Een pas ontdekte spin uit de regenwouden van Noordoost-Australië blijkt een wel heel bijzondere jager. De kleine spin bouwt een ingenieuze val die uitsluitend bedoeld is voor één prooisoort: de groene wevermier. In de video onderaan dit artikel is te zien hoe die val werkt. Volgens onderzoekers is dit het eerste bekende spinnenweb dat speciaal is ontworpen voor één prooisoort én wordt geactiveerd door de prooi zelf.
Een specialist die op gevaarlijke mieren jaagt
De nieuwe soort behoort tot het geslacht Propostira, maar heeft nog geen officiële naam. Onderzoekers gaven haar daarom de bijnaam 'ballistaspin', naar de Romeinse ballista: een wapen dat met een gespannen veer projectielen afvuurde.
De spin werd ontdekt in het regenwoud bij Cooktown, in het noorden van Queensland. Onderzoekers observeerden haar gedrag gedurende tien dagen en nachten
met hogesnelheids- en infraroodcamera's. Hun bevindingen zijn gepubliceerd in het tijdschrift Current Biology.
Volgens de onderzoekers is het al opmerkelijk dat een spin op mieren jaagt. Mieren zijn gevaarlijke prooien: ze beschikken over krachtige kaken en kunnen razendsnel grote aantallen soortgenoten oproepen.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Volgens de onderzoekers is dat ook waarschijnlijk de reden voor deze bijzondere jachttechniek. Door telkens één mier uit de kolonie weg te schieten, voorkomt de spin dat soortgenoten haar kunnen aanvallen.
Een val die als een katapult werkt
Overdag schuilt de spin onder een blad boven een druk gebruikte mierenroute. Zodra het donker wordt, begint ze aan een ingewikkelde constructie van vijftien tot zestig strakgespannen zijden draden. Onderaan vormt die bundel een kegel die met een dun laagje zijde is omwikkeld. Daarna trekt de spin zich terug naar haar web.
Niet veel later verschijnt meestal een groene wevermier. Die reageert agressief op de kegel, bijt erin en trekt de constructie los van het ankerpunt. Daarmee activeert de mier zelf de val.
De opgebouwde spanning in de zijden draden komt in een fractie van een seconde vrij, waardoor de mier ruim dertig centimeter omhoog wordt geslingerd en in het web van de spin terechtkomt. Pas als de prooi volledig verstrikt is, nadert de spin om haar met zijde in te pakken.
De prooi doet het werk
Volgens hoofdonderzoeker Ajay Narendra is dat misschien wel de opvallendste ontdekking. Bij de meeste spinnen speelt de jager zelf een actieve rol bij het vangen van een prooi. De ballistaspin maakt juist gebruik van het natuurlijke gedrag van de mier.
De onderzoekers vermoeden zelfs dat de spin tijdens de bouw een feromoon aanbrengt dat groene wevermieren aantrekt en hun agressieve reactie uitlokt. Als dat klopt, is dit de eerste bekende spin die een web bouwt dat volledig is afgestemd op één prooisoort én door die prooi zelf wordt geactiveerd.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Jim is editor voor National Geographic. Hij studeerde sociale geografie, en specialiseerde zich in duurzaamheid en groene steden. Schrijven is zijn passie; hij ziet in elk verhaal – hoe klein ook – een kans om de wereld beter te begrijpen. In zijn vrije tijd bezoekt hij graag concerten en filmhuizen, of gaat hij hardlopen.
