Voor de oude Egyptenaren waren huisdieren veel meer dan simpel gezelschap om het huis mee te delen. Ze golden als geschenken van de goden, droegen bij aan religieuze rituelen en fungeerden als statussymbool. Dat blijkt onder meer uit de zorg waarmee ze werden gemummificeerd, vaak net zo zorgvuldig als hun menselijke eigenaars. Men geloofde dat mens en dier elkaar in het hiernamaals weer zouden ontmoeten.
Archeologen vonden ook gemummificeerde dieren met genezen botbreuken, wat erop wijst dat ze medische zorg kregen. Tegelijkertijd zijn er aanwijzingen dat sommige dieren hun verwondingen opliepen bij het vangen of temmen. Hoe dan ook: huisdieren namen binnen Egyptische huishoudens een opvallend centrale plek in. Van katten tot krokodillen: deze vijf dieren speelden een bijzondere rol.
1. Katten – heilig, beschermd en geliefd
Dat katten een uitzonderlijke status hadden in het oude Egypte, staat buiten kijf. Ze werden gehouden om graanopslagplaatsen te beschermen tegen muizen en ratten, maar kregen al snel ook een religieuze betekenis. Katten werden geassocieerd met de godin Bastet, symbool van vruchtbaarheid en bescherming. Gemummificeerde katten waren een populair offer in haar tempels.
Leestip: Nieuwe vondst laat zien hoe de orde werd gehandhaafd in het oude Egypte
De Griekse historicus Herodotus beschreef hoe Egyptenaren bij een woningbrand soms eerst hun kat in veiligheid brachten voordat ze het vuur bestreden. Het doden van een kat, zelfs per ongeluk, gold als een zware misdaad en kon met de dood worden bestraft.
2. Honden – jagers, wachters en trouwe metgezellen
Naast katten hadden ook honden een vaste plek in Egyptische huishoudens. Ze werden ingezet voor de jacht, als waakhond en als gezelschapsdier. Muurschilderingen uit circa 3500 v.C. tonen al honden aan de lijn, wat de indruk wekt dat de Egyptenaren halsbanden en leibanden gebruikten.
Rouw om een overleden hond was zichtbaar en ritueel. Familieleden schoren zich kaal; bij de elite, die vaak al geschoren was om luizen te voorkomen, werden vooral de wenkbrauwen verwijderd als teken van verdriet.
3. Stieren en koeien – heilig vee met kosmische betekenis
Stieren en koeien speelden een sleutelrol in de Egyptische religie. De Apis-stier werd vereerd als levende manifestatie van een god en stond symbool voor kracht, vruchtbaarheid en wedergeboorte. Stieren werden geofferd tijdens belangrijke ceremonies.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
Koeien daarentegen waren heilig en werden zelden geofferd. Ze waren verbonden met godinnen als Hathor, godin van moederschap, liefde en schoonheid. Volgens Herodotus beschouwden Egyptenaren het als een ernstige schande om een koe pijn te doen.
4. Apen – exotische huisgenoten met een goddelijke link
Exotische dieren waren geen uitzondering in welgestelde Egyptische huishoudens. Bavianen werden gehouden als gezelschapsdier en stonden symbool voor goden als Thoth en Hapy. Na hun dood werden ze vaak gemummificeerd.
Een opmerkelijke vondst betrof de hoogpriesteres Maatkare Mutemhat. Naast haar mummie lag een kleinere, die lange tijd voor haar kind werd gehouden. Röntgenonderzoek in 1968 toonde aan dat het ging om haar gezelschapsaap. Haar halfzus werd zelfs samen met een gazelle begraven.
5. Krokodillen – vereerd en verzorgd
Van alle exotische dieren die de Egyptenaren als gezelschapsdier hielden, waren krokodillen misschien wel het opvallendst. Ze waren verbonden met Sobek, de god van water en vruchtbaarheid. Er zijn duizenden krokodillenmummies gevonden en zelfs aanwijzingen voor speciale fokkerijen, zoals in Narmouthis.
Leestip: Welke hobby’s hadden de oude Egyptenaren?
Toch is het onwaarschijnlijk dat krokodillen echt als huisdier werden gehouden. Hun rol was vooral ritueel en symbolisch. Door hun heilige status kregen ze wel aandacht en verzorging, maar van een dagelijks gezelschapsdier was geen sprake.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
