Fotografie

Zie hoe het leven eruitziet voor vluchtelingen boven de poolcirkel

Vluchtelingen uit het Midden-Oosten en Afrika zien de eerste sneeuw van hun leven en vinden uit hoe ze moeten bidden als de zon nooit opkomt.Door Meghan Collins SullivanFoto's door Axel Oberg

Door Meghan Collins Sullivan
Foto's Van Alle foto's: Axel Oberg

11 januari 2016

Het skiseizoen in het Zweedse Lapland, in het uiterste noorden van het land, begint halverwege februari. Maar er is een vakantiecomplex met de naam Riksgränsen niet ver van de Noorse grens dat nu al open is en het zit er vol.

De gasten, echter, zijn geen skiërs die van de hellingen genieten - het zijn vluchtelingen die gevechten ontvluchten.

Ze zijn, om precies te zijn, 600 vluchtelingen uit landen zoals Syrië, Afghanistan en Irak. Er zijn honderd kinderen bij. En ze passen zich nu aan, aan het leven boven de poolcirkel.

“Het hotel was donker en gesloten, maar min of meer schoon.”, zegt Sven Kuldkepp, directeur van Riksgränsen. “We hadden twee dagen om ons voor te bereiden. Het ging perfect, maar het was wel hectisch.”

In oktober toen er elke week 10.000 vluchtelingen in Zweden aankwamen, belde overheidsfunctionarissen Kuldkepp op met de vraag of hij zijn vakantiecomplex wilde openstellen voor asielzoekers. Toen de overheid eenmaal besloten had, ging het erg snel. Kuldkepp tekende de ene dag 's middags een contract en de volgende dag rond de lunch had hij bijna 600 gasten.

De overheid betaalt het resort 350 Swedish Krona (minder dan $41) per persoon per dag - veel minder dan een skigast zou betalen. “We deden het vooral om iets goeds te doen.”, zegt Kuldkepp.

De Zweedse overheid ontving in 2015 bijna 163.000 asielaanvragen, waarvan meer dan 75.000 alleen al in oktober en november. In een poging de vluchtelingenstroom af te remmen is Zweden afgelopen week begonnen met grenscontroles voor reizigers.

Alle vluchtelingen in Riksgränsen besloten asiel aan te vragen in Zweden. Maar de meesten verwachtten niet dat ze op 16 uur rijden naar het noorden vanaf Stockholm zouden belanden, zelfs niet tijdelijk. Op dit moment is de temperatuur in het resort -23° C en ligt er sneeuw.

Het Riksgränsen gebied ligt zo ver naar het noorden dat het er de meeste tijd helemaal donker is. In de maand januari komt de zon niet boven de horizon uit. Het schemert een paar uur per dag en de rest van de dag is het donker. Dat maakt het voor moslimvluchtelingen moeilijk om te bepalen wanneer ze moeten bidden omdat dat bepaald wordt door de stand van de zon aan de hemel.

“Het is net Hotel California zonder zon.”, zegt Marwan Arkawi, 22 jaar, die in oktober in Riksgränsen aankwam in oktober met de eerste groep. “Ik koos ervoor om naar Zweden te gaan, maar ik koos niet voor deze plek. Ik werd overgeplaatst naar de meest noordelijke plaats ter wereld.”

Een normale dag in Riksgränsen voor Arkawi en de andere vluchtelingen, zegt hij, betekent het eten van de maaltijden die het resort biedt, lezen, muziek luisteren, een instrument bespelen of kaarten en heel veel tijd doorbrengen op social media om contact te houden met vrienden en familie. Er worden ook activiteiten georganiseerd: skilessen, Zweedse en Engelse taallessen, biljarten, bokslessen.

Maar ondanks de afleiding kunnen het koude weer, de donkere dagen de cultuurverschillen tussen asielzoekers een uitdaging zijn.

“Je voelt hoe de spanning zich opbouwt onder de mensen. Ze zijn gewoon depressief.”, zegt Arkawi. “Iedereen is depressief, ook ik. Wij zijn compleet afgesloten.”

Arkawi zegt dat hij hoopt zijn jongere broer en zus en zijn ouders naar Stockholm te krijgen vanuit hun thuisstad Banyias in Syrië.

“Mijn stad is weggevaagd. De minderheid van Soennieten, de Soenni's, werden afgeslacht.”, zegt hij. “Ik wil niet in verplichte militaire dienst om mijn eigen mensen te doden. Ik wil een betere toekomst.”

Qasim Ali Radi, 47 jaar, kwam ook naar Zweden op zoek naar een betere toekomst. Hij liet zijn vrouw en vier kinderen achter in Irak en bracht twee weken door op zee met zijn 19-jarige zoon voor hij aankwam in Riksgränsen. Radi was een accountant en raakte verstrikt in een deel van het sektarische conflict waardoor zijn leven in gevaar kwam.

“Ik ben blij dat ik hier veilig ben.”, zegt hij. “Ja, het is hier donker. Maar ik voel me goed wanneer ik Engels en Zweeds leer.”

Radi had, net als veel recente vluchtelingen, een vreselijk ervaring nadat hij $3.000 betaalde voor twee plekken in een rubberboot van 6 meter met 50 mensen erin van Turkije naar Griekenland.

“De zee werd wild, de golven werden erg hoog en we raakten in paniek tot we de hoop verloren ooit nog veilig aan te komen met de boot. Vrouwen schreeuwden en kinderen huilden.”, zegt hij. “Na vijf uur liep het, wonderbaarlijk, goed af.” Radi hoopt ook de rest van zijn gezin naar Zweden te krijgen. “Toen we de zee overstaken voelde ik met erg gelukkig en tegelijkertijd huilde ik omdat het voelde alsof ik een deel van mijzelf verloor, door weg te zijn van mijn gezin waar ik de rest van mijn leven mee wil doorbrengen. En nu stromen mijn tranen over.”, zegt hij.

De vluchtelingen weten niet waar ze terecht gaan komen, maar weten wel dat hun tijd in Riksgränsen beperkt is. Het vakantiepark tekende een contract voor vier maanden om de vluchtelingen tijdelijk op te vangen - en die periode loopt af op 15 februari. De vakantiegangers keren terug naar Riksgränsen vanaf 19 februari.

“Wij weten niet waar ze naartoe zullen gaan.”, zegt Kuldkepp. “Maar dat probleem hebben ze al eerder opgelost en dat zal nu ook gebeuren.”