In 1987 waren Britse onderzoekers in de Zuid-Chinese Zee op zoek naar het wrak van een Nederlands VOC-schip. Ze vonden iets veel ouders en zeldzamers: een ruim dertig meter lange Chinese jonk uit de twaalfde eeuw. Het schip, later bekend als de Nanhai 1, lag eeuwenlang verborgen onder het slib – en bleef na de ontdekking nog tientallen jaren geheim.
China keert zich naar de zee
De vondst voert terug naar een kantelpunt in de Chinese geschiedenis. In 1125 verloor de Song-dynastie de controle over het noorden van China. De keizer trok zich terug naar het zuiden en vestigde zijn hof in Lin’an, het huidige Hangzhou. Daar ontstond de Zuidelijke Song-dynastie (1127-1279).
Leestip: Het spookschip dat 38 jaar stuurloos ronddreef door het poolijs
De Zuidelijke Song was afgesneden van de belangrijke Zijderoute over land, die China met Centraal-Azië en Europa verbond. Noodgedwongen richtte de Song zich op de zeehandelsroutes in de Zuid-Chinese Zee. Ze bouwden schepen en ontwikkelden zich tot een zeevarende dynastie.
Een schip dat nooit zijn bestemming bereikte
Aan het eind van de twaalfde eeuw vertrok een koopvaardijschip van de Zuidelijke Song met een kostbare lading. Het kwam echter nooit ver: kort na vertrek zonk het schip, met alle goederen nog aan boord.
Acht eeuwen later biedt het wrak een fascinerend inkijkje in een periode waarin China een belangrijke zeevarende macht begon te worden. Duikers wisten vast te stellen dat het schip aan het begin van de reis was gezonken, want in het vrachtruim lag een enorme lading opgeslagen. Het schip werd Nanhai 1 gedoopt, naar de Chinese naam voor de Zuid-Chinese Zee.
Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!
De houten romp en de kostbare lading van het schip – waaronder porselein, munten uit de Song-periode en zilver – waren onder een bijna twee meter dikke laag slib bewaard gebleven. Het team wist dat er nog veel meer goederen aan boord waren, maar ook dat het vrijwel onmogelijk was om het wrak in het zoute water te onderzoeken.
De Nanhai 1 zou nog eens twintig jaar op de zeebodem blijven liggen. De vindplaats werd bewaakt door de Chinese marine, die plaatselijke vissers uit het gebied weerde met onjuiste informatie over onontplofte munitie uit de Tweede Wereldoorlog.
Een van de grootste scheepsbergingsoperaties ooit
In 2007 werd eindelijk begonnen met de berging. Een drieduizend ton wegende stalen kooi met een open bodem werd over het wrak afgezonken, te zien in de galerij hieronder. Met speciale sensoren op de zeebodem werd de constructie voorzichtig naar de juiste plek gedirigeerd zonder het eeuwenoude schip te beschadigen
Vervolgens werd de bovenkant van de kooi met grote betonblokken verzwaard, waardoor de constructie diep in het slib werd gedrukt, om het wrak heen. Vervolgens schoven duikers stalen balken door ringen in de zijkanten van de kooi, waardoor er een bodem onder de kooi ontstond.
Nadat de betonblokken waren verwijderd, kon de reusachtige stalen kooi met daarin de Nanhai 1 en het omringende slib langzaam naar de oppervlakte worden gehesen.
Een venster op de Maritieme Zijderoute
In de jaren daarna zijn tienduizenden voorwerpen uit de Nanhai 1 geborgen, waaronder honderd gouden artefacten en duizenden munten. Maar verreweg de meeste van de zestig- tot tachtigduizend objecten aan boord van de Nanhai 1 zijn stukken aardewerk uit de Zuidelijke Song-tijd.
Veel van de munten vertonen symbolen die in verband gebracht kunnen worden met de tijd van Xiao Zong, een elfde-eeuwse Song-keizer die heerste van 1162 tot 1189 en veel handel op zee dreef.
Leestip: Waarom niemand het graf van China’s eerste keizer durft te openen, zelfs 2200 jaar na zijn dood
Mede dankzij de vondsten aan boord kon de Nanhai 1 worden gedateerd: op de onderkant van een aardewerken kruik in het vrachtruim was een inscriptie te lezen waaruit bleek dat de kruik in 1183 was vervaardigd.
De zeeroutes die door de Zuidelijke Song werden gebruikt om handel te drijven, worden door historici ook wel de Maritieme Zijderoute genoemd. In de tijd dat het Romeinse Rijk in het Westen opkwam, begonnen deze zeehandelsroutes Indonesië en de Specerijeneilanden te verbinden met India, de Arabische wereld en het Grieks-Romeinse Middellandse Zeegebied.
Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang totNational Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!
