Na maanden van voorbereiding zetten de geallieerden op 6 juni 1944, dit weekend 82 jaar geleden, hun grootste militaire operatie ooit in gang. Onder de codenaam Operatie Overlord steken honderdduizenden Amerikaanse, Britse, Canadese, Poolse en andere geallieerde militairen het Kanaal over om bezet Europa te bevrijden van nazi-Duitsland. D-day markeert het begin van Hitlers ondergang. Deze bijzondere foto’s tonen de aanloop naar de invasie, de landing in Normandië en de lange weg naar de bevrijding van West-Europa.

Een prinses tussen de troepen

Op 17 mei 1944 inspecteert de achttienjarige prinses Elizabeth, in de buurt van Brighton aan de zuidkust van Engeland, een erewacht van het Tweede Bataljon Grenadier Guards. De Grenadiers zouden half juni in Normandië landen en later, op 3 september, deelnemen aan de bevrijding van Brussel.

prinses elizabeth inspecteert troepen
Shawshots/Alamy/ACI

Het gewone leven naast de oorlog

Amerikaanse militaire voertuigen staan opgesteld in een straat in Southampton en wachten op transport naar Normandië, terwijl een vrouw ongestoord haar was buiten ophangt.

amerikaanse soldaten landen op omaha beach tijdens dday
Evening Standard/Getty Images

Eisenhower en Churchill inspecteren de invasietroepen

De Amerikaanse opperbevelhebber Dwight D. Eisenhower (links) en de Britse premier Winston Churchill inspecteren Amerikaanse parachutisten in Engeland, maart 1944.

eisenhower en churchill overleggen tijdens operatie overlord
ACI

Woorden van strijdvaardigheid

Britse troepen van de Zesde Luchtlandingsbrigade bekijken de boodschap op hun Horsa-zweefvliegtuig op een vliegveld in Engeland. Op de avond van 6 juni 1944 steken ze het kanaal over om in Normandië voorraden en versterkingen te droppen.

woorden van strijd
Piemags/Alamy/ACI

Op weg naar Sword Beach

In Gosport (Engeland) gaat op 1 juni 1944 een Sherman-tank van de Britse 13th en 18th Royal Hussars aan boord van een landingsschip. De tank zou later landen op Sword Beach en daarvandaan, als onderdeel van de 27th Armoured Brigade, doorstoten naar het binnenland om begin juli deel te nemen aan de Slag om Caen.

een militair voertuig gaat aan boord van een schip
Piemags/Alamy/ACI

De invasievloot verzamelt zich

Ter voorbereiding op de aanval varen op 24 mei 1944 landingsvaartuigen langs het hoofdkwartierschip, de HMS Bulolo. De Britse koning George VI inspecteert de stoet vanaf het schip.

Landingsvaartuigen waren essentieel voor de amfibische aanval, en de manoeuvres vonden plaats op de waterwegen tussen Southampton en het eiland Wight. Door de geschiedenis heen hebben hier vaker grote Engelse vloten verzameld voordat ze koers zetten naar open zee.

inspectie van landingsvaartuigen
Album/Universal Images Group/Universal History Archive

Fietsen voor de bevrijding

Canadese troepen van de Stormont, Dundas en Glengarry Highlanders springen in het water voor Juno Beach in Normandië. Met fietsen proberen ze zich daarna snel en geruisloos landinwaarts te verplaatsen.

soldaten springen van boord in normandie
ACI

Voet aan wal in Normandië

Britse geniesoldaten, belast met het herstellen van bruggen en wegen en het ruimen van mijnen en explosieven, arriveren op D-day op Sword Beach. Achter hen bieden medici hulp aan de gewonden, terwijl in de verte commando’s van de Eerste Special Service Brigade aan land gaan.

britse soldaten landen in normandië tijdens dday
Album/Topfoto

De prijs van de bevrijding

De lichamen van Amerikanen die tijdens de operatie sneuvelden liggen op een geïmproviseerde begraafplaats in Normandië. Na de oorlog werden de lichamen overgebracht naar de Verenigde Staten of herbegraven op militaire begraafplaatsen in Europa.

Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!

Alleen al op D-day, 6 juni 1944, kwamen 2501 Amerikanen om het leven – meer dan de helft van het totale aantal geallieerde doden die dag. Tijdens de daaropvolgende Slag om Normandië sneuvelden zo’n 73.000 geallieerde soldaten en raakten er nog eens 153.000 gewond.

gesneuvelde amerikaanse soldaten
Album/Tallandier/Bridgeman

Zweefvliegtuigen boven Normandië

Op de eerste dag van de invasie landen zweefvliegtuigen van de Amerikaanse Negende Luchtmacht in Normandië. Ze vervoeren infanterie, wapens en voorraden en vereisen veel vaardigheid van zowel de piloten als de vliegtuigen die hen naar hun positie slepen.

Hier cirkelen de C-47- ‘Skytrain’ vliegtuigen die de zweefvliegtuigen over het Kanaal trokken nog steeds boven hun hoofden. Een neergestort zweefvliegtuig ligt op enige afstand van de resterende toestellen.

zweefvliegtuigen tijdens d day
Album/Granger, NYC

Straat voor straat veroverd

Amerikaanse troepen patrouilleren in Carentan, Normandië, in augustus 1944. Na zware gevechten gaven de Duitse troepen op 14 juni 1944 de stad over aan de Amerikaanse 101e Luchtlandingsdivisie. De verovering van Carentan bood de geallieerden een belangrijke uitvalsbasis voor de aanval op de strategische havenstad Cherbourg.

geallieerde troepen veroveren normandië op de nazi's
Album/Heritage Images/Keystone Archives

Parijs is bevrijd

Na vier jaar Duitse bezetting trekken Franse militaire voertuigen op 26 augustus 1944 onder luid gejuich van de menigte door de straten bij de Arc de Triomphe in Parijs. Twee dagen eerder bereikte de Franse Tweede Pantserdivisie als eerste het centrum van Parijs.

De Amerikaanse Vierde Infanteriedivisie volgde een dag later. Parijs was eindelijk vrij, maar hongersnood lag op de loer. De geallieerden zouden veel tijd besteden aan het herstellen van de bevoorradingslijnen naar de Franse hoofdstad.

historical celebration featuring military vehicles and crowds
Album/AKG Images

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!

Headshot of Stéphanie Versteeg

Stéphanie is freelance (reis)journalist en fotograaf. Ze schrijft voor National Geographic het liefst over onderwerpen waar ze ook in het dagelijks leven niet over uitgepraat raakt. Met ruim vijftig landen op de teller is reizen een van haar grote hobby's, maar eerlijk is eerlijk: in haar volkstuintje is ze minstens zo gelukkig als ver weg.