Langs de kust van Normandië herinneren bunkers, monumenten, amfibietanks en geallieerde vlaggen aan een van de belangrijkste dagen uit de Tweede Wereldoorlog. Op 6 juni 1944, beter bekend als D-day, landden meer dan 150.000 geallieerde militairen op de Franse kust. Hun doel: West-Europa bevrijden van de nazi-bezetting. Wat gebeurde er op de vijf invasiestranden, en wat kun je daar vandaag nog van terugzien?
1. Sword Beach: de Britse route naar Caen
Sword Beach was de codenaam van de oostelijkst gelegen landingszone die op 6 juni 1944 door de geallieerde troepen werd aangedaan. Dit strand viel onder de verantwoordelijkheid van de Britten.
Dat was een strategische keuze, want de geallieerden hoopten via deze plek de landinwaarts gelegen stad Caen te bereiken, een belangrijk verkeers- en spoorwegknooppunt. Het strand werd relatief snel ingenomen, maar het duurde uiteindelijk nog weken voordat de Duitsers Caen uit handen gaven.
Het strand strekt zich uit over een lengte van zo’n acht kilometer en langs de kust zijn verschillende dorpjes te bezoeken die ondanks de gevechten overeind bleven staan. Het is een populair gebied onder gezinnen, want de stranden zijn breed en het water is ondiep.
Met name bij laagwater is het een goed idee om een wandeling over het strand te maken, want dan zie je pas echt goed hoe groot de afstand was die de geallieerden destijds moesten overbruggen.
2. Juno Beach: de zwaarbevochten Canadese landing
Iets verder naar het westen werd Juno Beach toegewezen aan de Canadezen, die op fel verzet van de Duitsers stuitten. De stranden werden onder andere verdedigd met mijnen, zogenoemde ‘Tsjechische egels’ en prikkeldraad.
In eerste instantie leden de Canadese troepen zware verliezen, maar binnen een paar uur waren de eerste kustdorpen ingenomen. Ook de opmars landinwaarts kwam goed op gang: sommige Canadese eenheden kwamen die dag verder dan op enig ander invasiestrand.
De herinnering aan 6 juni 1944 is ruim tachtig jaar later nog sterk aanwezig bij Juno Beach in de vorm van betonnen bunkers, monumenten en obstakels. In het dorpje Courseulles-sur-Mer kun je een bezoek brengen aan het Juno Beach Centre, dat over de militaire rol van Canada gaat.
3. Gold Beach: een van de succesvolste landingen
De Britten waren ook verantwoordelijk voor Gold Beach, dat te boek staat als een van de succesvolste landingen tijdens D-day. Vanaf Gold Beach was het plan om door te stoten naar Bayeux, en dat lukte de volgende dag al. De stad werd zonder bloedvergieten overgenomen en ook het verlies op de stranden viel relatief gezien mee.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
Wie anno nu een bezoekje brengt aan Gold Beach mag zich verheugen op een goudgeel strand dat bij laagwater nog altijd herinneringen aan de Britse landing blootlegt. Zo kun je bij Arromanches-les-Bains grote betonnen caissons zien liggen die werden gebruikt om een tijdelijke haven te vormen.
4. Omaha Beach: het bloedigste strand van D-day
Zo’n 24 kilometer ten westen van Gold Beach ligt Omaha Beach, de bekendste van alle vijf de invasiestranden vanwege de vele doden en gewonden die hier bij de landing vielen.
Omaha Beach was het domein van de Amerikaanse geallieerde troepen, die zich niet alleen moesten wapenen tegen de nazi’s, maar ook te maken kregen met een ruwe zee. Veel materieel zonk in de hoge golven en alleen al op de eerste dag vielen er duizenden Amerikaanse slachtoffers.
Als je een kijkje neemt ter hoogte van Omaha Beach wordt al snel duidelijk welke strategische voordelen de Duitsers destijds hadden en hoe kwetsbaar de Amerikanen waren. Vanaf de torenhoge kliffen konden ze de aanstormende geallieerde troepen zien aankomen en bovendien eenvoudig onder vuur nemen. Toch lukte het de Amerikanen om op te rukken en door de Duitse verdedigingslinie te breken.
5. Utah Beach: een fout die goed uitpakte
Het verloop van de Amerikaanse landing op Utah Beach, de westelijkste landingszone, ging niet helemaal volgens plan. Vanwege sterke stroming waren sommige troepen een stuk zuidelijker terechtgekomen.
Deze niet-geplande landing klinkt als een potentiële catastrofe, maar het pakte uiteindelijk goed uit omdat die plek zwakker werd verdedigd. Vanwege het geringe aantal slachtoffers en snelle inname van de eerste doelen wordt dit ook wel gezien als de succesvolste D-day-landing.
Verspreid langs de kust zijn verschillende herdenkingsmonumenten te bezoeken. Landinwaarts is ook het dorpje Sainte-Mère-Église een aanrader, want hier staat de beroemde kerk waar de Amerikaanse parachutist John Steele aan bleef hangen.
De man werd gevangen genomen door de Duitsers, maar wist te ontsnappen. Het behoeft niet heel veel fantasie om je voor te stellen hoe dat er destijds uit moet hebben gezien, want aan de bewuste klokkentoren hangt nu een pop.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Stéphanie is freelance (reis)journalist en fotograaf. Ze schrijft voor National Geographic het liefst over onderwerpen waar ze ook in het dagelijks leven niet over uitgepraat raakt. Met ruim vijftig landen op de teller is reizen een van haar grote hobby's, maar eerlijk is eerlijk: in haar volkstuintje is ze minstens zo gelukkig als ver weg.
