Diep in het Braziliaanse regenwoud leeft een van de opmerkelijkste schimmels op aarde: Ophiocordyceps. Zodra een mier geïnfecteerd raakt, neemt de schimmel geleidelijk de controle over zijn gedrag over. Hij dwingt het dier zijn kolonie te verlaten, zich vast te bijten in een plant en uiteindelijk te sterven, zodat nieuwe sporen zich kunnen verspreiden. Nieuw onderzoek in IMA Fungus laat nu zien dat de schimmel zich ook verschuilt in de mossen van het Amazonewoud.
De schimmel blijkt zich ook in planten te verschuilen
Tot het geslacht Ophiocordyceps behoren meer dan 350 schimmelsoorten die een hele reeks aan verschillende insecten infecteren, waaronder mieren. Wetenschappers van het Braziliaanse National Institute for Amazonian Research (INPA) hebben nu via een DNA-analyse ontdekt dat deze schimmel zich ook ophoudt in de mossen van het Amazoneregenwoud.
Ze troffen de schimmels aan in omliggende mossen, inclusief planten die zich op tien meter afstand van een geïnfecteerde mier bevonden.
Dat wijst erop dat de schimmel twee levensfasen heeft: een waarin hij als parasiet mieren infecteert en eentje als endofyt (een symbiotische schimmel die in planten leeft). Dat laatste was tot nu toe onbekend. Wel werd al in 2020 aangetoond door Chinese wetenschappers dat een verwante schimmel als endofyt leeft in planten in de Himalaya.
Nauwe band tussen schimmel en plant
Dat de schimmel mieren ertoe aanzet zich juist vast te bijten in planten waarin hij ook als endofyt voorkomt, wekt de indruk dat de plant zelf ook een rol speelt in de gedragsmanipulatie, aldus de onderzoekers.
Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg National Geographic toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!
De schimmel op zijn beurt vergroot mogelijk zijn overlevingskansen door zich in mossen te verschuilen als er weinig insectengastheren te vinden zijn. ‘We dachten altijd dat deze schimmel alleen als parasiet leefde,’ zegt bioloog en hoofdonderzoeker Tales Alves-Júnior van het INPA.
‘Uit uit onze resultaten blijkt echter dat er een veel nauwere link bestaat tussen de levenscyclus van planten en die van schimmels die het gedrag manipuleren van mieren,’ sluit hij af.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
Roeliene werkt als editor voor National Geographic. Daarnaast levert ze als wetenschapsjournalist bijdragen aan onder meer Quest en KIJK Magazine. Ze is dol op reizen, godsdienstgeschiedenis en een stevige wandeling.
