Voor het nieuwe onderzoek bestudeerde een team van wetenschappers, geleid door archeologen van de Universiteit van Glasgow en de Universiteit van York, het gebit van ruim zeventig individuen van 28 verschillende vindplaatsen in Europa, van het noorden van Schotland tot het zuiden van Spanje. Op de tanden van prehistorische Europeanen vonden ze ‘direct bewijs voor de wijdverspreide consumptie van zeewier en zoetwaterplanten’.

‘Inmiddels zijn zeewieren en waterplanten vrijwel volledig verdwenen uit het traditionele westerse dieet,’ zegt Karen Hardy, professor prehistorische archeologie aan de Universiteit van Glasgow en leider van het onderzoek. ‘Het is geweldig om te kunnen aantonen dat deze algen lange tijd deel uitmaakten van het Europese dieet.’

Al achtduizend jaar geleden

Volgens de onderzoekers werden zeewieren en andere waterplanten al door Europeanen gegeten in het mesolithicum – de periode van 9500 v.C. tot het begin van de landbouw en veeteelt in Europa rond 5500 v.C.

In sommige gevallen kon zelfs de kleur van het gegeten zeewier bepaald worden; een monster van de Orkney-eilanden van zo’n vijfduizend jaar oud bevatte bijvoorbeeld rood zeewier. In dit prehistorische gebit vonden de onderzoekers daarnaast bewijs van een soort kool, hoogstwaarschijnlijk zeekool. Deze zoutminnende plant, die groeit in kustgebieden, werd in de eerste eeuw n.C. door Plinius de Oudere genoemd als een remedie voor scheurbuik bij zeelieden.

Eeuwen later, in de middeleeuwen, stonden algen nog steeds op het menu in Europa. Historische bronnen verwijzen naar tiende-eeuwse wetgeving rond het verzamelen van zeewier in IJsland, Frankrijk en Ierland.

Zeewier raakt uit de mode

In de achttiende eeuw was het eten van zeewier in Europa uit de mode geraakt; zeeplanten stonden in deze tijd bekend als hongervoedsel.

De onderzoekers hopen dat hun resultaten bijdragen aan een herontdekking van een voedingsbron die duizenden jaren lang geliefd was in de Europese keuken.

‘Niet alleen toont dit onderzoek aan dat zeewier al achtduizend jaar geleden in Europa gegeten werd,’ zegt mede-auteur Stephen Buckley van de Universiteit van York. ‘Maar ook dat dit bleef gebeuren in het neolithicum, een periode waarvan gewoonlijk wordt aangenomen dat mensen door de introductie van landbouw afstand deden van mariene voedselbronnen. Hieruit blijkt dat deze prehistorische mensen de voedingswaarde van zeewier goed genoeg begrepen om hun dieet te blijven aanvullen met voeding uit de zee.’