Met ruim vijftig landen op de teller is reizen een van haar grote hobby's, maar eerlijk is eerlijk: in haar volkstuintje is ze minstens zo gelukkig als ver weg.
