Twee bultrugwalvissen hebben een uitzonderlijke reis gemaakt tussen broedgebieden bij Australië en Brazilië. Onderzoekers ontdekten dat de dieren meer dan 14.000 kilometer open oceaan hebben overgestoken. Het is de grootste afstand die ooit is vastgesteld tussen twee waarnemingen van dezelfde bultrugwalvis. De ontdekking, vandaag gepubliceerd in Royal Society Open Science, laat zien hoe onverwacht mobiel deze oceaanreuzen kunnen zijn.

Herkend aan hun unieke staartvinnen

De opmerkelijke ontdekking werd mogelijk dankzij duizenden foto’s van bultrugwalvissen die wereldwijd zijn verzameld via het platform Happywhale. Onderzoekers analyseerden in totaal 19.283 foto’s van staartvinnen van hoge kwaliteit.

Door de foto’s te laten scannen door een beeldherkenningsalgoritme, en ze vervolgens handmatig te controleren, ontdekte het team twee bultrugwalvissen die in zowel Australië als Brazilië waren gefotografeerd.

Leestip: Hoe in 1876 een walvis per spoor naar New York werd gebracht – en stierf

‘Dit onderzoek laat zien hoe belangrijk burgerwetenschap is,’ zegt hoofdonderzoeker Cristina Castro van de Pacific Whale Foundation. ‘Iedere foto draagt bij aan ons begrip van de walvisbiologie, en in dit geval heeft het ons ook nog eens een verslag van een van de extreemste verplaatsingen ooit opgeleverd.’

Een recordreis tussen twee oceanen

De ene walvis werd in 2007 voor het eerst met de camera vastgelegd in Hervey Bay, in het Australische Queensland. In 2019 stond het dier nogmaals op de foto, maar nu voor de kust van São Paulo in Brazilië. Hemelsbreed is de afstand tussen deze twee plaatsen zo’n 14.200 kilometer, ongeveer gelijk aan de afstand tussen Amsterdam en Sydney.

Omdat alleen het begin- en eindpunt van de route zijn vastgelegd, is onduidelijk welke route en hoeveel kilometer hij werkelijk heeft afgelegd.

Wil je niets missen? Volg National Geographic op Google Discover en voeg toe als voorkeursbron om onze verhalen vaker te zien in je Google-feed!

Nog opvallender was de tweede walvis. Die werd in 2003 vastgelegd in de Abrolhos-archipel voor de Braziliaanse kust, een belangrijke kraamkamer voor bultruggen. In september 2025 werd exact dezelfde walvis opnieuw gefotografeerd, ditmaal alleen zwemmend in Hervey Bay.

De afstand tussen die twee waarnemingen bedraagt ongeveer 15.100 kilometer, een nieuw wereldrecord voor een bultrugwalvis.

Zeldzaam gedrag met grote gevolgen

Volgens de onderzoekers zijn zulke extreme verplaatsingen uitzonderlijk. Van de bijna 20.000 walvissen die in vier decennia werden gefotografeerd, bleken slechts twee individuen zulke enorme afstanden te hebben afgelegd.

Toch kunnen die zeldzame reizen biologisch belangrijk zijn. ‘Wanneer walvissen tussen verschillende broedgebieden bewegen, kan dat helpen om genetische diversiteit in stand te houden,’ zegt mede-auteur Stephanie Stack van Griffith University in Australië.

Leestip: Een walvis met volle buik zingt meer, blijkt uit onderzoek

Daarnaast zouden de dieren ook culturele informatie meenemen. Bultrugwalvissen staan bekend om hun complexe zang, die zich soms over volledige oceanen verspreidt. ‘Hun liederen gedragen zich bijna als muziektrends onder mensen,’ aldus Stack.

Waarom langdurig onderzoek cruciaal is

De ontdekking ondersteunt ook de zogeheten Southern Ocean Exchange-hypothese. Die theorie stelt dat bultruggen van verschillende populaties elkaar soms ontmoeten op gezamenlijke voedselgronden rond Antarctica.

Daar zouden sommige dieren vervolgens een andere migratieroute terug volgen, en zo terechtkomen in een volledig nieuw broedgebied, soms duizenden kilometers van hun oorspronkelijke populatie vandaan.

Volgens Stack was deze ontdekking alleen mogelijk dankzij langdurige internationale samenwerking. ‘Deze walvissen zijn tientallen jaren na elkaar gefotografeerd, door verschillende mensen, aan de andere kant van de wereld,’ zegt ze. ‘En toch kunnen we hun levensgeschiedenis met elkaar verbinden.’

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!