Een lunch op het strand wordt soms bruut verstoord door een zeemeeuw die het op je frietjes heeft voorzien. Dierenecoloog Laura Kelley van de University of Exeter (VK) onderzoekt de vogel al jaren en wilde weten waarom sommige meeuwen mensenvoedsel stelen. Ze kwam erachter dat de ene meeuw de andere niet is en geeft tips om te voorkomen dat je lunch verdwijnt in de maag van een meeuw.
De meeuw is een kleptoparasiet
Het stelen van voedsel is een bekende foerageertactiek van de meeuw. Het zijn zogeheten kleptoparasieten: dieren die voedsel stelen van zowel hun eigen als een andere diersoort. Deze techniek wordt ook toegepast door andere zeevogels, zoals jagers (roofvogels) en de Amerikaanse zeearend. Maar omdat we daar niet veel mee in aanraking komen, vallen hun dievenklauwen niet op.
Stelende vogels als de zeearend achtervolgen hun doelwit net zolang tot zij hun eten laten vallen. Daarna grijpen ze de buit en gaan ze ermee vandoor. Voor dat gedrag is een andere set vaardigheden nodig dan het stelen van broodjes van strandgangers. Kelley en andere wetenschappers onderzochten hoe en waarom meeuwen voedsel stelen van mensen, en hoe je een overval kunt voorkomen.
Meeuwen houden niet van staren
In een van hun experimenten legden Kelley en haar team een zware zak chips neer op ongeveer een meter afstand bij hen vandaan. De ene keer staarden de wetenschappers de vogel aan als hij eraan kwam, de andere keer keken ze net zolang de andere kant op tot ze geritsel hoorden.
Leestip: Waarom zingen vogels in de lente zo uitbundig? ‘Het is opmerkelijk precies getimed’
Van de 74 meeuwen die geheel toevallig meededen aan dit experiment, kwamen er maar 27 op het eten af. Negentien van hen probeerden de chips daadwerkelijk te grijpen. De meeuwen letten ook op of ze in de gaten werden gehouden. Als de onderzoekers wegkeken, sloegen ze vaker hun slag dan wanneer ze werden aangestaard.
Dat slechts een derde van de vogels het voedsel wilde stelen, laat volgens de onderzoekers zien dat ze banger zijn voor mensen dan we vaak denken. Dat ze daarnaast ook reageren op gestaar, bewijst dat ze een sterk ontwikkeld cognitief vermogen hebben.
Helpt het om te schreeuwen?
Staren lijkt dus een geschikte strategie om meeuwen bij je lunch weg te houden. Kelley wilde daarnaast weten of schreeuwen zou helpen. Om dat uit te zoeken, legden de biologen frietjes in een doorzichtige doos en gingen ze op zoek naar meeuwen. Als ze er eentje hadden gevonden, legden ze de doos neer en wachtten ze tot de meeuw de lekkernij opmerkte.
Daarna draaiden ze een van de volgende drie opnames: een zingende roodborst, een man die schreeuwde dat de meeuw het eten met rust moest laten en een man die dezelfde tekst op een neutrale toon uitsprak.
De zangvogel trok weinig aandacht, maar de meeuwen reageerden op de menselijke stem door terug te deinzen en de aanval te staken. Ze vlogen ook vaker weg als ze geschreeuw hoorden in plaats van rustig gepraat.
Specialiseren in stelen
Uit een ander onderzoek blijkt dat meeuwen opvallend oplettend zijn. Biologen van de University of Sussex (VK) vroegen zich af of de vogels onderscheid konden maken tussen objecten die wel of niet door mensen waren aangeraakt, en dus meer of minder interessant waren.
Om hun hypothese te testen, gebruikten ze zakjes chips in twee verschillende kleuren: groen en blauw. De onderzoekers zetten beide chipszakken op het strand, en hielden een derde zakje in hun hand. Bijna alle vogels die de zakken op het strand aanvielen, gingen voor de kleur die de biologen in hun hand hadden.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
Wederom kwam maar een vijfde van de geobserveerde meeuwen op de zak chips af. De meeuwen die de chipszakken met rust lieten, kwamen na afloop van het experiment wel op de plek af waar de onderzoeker had gezeten. Ze wisten dus wel degelijk dat er zojuist gegeten was.
Wellicht specialiseren sommige meeuwen zich in het stelen van menselijk voedsel, terwijl anderen zich toeleggen op een meer conventioneel dieet van vis en schelpdieren.
Charmante vogels
Sommige meeuwen zijn brutaal genoeg om via een duikvlucht het eten uit je handen te grissen. Kelley observeerde dat meer dan eens in het stadje St. Ives, waar ze tien jaar geleden aankwam. In het nabijgelegen Exeter deden de meeuwen dit toen nog niet, maar inmiddels vertonen de meeuwen daar hetzelfde gedrag als in St. Ives. Hoe dat kan? Niemand die het weet.
Leestip: Waarom duiken raven altijd zo snel op bij wolvenprooien? Hun geheugen blijkt de sleutel
Kelley en haar collega’s zagen dat succesvolle duikers vaak van achteren komen aanvliegen en over het algemeen volwassen zijn. Dat duidt erop dat het tijd kost om dit gedrag te leren. Om te voorkomen dat je voedsel uit je handen wordt gegrist, kun je het best met je rug tegen een muur zitten. Een parasol kan mogelijk ook uitkomst bieden.
Helemaal voorkomen dat je je maaltijd kwijtraakt aan een meeuw is onbegonnen werk, maar door ze beter te begrijpen, kun je ze wel leuker gaan vinden. Dat geldt in ieder geval voor Kelley. ‘Ik vind ze charmant.’
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
