Aan het begin van de negentiende eeuw deed in het Amerikaanse Wilde Westen een verhaal de ronde dat zo ongelooflijk was dat het later zou uitgroeien tot een legende. Pelsjager Hugh Glass overleefde een aanval van een grizzlybeer, werd voor dood achtergelaten en kroop vervolgens honderden kilometers door de wildernis. Zijn overlevingstocht vormde de basis voor de film The Revenant (2015), maar het waargebeurde verhaal is minstens zo indrukwekkend als de verfilming.
Pelsjachtexpedities naar het westen
Aan het begin van de negentiende eeuw schoof de Amerikaanse grens steeds verder westwaarts. Kolonisten en ondernemers trokken het binnenland in, op zoek naar grond, rijkdom en handel. Dat ging vaak ten koste van de inheemse volken die er al eeuwen leefden.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
Een van die nauwelijks verkende regio’s was de bovenloop van de Missouri. Hoewel het het stroomgebied van de rivier werd bewoond door de Arikara, besloot generaal William Henry Ashley om er in 1822 een pelsjachtexpeditie naartoe te organiseren. Samen met zijn zakenpartner Andrew Henry riep hij via een krantenadvertentie honderd mannen op om het gebied te verkennen.
De aanval van de grizzly
Hugh Glass sloot zich aan bij het gezelschap en trok in 1823 met Ashley de rivier op. Al snel ging het mis: de groep werd onverwachts aangevallen door Arikara-krijgers die hen uit hun woongebied wilden verdrijven.
Na een mislukte vergeldingsactie concludeerde Ashley dat de Missouririvier niet langer een veilige route bood. Om verdere confrontaties te vermijden werd besloten de expeditie op te splitsen en over land verder te trekken. Glass sloot zich aan bij de groep onder leiding van Henry, bestaande uit ongeveer twintig tot dertig man. Omdat hij was aangesteld als jager van de groep, liep hij vaak op enige afstand vóór de rest uit.
Leestip: Komt na de wolf ook de bruine beer terug naar Nederland?
Tijdens zo’n jacht ging het gruwelijk mis. Glass stuitte op een moedergrizzly die haar twee jongen probeerde te beschermen. De beer stormde op hem af, sloeg hem tegen de grond en verscheurde hem met haar scherpe klauwen. Pas toen de rest van het gezelschap zijn geschreeuw hoorde, schoten ze te hulp.
De beer werd gedood, maar de schade was al aangericht. Glass’ benen zaten vol diepe wonden en zijn nek was zo ernstig toegetakeld dat zelfs zijn luchtpijp open lag. De meesten waren ervan overtuigd dat hij de volgende ochtend niet zou halen.
Achtergelaten om te sterven
Henry weigerde echter zo lang te wachten: een nieuwe aanval van de Arikara kon ieder moment plaatsvinden. Glass werd meegenomen op een geïmproviseerd draagbed, zodat hij later kon worden begraven.
Twee dagen lang werd Glass meegedragen, wat het tempo van de expeditie aanzienlijk verlaagde. Henry besefte dat dit een risico vormde en stelde voor dat twee vrijwilligers bij Glass zouden achterblijven totdat hij stierf. Daarna zouden zij hem begraven en zich weer bij de groep voegen.
Het was een gevaarlijke taak, en daarom werd een bonus van tachtig dollar uitgeloofd. Uiteindelijk gingen de ervaren Fitzgerald en de pas negentienarige Bridges akkoord. Terwijl de rest verder trok, begonnen de twee mannen al met het graven van een graf.
Leestip: Hoe een bizar ongeval de persoonlijkheid van Phineas Gage veranderde
Vijf dagen lang bleven ze bij Glass, die nog altijd in leven was. Fitzgerald weigerde langer te wachten, uit angst ontdekt te worden door de Arikara. Hij overtuigde de jonge Bridges ervan dat ze hun afspraak waren nagekomen. De twee vertrokken, namen Glass’ geweer, tomahawk en vuurmaakgerei mee en lieten hem achter om alleen te sterven.
Een onmogelijke overlevingstocht
Toen Glass wakker werd, realiseerde hij zich dat hij was achtergelaten. Hij wikkelde zijn verwonde been in de berenhuid die als doodskleed over hem heen was gelegd en begon aan een onmogelijke tocht naar het dichtstbijzijnde fort, meer dan driehonderd kilometer verderop.
Leestip: Waarom toerisme in Alaska van groot belang is voor de bruine beer
Wekenlang leefde hij van bessen, wortels en insecten die hij onderweg vond. Volgens latere vertellingen liet hij maden het dode vlees uit zijn wonden eten om infecties te voorkomen. Eenmaal bij de Missouririvier bouwde Glass een vlot en liet zich stroomafwaarts drijven. Halverwege oktober 1823 strompelde hij Fort Kiowa binnen, na een tocht van ongeveer zes weken.
Wraak die uitbleef
Na zijn herstel besloot Glass de mannen op te zoeken die hem hadden achtergelaten. Van een vergelding kwam het echter niet. De jonge Bridges spaarde hij vanwege diens leeftijd. Fitzgerald had zich inmiddels bij het leger aangesloten; ook hem liet Glass leven, omdat het doden van een soldaat hem zelf de doodstraf zou hebben opgeleverd.
Het verhaal van Hugh Glass verscheen enkele jaren later in de krant als een literair verslag. Omdat Glass het zelf niet schreef, bestaat er twijfel over de exacte toedracht. Door de jaren heen werd het verhaal telkens opnieuw verteld en aangepast, waardoor historici vermoeden dat sommige details zijn aangedikt. Toch werd Glass’ overleving een van de populairste verhalen in het Amerika van de negentiende eeuw.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
