Vliegen lijkt vandaag vanzelfsprekend, maar dat was ooit heel anders. In de achttiende en negentiende eeuw droomden mensen ervan om te vliegen en veel uitvinders en natuurkundigen waagden zich aan de eerste vliegmachines. Vaak moesten ze hun uitvindingen zelf testen, zonder te weten of hun ideeën zouden werken. Voor Otto Lilienthal, Percy Pilcher, Franz Reichelt en Jean-François Pilâtre de Rozier liep dat fataal af.
1. Jean-François Pilâtre de Rozier: pionier van de ballonvaart
Als een van de eerste mensen die ooit de lucht in ging, speelde Pilâtre de Rozier een sleutelrol in de beginjaren van de ballonvaart. In 1783 maakte hij historische vluchten met heteluchtballonnen en bewees daarmee dat bemande luchtvaart mogelijk was. Een paar jaar later besloot Rozier nog een stap verder te gaan. Met een nieuwe ballon wilde hij het Kanaal oversteken, van Frankrijk naar Engeland.
Leestip: Hoe twee fietsenmakers met één korte vlucht de basis legden voor alle moderne luchtvaart
In 1785 ondernam hij die poging met een hybride ballon, die zowel op warme lucht als waterstof werkte. Dat bleek een gevaarlijke combinatie. De ballon vatte vlam en stortte neer van een hoogte van 450 meter. Pilâtre de Rozier kwam om het leven, en werd daarmee een van de eerste slachtoffers van de luchtvaartgeschiedenis.
2. Otto Lilienthal: de man die kon zweven
De Duitser Otto Lilienthal was een van de eerste mensen die het voor elkaar kreeg om door de lucht te zweven. In de jaren 1890 maakte hij honderden glijvluchten met toestellen die hij zelf bouwde. Hij onderzocht hoe vleugels werken en legde zo een belangrijke basis voor latere vliegtuigen.
Leestip: Hoe een vliegtuigcrash in de Sahara de inspiratie vormde voor een wereldberoemd sprookje
In 1896 ging het mis. Lilienthal verloor tijdens een vlucht de controle over zijn vleugels, en stortte neer. Hij overleed een dag later aan zijn verwondingen. Zijn werk bleef wel een grote inspiratie voor andere luchtvaartpioniers.
3. Percy Pilcher: een stap richting motorvliegtuigen
De Brit Percy Pilcher bouwde voort op het werk van Otto Lilienthal. Met zijn zelfgebouwde zweefvliegtuigen maakte hij steeds langere en gecontroleerdere vluchten, waarmee hij rond 1900 tot de veelbelovendste luchtvaartpioniers in Europa hoorde. Zijn ultieme ambitie was het ontwikkelen van een gemotoriseerd toestel; een enorme sprong voor de luchtvaart.
Leestip: Hoe een fietsenmaker 118 jaar geleden de eerste helikoptervlucht ooit maakte
In 1899 ging het mis tijdens een demonstratie. Een onderdeel van zijn zweefvliegtuig begaf het in de lucht, waarna Pilcher neerstortte. Hij overleed twee dagen later aan zijn verwondingen. Zijn ontwerp voor een gemotoriseerd vliegtuig werd nooit meer getest.
4. Franz Reichelt: de sprong van de Eiffeltoren
Franz Reichelt, een Oostenrijkse kleermaker in Parijs, geloofde dat hij een draagbare parachute kon maken voor piloten. Zijn ontwerp leek op een combinatie van jas en parachute, bedoeld om bij nood automatisch open te vouwen. Na tests met poppen was hij overtuigd dat het systeem werkte en nam zelf de proef op de som.
Leestip: De enerverende eerste expeditie naar de Noordpool per luchtballon
In 1912 koos hij de Eiffeltoren als locatie om zijn uitvinding in de praktijk te testen. De Franse autoriteiten hadden Reichelt enkel toestemming gegeven om zijn experiment uit te voeren in de veronderstelling dat hij opnieuw een dummy zou gebruiken. Tot ieders verbazing, waaronder die van zijn aanwezige vrienden, maakte Reichelt op het laatste moment bekend dat hij zelf zou springen. Hij had voldoende vertrouwen in zijn uitvinding.
De smeekbeden van de omstanders konden hem niet weerhouden om tot de eerste verdieping van de Eiffeltoren te klimmen, op zo’n 57 meter hoogte. Na enkele seconden van twijfel sprong hij naar beneden, maar zijn parachute opende zich niet goed. De val werd hem fataal. Zijn experiment werd gefilmd en groeide uit tot een van de bekendste momenten in de luchtvaartgeschiedenis.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
