Het leven in de Gazastrook is niet gemakkelijk. Het gebied wordt al jaren geplaagd door geweld en armoede, en er is slechts brandstof voor een paar uur elektriciteit per dag. In dit deel van Palestina wonen twee miljoen mensen, ongeveer evenveel als in de provincie Gelderland, wat het tot een van de dichtstbevolkte stukjes land ter wereld maakt.
De grensovergangen met buurlanden Egypte en Israël zijn hermetisch gesloten en iedereen die het gebied wil verlaten of binnengaan, wordt streng gecontroleerd. De strook wordt ook wel beschouwd als de grootste openluchtgevangenis ter wereld. Een fotografe bracht er het dagelijks leven van jonge meisjes in beeld.
Ongezien een kopje koffie? Vergeet het maar
Eigenlijk reisde Monique Jaques in 2004 naar de Gazastrook met het idee om de oorlog met Israël te verslaan. Maar nadat ze bij een gezin had gelogeerd en bevriend was geraakt met een van de dochters, kwam ze met een ander idee: Jaques zag hoe lastig het was voor jonge meisjes om op te groeien in de Gazastrook en besloot die worsteling in beeld te vangen.
Dochters vertegenwoordigen het gezin, vertelt Jaques, en ze worden onder druk gezet om zich te gedragen op een manier die hen een zo goed mogelijke huwelijkspartner zal opleveren, zodat de familie het wat breder krijgt. Veel Palestijnen wonen in grote families onder één dak, waardoor de sociale controle erg groot is. Zonder medeweten van de ouders een kopje koffie drinken met een jongen lokt al allerlei roddels uit, legt Jaques uit.
Gevangen in de Gazastrook
Om toegang tot deze wereld te krijgen probeerde Jaques zo veel mogelijk meisjes te leren kennen. Ze vroeg de meisjes om hun verhalen met haar te delen. Geleidelijk aan legde ze meer en meer contacten, hoewel het lastig bleef om meisjes te vinden die bereid waren zich te laten fotograferen. ‘Als je hier klein bent, mag je doen wat je wilt,’ vertelt Jaques. ‘Maar zodra je in de puberteit komt, verandert alles. Gezinnen wilden hun jonge dochters graag op de foto hebben, maar met de oudere dochters waren ze veel minder bereidwillig.’
De meeste meisjes die Jaques fotografeerde, waren nog nooit buiten de Gazastrook geweest, vertelt ze. Allemaal droomden ze ervan om er weg te gaan, al was het maar voor even. ‘Ik zou willen dat ik voor één dag naar een plek kon gaan waar niemand me kent,’ vertrouwde een van de meisjes Jaques toe.
Zo zag je de Gazastrook niet eerder
Ondanks de problemen besloot Jaques zich te richten op de momenten van plezier, hoop en kracht die ze meemaakte, op een plek waar het leven zeer geïsoleerd is en waar dat leven elk moment overhoop kan worden gegooid. Ze legde de jonge vrouwen zowel in hun vrij tijd als in hun sociale rol in de samenleving vast – als politieagentes en artsen, op school en in het café.
Jaques kreeg ook kritiek op haar werk, zo vertelt ze, omdat ze het lijden van de bevolking van de Gazastrook zou bagatelliseren. Maar ze gaat door met fotograferen en het verzamelen van verhalen. ‘Er is zo veel meer dan de oorlog,’ zegt ze. ‘Deze meisjes leiden ongelooflijk rijke levens. Ze werken, gaan naar school en hebben verwachtingen en dromen.’
